Quảng Ninh bước vào thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội quý I năm 2020 trong bối cảnh tình hình thế giới, trong nước và trong tỉnh chịu sự ảnh hưởng trực tiếp của dịch bệnh Covid-19.
Hết quý I và gần hết tháng 4/2020, dịch bệnh vẫn đang diễn biến phức tạp, khó lường, đã và đang có những tác động rất lớn đến đời sống kinh tế, xã hội và chưa dự báo được thời điểm kết thúc. Với đặc thù là địa phương biên giới, địa bàn trọng điểm về du lịch, thương mại, dịch vụ, dịch bệnh Covid-19 đã và đang tác động đến thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của Quảng Ninh, trong đó các hoạt động sản xuất, kinh doanh, thương mại, du lịch, dịch vụ, vui chơi, giải trí, y tế, giáo dục, đào tạo... bị ảnh hưởng nặng nề.
Trước tình hình này, Quảng Ninh đã tập trung chỉ đạo, thực hiện các giải pháp tăng thu, tiết kiệm chi ngân sách nhà nước ngay từ đầu năm. Theo báo cáo của UBND tỉnh, tổng thu NSNN thực hiện quý I/2020 ước đạt 12.442 tỷ đồng, bằng 26% dự toán, tăng 2% cùng kỳ. Trong đó: Thu từ hoạt động xuất nhập khẩu thực hiện đạt 3.150 tỷ đồng, bằng 29% dự toán, tăng 18% cùng kỳ; thu nội địa thực hiện đạt 9.288 tỷ đồng, bằng 25% dự toán, bằng 97% cùng kỳ. Số thu xuất nhập khẩu tăng chủ yếu từ thu xăng dầu nhập khẩu, máy móc thiết bị của các dự án đầu tư và nguyên liệu sản xuất thức ăn chăn nuôi. Các khoản thu ngân sách nội địa cơ bản đều đạt tốc độ thu bình quân (đạt 25%), riêng còn 3 chỉ tiêu thu lệ phí trước bạ, thu phí, lệ phí, thu cấp quyền khai thác chưa đạt tốc độ thu bình quân, cụ thể là thu phí, lệ phí do ảnh hưởng dịch Covid-19; thu cấp quyền khoáng sản chưa đến kỳ thu (kỳ 1 thu trước 30/5/2020).
Đối với chi thường xuyên, tỉnh thực hiện bảo đảm tiết kiệm, đúng chính sách, chế độ quy định, quý I/2020 ước đạt 2.178 tỷ đồng, bằng 16% dự toán, bằng 98% cùng kỳ, trong đó ngân sách tỉnh đã tăng chi cho các hoạt động y tế, bảo đảm vệ sinh môi trường và các hoạt động hỗ trợ kiểm soát, phòng, chống dịch bệnh. Kế hoạch vốn đầu tư phát triển đạt 16.289 tỷ đồng, tăng 2.122 tỷ đồng so với kế hoạch đầu năm; các địa phương đã triển khai thực hiện phân khai chi tiết nguồn vốn xây dựng nông thôn mới và chương trình 135; ước tổng giá trị khối lượng thực hiện vốn chi đầu tư phát triển đạt 1.480 tỷ đồng, bằng 9,1% KH, tương đương cùng kỳ (CK đạt 9,0%); giải ngân đến ngày 20/3/2020 đạt 1.462 tỷ đồng, bằng 9,0% kế hoạch, cao hơn cùng kỳ (CK đạt 8,0%).
Đặc biệt, đứng trước yêu cầu về tăng cường triển khai các biện pháp cấp bách phòng, chống dịch bệnh Covid-19 trong tình hình mới, Quảng Ninh đã điều chỉnh dự toán ngân sách năm 2020 theo hướng giảm, tạm dừng các nhiệm vụ chi chưa cấp bách và rà soát các nguồn vốn để điều chỉnh tăng chi dự phòng ngân sách và bố trí một nguồn kinh phí dành riêng để tiếp tục thực hiện công tác phòng, chống dịch Covid-19. Đồng thời bảo đảm nguyên tắc: việc điều chỉnh giảm dự toán các khoản chi hạn chế làm ảnh hưởng đến kinh phí bố trí cho các cơ quan, đơn vị thực hiện các nhiệm vụ năm 2020 đã được xác định trước, các khoản chi an sinh xã hội, các khoản chi thực hiện nhiệm vụ chính trị quan trọng...
Ngày 31/3/2020, HĐND tỉnh khoá XIII, kỳ họp thứ 16 đã ban hành Nghị quyết số 246/2020/NQ-HĐND "Về việc sửa đổi, bổ sung một số Nghị quyết của HĐND tỉnh liên quan đến lĩnh vực tài chính - ngân sách và khoáng sản". Theo đó, tỉnh giảm chi thường xuyên: 306,874 tỷ đồng, trong đó: Ngân sách tỉnh 101,613 tỷ đồng, ngân sách huyện, xã: 205,261 tỷ đồng; tăng chi dự phòng ngân sách: 536,628 tỷ đồng, trong đó: Ngân sách tỉnh: 277,722 tỷ đồng; ngân sách huyện, xã: 258,906 tỷ đồng…
Không chỉ thế, về cơ chế, biện pháp điều hành ngân sách nhà nước năm 2020 cũng được Quảng Ninh sửa đổi cho phù hợp với tình hình. Theo đó, đối với nguồn tăng thu ngân sách cấp huyện còn lại (sau khi đã dành 70% để tạo nguồn cải cách tiền lương) chỉ được phân bổ chi đầu tư phát triển sau khi bảo đảm trả nợ ngân sách cấp trên, bố trí kinh phí phòng, chống dịch Covid-19. Việc bổ sung vốn đầu tư phải đảm bảo nguyên tắc đầu tư có trọng tâm, trọng điểm chỉ bố trí cho các công trình quan trọng, không phân bổ dàn trải kinh phí để trả nợ xây dựng cơ bản mà dồn nguồn lực cho một số công trình quan trọng đầu tư dứt điểm mang lại hiệu quả về kinh tế - xã hội. Danh mục dự án, công trình dự kiến sử dụng nguồn tăng thu phải có ý kiến chấp thuận của Uỷ ban nhân dân tỉnh, riêng thành phố Hạ Long dành 50% nguồn này để bố trí cho các công trình do tỉnh phân nhiệm vụ về địa phương…
Theo đánh giá, tiến độ thu chi ngân sách của Quảng Ninh trong quý I/2020 vẫn đảm bảo được cân đối. Trong những tháng tiếp theo, tỉnh sẽ tiếp tục đánh giá tác động của dịch Covid-19 đến tình hình thu NSNN để có những biện pháp kịp thời trong từng giai đoạn. Cùng với đó, các giải pháp như chống thất thu, đẩy mạnh quản lý rủi ro, thanh kiểm tra; xử lý vướng mắc, đôn đốc thu hồi nợ thuế; cải cách hành chính, tạo điều kiện cho sản xuất kinh doanh,...vẫn sẽ được các cấp triển khai tích cực nhằm hoàn thành tốt nhất nhiệm vụ cân đối NSNN được giao.
Hà Chi
