Những năm gần đây, mô hình trồng nấm linh chi đang trở thành “cần câu” giúp đời sống một số hộ nông dân Đầm Hà vươn lên làm giàu từ nông nghiệp. Tuy nhiên để nhân rộng mô hình và phát triển với quy mô lớn thì nông dân Đầm Hà vẫn gặp khá nhiều khó khăn do thiếu vốn.
Chúng tôi đến thăm mô hình nấm linh chi của gia đình anh Phan Quốc Hưng, thôn Xóm Giáo, xã Đầm Hà. Anh Hưng là một trong những hộ trồng nấm linh chi đầu tiên và quy mô khá lớn của huyện Đầm Hà tính đến thời điểm hiện tại. Sau 3 năm phát triển, mô hình này đang khẳng định hướng đi đúng trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng nâng cao giá trị kinh tế sản xuất nông nghiệp. Anh Phan Quốc Hưng cho biết: “Trước đây gia đình tôi chỉ làm ruộng và chăn nuôi, vất vả quanh năm nhưng cũng chỉ đủ ăn thôi. Sau khi được tìm hiểu trên ti vi và thực tế mô hình nấm linh chi của một số người bạn, tôi nhận thấy đây là mô hình phù hợp gia đình mình”. Với suy nghĩ đó, năm 2012, anh Hưng cùng một người quen trong xã đã mạnh dạn vay vốn đầu tư xây dựng nhà trồng nấm, mua các thiết bị và nguyên liệu để bắt tay vào trồng nấm linh chi.
Tại cơ sở sản xuất của gia đình anh Hưng, nấm linh chi được trồng theo phương pháp treo dàn. Anh Hưng chia sẻ: Trồng theo phương pháp này sẽ giúp tiết kiệm diện tích, chi phí đầu vào cũng như giúp hạn chế dịch bệnh phát sinh. Ban đầu chưa có nhiều kinh nghiệm, vợ chồng tôi nhiều lần trực tiếp đi tham quan, học hỏi tại nhiều cơ sở khác trên địa bàn tỉnh. Có khi cả hai vợ chồng đi cả tháng vừa học vừa trực tiếp làm ở một cơ sở trồng nấm linh chi ở Tiên Yên.
Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, kỹ thuật trồng nấm linh chi tuy không khó nhưng đòi hỏi khá nhiều công. Đơn cử vào vụ cao điểm, có lúc hộ anh Hưng phải thuê từ 15-18 nhân công. Vào mùa hè thời tiết khô nóng phải thường xuyên tưới nước để giữ độ ẩm, cân bằng nhiệt độ phù hợp để cây nấm phát triển. Nguyên liệu để trồng nấm linh chi là gỗ keo rất dồi dào, sẵn có ở địa phương. Sau khi cắt khúc gỗ keo khoảng 40-50cm sẽ thanh trùng nguyên liệu ở nhiệt độ cao từ 14-15 tiếng sau đó để nguội và tiến hành cấy giống. Cùng với đó là triển khai công tác khử trùng lán trại sạch sẽ, thoáng mát để cây giống không bị nhiễm bệnh. Thông thường những người trồng nấm ở đây bắt đầu vào giống từ tháng 8 âm lịch. Sau 4 tháng chăm sóc, phôi nấm sẽ cho thu hoạch lần 1. Theo đó, chu kỳ một phôi nấm linh chi trồng sẽ cho thu hoạch 3 lần, mỗi lần thu hoạch cách nhau khoảng 3 tháng. Hiện nấm linh chi đang được thị trường ưa chuộng bởi đây là loại dược liệu rất có lợi cho sức khoẻ con người. Giá 1kg nấm linh chi trên thị trường ở thời điểm này dao động từ 400.000-700.000 đồng.
Ông Nguyễn Văn Thuỷ, Phó Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Đầm Hà, cho biết: “Nhờ mang lại giá trị kinh tế cao nên mô hình trồng nấm linh chi hiện đã nhân rộng ở các xã: Đầm Hà, Quảng An và Tân Lập. Năm 2014, sản lượng nấm linh chi khô toàn huyện đạt 995kg. Hiện tại về quy trình kỹ thuật trồng nấm linh chi tại Đầm Hà đã được hỗ trợ đầy đủ cho nông dân thông qua các lớp tập huấn, đào tạo ngắn hạn”. Cùng với đó, từ đầu năm 2014, xã Đầm Hà đã thành lập được HTX sản xuất nấm linh chi với 7 thành viên tham gia, 2 xã còn lại thành lập được tổ hợp tác. Nấm linh chi cũng đã trở thành một trong những sản phẩm được huyện Đầm Hà chọn tham gia chương trình “Mỗi xã, phường một sản phẩm”. Hiện sản phẩm này đã được cấp chứng nhận chất lượng, mã số, mã vạch cũng như được Bộ Y tế chứng nhận đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm và đang chờ Cục Sở hữu trí tuệ cấp chứng nhận độc quyền để có logo chính thức. Đây là cơ sở để nấm linh chi Đầm Hà vươn xa trong tương lai.
Tuy nhiên trên thực tế, việc phát triển mở rộng mô hình này ở Đầm Hà vẫn đang gặp một số khó khăn chủ yếu do nông dân thiếu vốn sản xuất. Trung bình với quy mô sản xuất nấm linh chi của 1 hộ cần khoảng 30 tấn nguyên liệu với giá 4,5 triệu đồng/tấn. Thêm vào đó vẫn cần một nguồn vốn khá lớn để đầu tư xây dựng nhà sản xuất và các thiết bị liên quan khác. “Chúng tôi mong muốn Nhà nước sẽ có cơ chế hỗ trợ về vốn để nông dân dễ dàng được vay vốn phát triển sản xuất. Đồng thời sẽ có thị trường tiêu thụ nấm linh chi ổn định, lâu dài, hướng tới xuất khẩu trong thời gian tới”, anh Phan Quốc Hưng nói.
Phương Thuý
