Xác định công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn (LĐNT) là việc làm quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới, những năm qua, TP Móng Cái đã có nhiều giải pháp thiết thực, tạo điều kiện thuận lợi nâng cao chất lượng đào tạo nghề, giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập cho người lao động.
Thực hiện Quyết định 1956 của Chính phủ ngày 27-11-2009 phê duyệt đề án dạy nghề cho LĐNT đến năm 2020, trong đó đã xác định công tác đào tạo nghề cho LĐNT là một trong những nhiệm vụ quan trọng để giúp người dân xoá đói, giảm nghèo, đồng thời là cơ sở quan trọng để xây dựng NTM, TP Móng Cái đã sớm xây dựng kế hoạch điều tra, khảo sát và dự báo nhu cầu dạy nghề cho LĐNT trên địa bàn thành phố giai đoạn 2010-2015 và đến năm 2020, đồng thời chỉ đạo các xã phối hợp các trường dạy nghề trên địa bàn tỉnh mở lớp đào tạo nghề cho LĐNT, giúp nông dân có thêm kiến thức áp dụng vào sản xuất, phát triển kinh tế gia đình. Đặc biệt, thành phố đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức, tính chủ động của người lao động trong quá trình tìm việc làm và chuyển đổi nghề; xây dựng chương trình và nội dung học tập thiết thực cho từng nhóm đối tượng; tăng cường liên kết trong việc chuyển giao - tiếp nhận tri thức, kỹ thuật, sử dụng lao động qua đào tạo, tiêu thụ sản phẩm của lao động trong và sau khi đào tạo nghề. Mỗi năm thành phố dành một khoản ngân sách nhất định cho vay ưu đãi đối với hộ nghèo, cận nghèo và giải quyết việc làm, đồng thời tổ chức khảo sát nắm chắc thực trạng lao động, việc làm tại các xã, phường và thực trạng sử dụng lao động, nhu cầu nguồn nhân lực theo cơ chế nghề của các doanh nghiệp và các đơn vị tuyển dụng lao động. Trên cơ sở đó, khuyến khích các thành phần kinh tế mở rộng sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, đa dạng hoá các ngành nghề, nhằm tạo thêm việc làm mới cho người lao động và xây dựng kế hoạch mở các lớp đào tạo nghề phù hợp với cơ cấu ngành nghề lao động. Trong năm 2013, có khoảng 175 lao động được đào tạo với 5 lớp dạy nghề, trong đó có 1 lớp dạy nghề phi nông nghiệp và 4 lớp dạy nghề nông nghiệp. Thông qua các lớp đào tạo nghề và chính sách hỗ trợ của Nhà nước, gần 100% LĐNT qua đào tạo có việc làm ổn định. Tỷ lệ lao động làm việc trong từng lĩnh vực nông nghiệp - công nghiệp, xây dựng - dịch vụ tương ứng là 80% - 10% - 10%.
Trên cơ sở đào tạo thông qua các lớp tập huấn, thành phố đã triển khai 4 mô hình: Chăn nuôi lợn nái ở xã Hải Tiến, nuôi cá nước ngọt, nước lợ ở xã Vạn Ninh, nuôi tôm thẻ chân trắng ở xã Quảng Nghĩa, phường Hải Yên. Nhiều hộ dân nuôi cá nước ngọt, nước lợ ở xã Vạn Ninh cho biết: Trước đây nhiều hộ dân ở đây đều nuôi cá rô phi đơn tính trong các ao, hồ nước ngọt. Tuy nhiên, do các ao nuôi nước ngọt thường có ký sinh trùng như: Trùng bánh xe, sán lá chủ, rận cá… nên khi nuôi cá rô phi đơn tính với mật độ dày thường mắc bệnh và giảm sức ăn, chậm lớn, hình thức xấu, chất lượng thịt kém làm giảm giá thành của cá. Tuy nhiên, từ khi được tham gia lớp đào tạo dạy nghề, các hộ dân đã mạnh dạn áp dụng kiến thức khoa học kỹ thuật vào sản xuất, qua đó tỷ lệ cá mắc bệnh đã giảm hẳn, chất lượng cá được nâng cao, đáp ứng yêu cầu của thị trường. Mặc dù đã đạt được hiệu quả bước đầu, song theo đánh giá của Phòng Kinh tế, TP Móng Cái thì kinh phí hỗ trợ cho công tác đào tạo nghề còn thấp so với giá cả thị trường biến động, chưa đủ chi cho mô hình thực hành. Vì vậy, thành phố đề nghị UBND tỉnh và Sở LĐ-TB&XH, Sở NN&PTNT hàng năm có kế hoạch phân bổ và cấp kinh phí sớm để địa phương chủ động tổ chức triển khai thực hiện nhiệm vụ hiệu quả hơn.
Từ sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, triển khai đồng bộ nhiều giải pháp tích cực chăm lo công tác dạy nghề, giải quyết việc làm đến nay đã nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề đạt trên 80%; xây dựng được nhiều mô hình kinh tế hiệu quả... Kết quả này góp phần rất lớn trong việc thực hiện các mục tiêu xoá đói, giảm nghèo, bảo đảm an sinh xã hội trên địa bàn thành phố những năm qua.
Hiểu Trân