Đến xã đảo Thắng Lợi (huyện Vân Đồn) đầu tháng 3 này, bên cạnh những bãi cát trắng trải dài ven biển, chúng tôi còn thấy những dải rác ứ đọng ngay đường, sát bờ biển. Hình ảnh này đã không còn lạ lẫm với người dân trên địa bàn cũng như những du khách khi đến với xã đảo mấy năm gần đây.
Thắng Lợi là một trong những xã có số dân đông nhất của huyện Vân Đồn. Trung bình lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh hiện trên địa bàn xã là 1.053,6 kg/ngày, dẫn đến quá tải. Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Văn Tùng, Chủ tịch UBND xã, cho biết: Thắng Lợi có 435 hộ dân/1.756 nhân khẩu. Với đặc thù là xã đảo, bao quanh là biển, quỹ đất ít, nên từ nhiều năm nay rác thải của cả xã được tập kết tạm thời tại 1 điểm thuộc thôn Cống Tây, ngay sát bờ biển. Ngoài lượng rác thải của người dân trên địa bàn, nhiều hôm nước lên, rác ngoài biển trôi vào cũng ứ đọng tại đây. Hiện nay, xã mới có 1 tổ tự quản gồm 3 người thực hiện thu gom rác thải hằng ngày tại khu vực trung tâm xã, xử lý bằng phương pháp đốt. Hôm nào trời nắng thì rác thải tập kết cuối ngày được đốt luôn, còn mưa thì phải chờ tạnh ráo, nên không thể tránh khỏi ô nhiễm.
Giống như Thắng Lợi, các xã Bản Sen, Ngọc Vừng cũng trong tình trạng tương tự. Hiện Bản Sen có 1.212 nhân khẩu, lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh trung bình là 727,4 kg/ngày; Ngọc Vừng là 518,4 kg/ngày. Tại các xã, tổ tự quản của các thôn thực hiện thu gom rác thải vận chuyển về điểm tập kết chung của thôn, 2-3 lần/tuần, xử lý bằng phương pháp đốt hoặc chôn lấp thủ công, một số hộ có lò đốt rác mini.
Việc không có điểm xử lý rác tập trung đã và đang gây mất mỹ quan, ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng không nhỏ tới phát triển kinh tế - xã hội, nhất là về du lịch ở các xã đảo này. Anh Hoàng Văn Mạnh (thôn Nà Na, xã Bản Sen) cho biết: "Thôn hiện có 1 lò đốt rác mini, cuối ngày bà con lại tập trung mang rác ra lò để đốt. Hôm nào lượng rác nhiều không đốt kịp, rác thải tích lại qua thời gian, mùi hôi thối bốc lên, ô nhiễm lắm. Nhiều hộ tự đốt ở nhà, cái gì đốt được thì đốt, không đốt được thì vùi đất chôn...".
Năm 2015 UBND huyện Vân Đồn đã trình và được UBND tỉnh chấp thuận địa điểm lập quy hoạch các khu xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại các xã Bản Sen, Ngọc Vừng. Ngày 13/4/2016, UBND tỉnh có văn bản số 2012/UBND-MT về việc quản lý, phổ biến hạn chế sử dụng lò đốt rác cỡ nhỏ trên địa bàn tỉnh, trong đó có nội dung yêu cầu “không thực hiện đầu tư các lò đốt rác cỡ nhỏ tại các địa phương thuộc tỉnh sau ngày 1/5/2016”. Do vậy, việc triển khai các thủ tục tiếp theo về khu xử lý rác thải các xã Bản Sen, Ngọc Vừng tạm dừng từ tháng 5/2016 đến nay. Hiện nay trên địa bàn các xã Ngọc Vừng, Bản Sen, Thắng Lợi, khu xử lý rác thải công suất chưa đạt 300kg/giờ.
Theo Quyết định số 1296/QĐ-TTg “Về việc phê duyệt quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030”, định hướng đô thị Quan Lạn kết hợp với đảo Trà Bản dự kiến xây dựng 1 khu xử lý rác thải thuộc xã Bản Sen. Các khu du lịch khác thuộc các đảo Vạn Cảnh, Ngọc Vừng... chất thải rắn sinh hoạt được xử lý riêng từng khu vực. Từ cơ sở trên, UBND huyện Vân Đồn đề nghị BQL Khu kinh tế tỉnh thẩm định báo cáo UBND tỉnh xem xét, cho phép lập quy hoạch, triển khai dự án lò đốt rác trên địa bàn các xã đảo, cụ thể chấp thuận địa điểm lập quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 lò đốt rác thải và hạ tầng khu xử lý rác thải tại các xã Ngọc Vừng, xã Thắng Lợi, xã Bản Sen.
Trúc Linh
[links()]
