Đi vào hoạt động từ tháng 6-2011, Trung tâm đánh giá kỹ năng nghề quốc gia - Vinacomin là cơ sở đầu tiên trong toàn quốc triển khai hoạt động đánh giá và trao chứng chỉ nghề quốc gia.
Trung tâm có cơ sở hạ tầng khá hiện đại với tổng vốn đầu tư gần 70 tỷ đồng. Các thiết bị cũng được trang sắm đồng bộ, phù hợp với công nghệ khai thác hiện nay và tương lai. Đặc biệt có đủ các vị trí thi để đánh giá kỹ năng nghề theo tiêu chí của Bộ tiêu chuẩn kiến thức kỹ năng nghề quốc gia. Người lao động khi tham gia các khoá đánh giá kỹ năng nghề đều được tiếp cận chương trình đánh giá quy chuẩn quốc gia; thi thực hành giống như làm việc trong môi trường khai trường sản xuất thật với những tiêu chí khắt khe về quy trình kỹ thuật, đảm bảo an toàn lao động và chất lượng sản phẩm. Hiện nay Trung tâm đủ năng lực đánh giá 3 nghề khai thác mỏ hầm lò, xây dựng mỏ hầm lò và cơ điện mở hầm lò. Trong lộ trình, Trung tâm sẽ tiến tới mở rộng thêm các nghề khác liên quan đến lĩnh vực sản xuất than và ngoài sản xuất than.
Mặc dù mới đi vào hoạt động song đến nay Trung tâm đánh giá kỹ năng nghề quốc gia - Vinacomin đã bước đầu triển khai hiệu quả mục tiêu đề ra. Theo báo cáo, đến thời điểm này Trung tâm đã đánh giá, cấp chứng chỉ nghề quốc gia cho 212 lao động; trong đó, 96 lao động nghề khai thác mỏ hầm lò, 75 lao động nghề xây dựng mỏ hầm lò, 41 lao động nghề cơ điện hầm lò. Hiện nay, Trung tâm đã trở thành địa chỉ quen thuộc của nhiều doanh nghiệp trong tiến trình nâng cao chất lượng nhân lực.
Có thể thấy đúng như mục tiêu ban đầu đề ra, Trung tâm đánh giá kỹ năng nghề quốc gia - Vinacomin đã và đang mang lại lợi ích cho cả 3 bên: Người lao động, doanh nghiệp và cơ sở dạy nghề. Qua các khoá đánh giá kỹ năng nghề nói trên người lao động đạt và được công nhận những kỹ năng nghề được tích luỹ trong quá trình học tập và làm việc. Đây là cơ sở để họ được doanh nghiệp phân công công việc và trả lương phù hợp với trình độ, năng lực. Anh Trịnh Quốc Thiên, công nhân Công ty TNHH MTV than Dương Huy cho biết: “Đối với ngành nghề có nguy cơ rủi ro cao như sản xuất than thì kỹ năng nghề là thước đo chuẩn nhất cho chất lượng lao động. Chính bởi vậy, những lao động đã qua các khoá đánh giá của Trung tâm và được cấp chứng chỉ nghề quốc gia như chúng tôi là những lao động đã khẳng định được giá trị của bản thân. Thật mừng vì doanh nghiệp cũng công nhận những giá trị ấy và tạo điều kiện cho chúng tôi phát huy bản thân tốt hơn...”. Không chỉ người lao động có lợi mà qua việc đánh giá kỹ năng nghề, phía người sử dụng lao động là những doanh nghiệp cũng tạo lập cho mình một đội ngũ nhân lực chất lượng cao để có thể tăng cường tính cạnh tranh trong quá trình hội nhập. Ngoài ra, còn góp phần mang lại hiệu quả kinh tế cho đơn vị khi đương nhiên không phải chi phí cho việc đánh giá kỹ năng nghề khi mới tuyển dụng lao động. Với quy mô hiện có, Trung tâm còn có thể hỗ trợ các doanh nghiệp tổ chức thi nâng bậc thợ, chọn thợ giỏi hàng năm; đưa ra những thiếu hụt về kỹ năng nghề của người học so với bộ tiêu chuẩn kỹ năng nghề cho các cơ sở dạy nghề… Anh Nguyễn Văn Minh, cán bộ nhân sự Công ty TNHH MTV thanh Vàng Danh khẳng định: “Ngay như các lao động đã có kinh nghiệm thực tế cũng chỉ khoảng 60% đạt yêu cầu, số lao động đang trong quá trình đào tạo còn thiếu hụt kỹ năng nghề nhiều hơn. Bởi vậy đánh giá kỹ năng nghề chính là căn cứ để từ đó cơ sở dạy nghề cải thiện phương pháp giảng dạy, bổ sung, khắc phục những điểm yếu, thiếu”.
Có thể thấy hoạt động đánh giá kỹ năng nghề ở Trung tâm đánh giá kỹ năng nghề quốc gia - Vinacomin đã và đang giải quyết bài toán khó về đánh giá, nâng cao chất lượng nhân lực cho ngành Than nói riêng, tỉnh Quảng Ninh nói chung. Ngoài ra, việc đánh giá kỹ năng nghề cũng tạo nên sự công khai, minh bạch và công bằng trong việc xếp loại chất lượng nguồn nhân lực. Tuy nhiên, hiện cần phải có những cơ chế chính sách thuận lợi để thúc đẩy hoạt động đánh giá kỹ năng nghề. Trung tâm đánh giá kỹ năng nghề quốc gia - Vinacomin được Tập đoàn Công nghiệp Than và Khoáng sản Việt Nam tạo điều kiện đầu tư cơ sở vật chất; hỗ trợ một phần kinh phí hoạt động (người lao động được miễn phí hoàn toàn khi tham gia các kỳ đánh giá kỹ năng nghề); khuyến khích các đơn vị doanh nghiệp trong tập đoàn cho công nhân tham gia đánh giá kỹ năng nghề... Tuy nhiên vẫn cần một cơ chế “cứng” mang tính bắt buộc để hoạt động đánh giá kỹ năng nghề và cấp chứng chỉ nghề quốc gia trở thành một tiêu chí không thể thiếu của cả 3 bên: Người lao động, người sử dụng lao động và cả cơ sở dạy nghề.
Việt Hoa
