Nhà máy Xi măng Lam Thạch II thuộc Công ty CP Xi măng và Xây dựng Quảng Ninh. Nhà máy nằm ở phường Phương Nam, TP Uông Bí. Năm 2006, Nhà máy đưa vào sử dụng dây chuyền sản xuất mới theo công nghệ lò quay với công suất 1.200 tấn clinker/ngày. Tiếp đến năm 2007, Nhà máy này được xây dựng thêm một dây chuyền sản xuất xi măng lò quay nữa, với công suất tương đương. Dây chuyền này hoàn thành cuối năm 2008, nâng tổng công suất xi măng theo công nghệ lò quay lên 2.400 tấn clinker/ngày. Tuy nhiên, vừa qua, trong quá trình vận hành sản xuất, tại đây đã để xảy ra một sự cố đáng tiếc, gây ảnh hưởng đến môi trường. Song, cũng sau "tình huống" này, Nhà máy Xi măng Lam Thạch đã nghiêm túc rút kinh nghiệm và khẩn trương khắc phục những tồn tại.
Chiều ngày 29-8-2011, tại Nhà máy Xi măng Lam Thạch II xảy ra sự cố: Một lượng khá lớn bột nguyên liệu làm tắc đáy côn Cyclon C2, cao hơn vị trí cửa kiểm tra. Thế rồi bột nguyện liệu phun tràn ra sàn thao tác và chảy xuống các sàn cốt phía dưới. Sau đó, gió thổi đã phát tán vào các khu dân cư phường Phương Nam. Tiếp đến, chiều ngày 16-9-2011 khi Nhà máy Xi măng Lam Thạch II đang vận hành thì bị mất điện đột ngột, khiến hệ thống lọc bụi tĩnh điện không hoạt động; các van trên tháp trao đổi nhiệt ở trạng thái đóng, tuy vậy vẫn có một lượng khói bụi thoát ra ngoài.
Trước tình trạng đó ngày 19-9-2011 UBND tỉnh có công văn số 3695 yêu cầu kịp thời xử lý các sự cố gây ô nhiễm môi trường. Nhà máy Xi măng Lam Thạch II đã dừng cả hai dây chuyền sản xuất để thực hiện các biện pháp như: Rà soát lại toàn bộ quy trình vận hành, sửa chữa, bảo dưỡng máy móc, thiết bị của hệ thống xử lý bụi, khí thải để đảm bảo xử lý đạt tiêu chuẩn môi trường quy định. Tập trung bảo dưỡng thiết bị: Quạt ID, các lọc bụi tĩnh điện, lọc bụi túi PPCS và DMC; cyclon C2, C3; tháp trao đổi nhiệt; tháp tăng ẩm; các bơm cao áp; hệ thống phun nước dập bụi; băng gầu xiên… với kinh phí cho bảo dưỡng thiết bị là 2,5 tỷ đồng. Đồng thời, đầu tư một số thiết bị như 2 lọc bụi túi PPCS 32-3 và PPCS 32-4; điều chuyển 2 máy phát điện công suất 500KVA; xây dựng 2 nhà bao che buồng đốt trước của hai dây chuyền; hệ thống phun nước dập bụi đáy buồng đốt trước... với giá trị đầu tư 4 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, gia công lắp đặt nhà bao che toàn bộ đáy buồng đốt trước và hệ thống phun sương, đảm bảo dập bụi khi có sự cố mất điện. Thực hiện bảo dưỡng hệ thống lọc bụi bao gồm các công việc bảo dưỡng các tấm cực, các vách ngăn, các tiếp điểm... để thiết bị hoạt động hiệu quả, kiểm soát được nồng độ bụi thấp hơn mức giới hạn cho phép. Bảo dưỡng hệ thống phun nước bên trong tháp tăng ẩm để tăng hiệu quả của các lọc bụi tĩnh điện đuôi lò nung, giảm thiểu tối đa lượng bụi phát sinh ra môi trường qua đường ống khói. Thực hiện kiểm tra toàn bộ đường ống hút gió công nghệ; xử lý làm kín các điểm rò gió, bọc lại những nơi bảo ôn bục rách, làm kín các van trên hệ thống ống...
Để bảo vệ môi trường tránh làm ảnh hưởng đến các khu dân cư, đồng thời với việc tăng cường sự hoạt động của xe phun nước 10m3; Công ty mua xe phun tưới nước dung tích 12m3 và duy trì hoạt động hệ thống phun nước dập bụi trên các tuyến đường ở trong và ngoài Nhà máy nên đã giảm thiểu nguồn phát sinh bụi từ các phương tiện cơ giới. Công ty đã tìm nguyên nhân gây ra sự cố là do tắc Cyclon C2 tại tháp trao đổi nhiệt. Qua đó đã tháo dỡ toàn bộ C2 để thay mới các ống lồng, đổ lại các lót bê tông chịu nhiệt tại C2. Đối với các Cyclon khác thực hiện kiểm tra và bảo dưỡng. Ngoài nguyên nhân trực tiếp ở C2, Công ty đã triển khai kiểm tra, bảo dưỡng và sửa chữa đồng bộ lại các thiết bị ở các công đoạn sản xuất. Thực hiện rà soát lại toàn bộ các quy trình vận hành, bảo dưỡng và sửa chữa thiết bị của hệ thống xử lý khói bụi và toàn bộ nhà máy, đảm bảo khi mất điện lưới sẽ khởi động thiết bị lọc bụi PPCS để không thải khói bụi ra môi trường. Điều chỉnh sự hoạt động của van điện động phía trước quạt lọc bụi tĩnh điện đuôi lò, cấp điện cho van điện động từ nguồn điện lưới và nguồn UPS tại phòng điều khiển trung tâm, khi mất điện lưới sẽ dùng điện từ UPS điều khiển van điện động đóng kín đường khí thải ra ngoài môi trường, công việc này đã hoàn thành. Đồng thời Công ty làm xong việc sửa chữa bảo dưỡng máng rót clinker xuống phương tiện vận tải thủy. Qua quá trình thử nghiệm, không có bụi phát tán vảo môi trường tại công đoạn xuất clinker. Từ việc hợp đồng với Điện lực Quảng Ninh Công ty lắp đặt công tơ theo dõi điện năng cho hệ thống xử lý khói bụi để chủ động xử lý khi gặp sự cố về môi trường tương tự.
Từ những nỗ lực toàn diện, trong thời gian ngắn, Công ty CP Xi măng và Xây dựng đã giải quyết triệt để tình trang ô nhiễm môi trường mới phát sinh ở Nhà máy Xi măng Lam Thạch II.
Trọng Khang
