Xây dựng tổ chức công đoàn vững mạnh, điều quan trọng nhất là công tác phát triển tổ chức và chất lượng hoạt động của công đoàn. Vì vậy, những năm qua, Công đoàn các cấp tỉnh Quảng Ninh đã triển khai nhiều giải pháp, thực hiện có hiệu quả các chức năng, nhiệm vụ của tổ chức công đoàn ngay từ cơ sở, trở thành chỗ dựa tin cậy cho người lao động (NLĐ).
Số lượng vượt chỉ tiêu
Nhiệm vụ phát triển đoàn viên, thành lập CĐCS là một trong những nội dung quan trọng để góp phần xây dựng, củng cố tổ chức công đoàn vững mạnh. Chính vì thế, LĐLĐ tỉnh đã có hẳn văn bản chỉ đạo, đôn đốc LĐLĐ các huyện, thị xã, thành phố, công đoàn ngành xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chương trình “Phát triển đoàn viên, thành lập và nâng cao chất lượng hoạt động công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn giai đoạn 2013-2018”. LĐLĐ tỉnh cũng xây dựng kế hoạch khảo sát, thống kê tình hình doanh nghiệp (DN), lao động để giao chỉ tiêu phát triển đoàn viên, thành lập CĐCS hàng năm. Đồng thời, trực tiếp gặp gỡ chủ DN, hỗ trợ việc vận động thành lập CĐCS ở các DN đông lao động, DN có vốn đầu tư nước ngoài; tăng cường mối quan hệ công tác với cấp uỷ địa phương, thực hiện tốt chức năng đại diện bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng cho NLĐ, nâng cao vị thế, tổ chức công đoàn thu hút đoàn viên vào tổ chức công đoàn và thành lập CĐCS… LĐLĐ các huyện, thị xã, thành phố, Công đoàn ngành cũng chủ động phối hợp với các cơ quan liên quan khảo sát, nắm bắt tình hình DN, lao động trên địa bàn và đưa ra nhiều giải pháp để thành lập CĐCS.
Từ các giải pháp cụ thể, có tính chiến lược, mà 5 năm qua (2008-2013), các cấp công đoàn trong tỉnh đã phát triển được hơn 38.000 đoàn viên với 413 CĐCS, vượt xa chỉ tiêu Tổng LĐLĐ Việt Nam giao là 187 CĐCS và 22.000 đoàn viên. Tính đến hết tháng 10-2014, công đoàn các cấp đã thành lập được 124 CĐCS, so với chỉ tiêu đạt 95,4%; kết nạp mới 9.202 đoàn viên, đạt 115% so với kế hoạch năm.
Cần tăng cường về “chất”
Tuy đã có được những kết quả khả quan như vậy, nhưng vấn đề nâng cao chất lượng hoạt động CĐCS vẫn là mục tiêu mà các tổ chức công đoàn luôn quan tâm, trăn trở.
Theo bà Trần Thị Bích, Trưởng Ban tổ chức, LĐLĐ tỉnh: Số lượng CĐCS thuộc DN khu vực kinh tế ngoài nhà nước nhiều nhưng chất lượng và hiệu quả hoạt động thấp. Về cơ bản, do đội ngũ cán bộ CĐCS còn hạn chế về năng lực tổ chức vận động quần chúng, chưa mạnh dạn đấu tranh bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho CNLĐ. Mặt khác, do một số chủ DN không tạo điều kiện về vật chất và thời gian cho BCH Công đoàn tổ chức cho đoàn viên hoạt động theo Điều lệ, Quy chế BCH, quy chế phối hợp giữa BCH Công đoàn với chủ DN, cũng như sự chỉ đạo của Công đoàn cấp trên như đã cam kết.
Về điều này, ông Phạm Ngọc Hưng, Chủ tịch LĐLĐ TP Hạ Long chỉ ra thực trạng: “Tình hình kinh tế khó khăn, sản xuất kinh doanh của DN bị đình trệ, việc làm, tiền lương của NLĐ còn khó đảm bảo thì làm sao hoạt động phong trào được. Nhiều trường hợp, công đoàn đề nghị cái gì cũng bị DN từ chối; thậm chí có quy định trích nộp kinh phí công đoàn đấy nhưng đơn vị không trích. Khi tiếng nói công đoàn “nhẹ” hơn chuyên môn dẫn đến tình trạng cán bộ công đoàn ngại nói, ngại đề xuất, ngại học, ngại bảo vệ NLĐ thì làm sao hoạt động hiệu quả”.
Hơn nữa, việc chấp hành pháp luật lao động ở một số DN khu vực kinh tế ngoài nhà nước chưa thực hiện nghiêm túc. Việc ký kết và thực hiện HĐLĐ, thoả ước lao động tập thể, nội quy, quy chế, thời giờ làm việc, chế độ tiền lương, tiền thưởng, BHXH, BHYT, BHLĐ còn mang nặng tính hình thức. Công tác kiểm tra giám sát lao động của các cơ quan chức năng còn hạn chế nên việc thực hiện chế độ chính sách pháp luật nhiều khi còn bị “lờ” đi. Đáng nói nữa là thực trạng, nhiều DN thành lập CĐCS để cho đầy đủ ban bệ nhưng lại không hoạt động; hoặc có trường hợp DN giải thể lâu rồi nhưng CĐCS vẫn có tên trong danh sách tại địa phương.
Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền giáo dục đường lối, nghị quyết, chế độ chính sách pháp luật chưa được CĐCS quan tâm đầy đủ đến CNLĐ trong các DN khu vực kinh tế ngoài nhà nước. Nhiều chủ trương, chính sách mới liên quan trực tiếp đến NLĐ chưa được phổ biến kịp thời và thậm chí không phổ biến; việc nắm bắt diễn biến về tư tưởng, tâm tư, nguyện vọng của CNLĐ còn chậm; phong trào thi đua lao động sáng tạo, phát huy sáng kiến cải tiến kỹ thuật, nâng cao tay nghề, bậc thợ thực sự chưa được chủ DN quan tâm nên hiệu quả SXKD thấp…
Những nguyên nhân trên đã làm ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng của NLĐ và chất lượng hoạt động công đoàn chưa được đảm bảo.
Thanh Hằng
