Theo đánh giá của ngành chức năng, mặc dù nông nghiệp Quảng Ninh có tỷ trọng (GDP) chiếm không lớn trong cơ cấu kinh tế chung của tỉnh nhưng có vai trò, vị trí đặc biệt quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Là ngành mang lại việc làm và thu nhập ổn định cho gần 50% dân cư, cung cấp nông sản hàng hoá cho thị trường du lịch, công nghiệp. Do vậy, Quảng Ninh xác định, tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững nhằm nâng cao đời sống, thu nhập cho người nông dân là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng của tỉnh, trong đó việc ứng dụng khoa học công nghệ vào phát triển sản xuất nông nghiệp là khâu then chốt.
Nghị quyết chuyên đề về khoa học công nghệ của tỉnh đặc biệt quan tâm đến chính sách về đào tạo thu hút nguồn nhân lực, cơ chế tài chính để hỗ trợ việc ứng dụng chuyển giao công nghệ thuộc các lĩnh vực sản xuất nông nghiệp… Hàng năm Quảng Ninh dành 4-5% tổng chi thường xuyên tương đương khoảng 300-350 tỷ đồng để chi cho hoạt động khoa học công nghệ toàn tỉnh. Chỉ tính riêng trong hai năm (2012-2013), toàn tỉnh đã thực hiện 14 dự án cấp nhà nước thuộc chương trình nông thôn miền núi, 33 dự án cấp tỉnh và 64 dự án cấp cơ sở phục vụ phát triển kinh tế - xã hội nông thôn và miền núi với tổng kinh phí 144,8 tỷ đồng để chủ động sản xuất những cây trồng, vật nuôi chủ lực có lợi thế của tỉnh. Ngành nông nghiệp đã tập trung phát triển sản xuất gắn với quy hoạch vùng sản xuất tập trung, xây dựng thương hiệu sản phẩm. Trong đó, vai trò của doanh nghiệp, người sản xuất là chủ đạo. Ngân sách tỉnh chỉ hỗ trợ ban đầu, giúp thiết lập phương án hệ thống về tạo lập, phát triển thương hiệu. Các địa phương, doanh nghiệp chủ động đầu tư, phát triển sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm hàng hoá.
Để việc ứng dụng khoa học công nghệ được triển khai rộng rãi trên các lĩnh vực sản xuất, tỉnh đã thành lập Quỹ Khoa học công nghệ (100 tỷ đồng) để hỗ trợ các doanh nghiệp đầu tư ứng dụng và đổi mới công nghệ nâng cao hiệu quả sản xuất và giá trị sản phẩm. Hoạt động của Quỹ đã thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư cho ứng dụng khoa học công nghệ. Định kỳ tổ chức cuộc thi sáng tạo khoa học kỹ thuật nông nghiệp để phát huy những sáng kiến giải pháp kỹ thuật mới và động viên, khuyến khích người lao động và thay đổi nhận thức về cách tiếp cận với khoa học và công nghệ phục vụ sản xuất. Qua hội thi, đã có trên 180 sáng kiến giải pháp kỹ thuật đang được áp dụng hiệu quả trong lĩnh vực nông nghiệp nông thôn.
Hiện nay toàn ngành Nông nghiệp có 3 đơn vị được công nhận là đơn vị khoa học công nghệ gồm Trung tâm Khoa học và Sản xuất lâm, nông nghiệp; Trung tâm Khoa học kỹ thuật và Sản xuất giống thuỷ sản và Công ty CP Giống cây trồng Quảng Ninh. Cùng với đó, Sở NN&PTNT đã không ngừng đầu tư và phát triển khoa học công nghệ thuộc các lĩnh vực quan trắc và phân tích môi trường trong nuôi trồng thuỷ sản; kiểm nghiệm chất lượng thực phẩm nông, lâm, thuỷ sản, thú y... Đến nay, Sở đã có 1 phòng thí nghiệm đạt tiêu chuẩn VILAS.
Trong giai đoạn từ năm 2010-2014 công tác nghiên cứu khoa học phát triển công nghệ trong sản xuất được Sở quan tâm chỉ đạo triển khai thực hiện, đã có 1 đề tài khoa học cấp nhà nước, 8 đề tài khoa học cấp tỉnh, 1 dự án ứng dụng sản xuất. Ngành đã nghiên cứu xây dựng và ban hành quy trình kỹ thuật sản xuất nông nghiệp cho 17 vùng sản xuất nông nghiệp tập trung của tỉnh. Toàn ngành có 22 giải pháp tham dự Hội thi sáng tạo kỹ thuật tỉnh Quảng Ninh lần thứ III và lần thứ IV, có 6 giải pháp được lựa chọn trao giải, 2 giải pháp tham dự Hội thi sáng tạo kỹ thuật toàn quốc đã đạt giải ba.
Nhờ đầu tư chất xám cho sản xuất nông nghiệp, trong những năm qua, sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh đã đạt những kết quả đáng ghi nhận: Tốc độ tăng trưởng bình quân là 4%/năm; tỷ lệ che phủ rừng năm 2014 đạt 53,5%, là mức cao so với các tỉnh, thành trong cả nước. Sản phẩm của địa phương từ chỗ chưa có thương hiệu, sản xuất nhỏ lẻ nay đã được xây dựng quy trình sản xuất khoa học; kiểu dáng, mẫu mã đẹp, hấp dẫn với 21 nhãn hiệu sản phẩm đã được Bộ Khoa học và Công nghệ cấp văn bằng bảo hộ độc quyền, xây dựng và ban hành 60 quy trình kỹ thuật và 21 bộ tiêu chuẩn chất lượng đặc thù cho 21 sản phẩm nông nghiệp.
Hữu Việt - Nguyễn Thị Huệ
