Nhằm nâng cao giá trị cho sản phẩm nông nghiệp cũng như hướng tới một nền sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hoá tập trung, gắn với thị trường, thời gian qua Quảng Ninh đã đẩy mạnh triển khai thực hiện chương trình xây dựng thương hiệu cho sản phẩm nông nghiệp. Theo đánh giá của ngành chức năng cũng như các địa phương, các dự án xây dựng thương hiệu đã góp phần nâng cao giá trị cho sản phẩm; quy mô sản xuất ngày một lớn hơn và thị trường tiêu thụ cũng ngày một rộng hơn.
Theo báo cáo của Sở Khoa học và Công nghệ, từ năm 2012 đến nay, trên địa bàn tỉnh đã triển khai thực hiện 23 dự án xây dựng thương hiệu sản phẩm nông nghiệp, trong đó có 21 dự án do tỉnh quản lý và 2 dự án do Trung ương trực tiếp quản lý. Trong số 21 dự án do tỉnh quản lý thì có 5 nhãn hiệu tập thể; 14 nhãn hiệu chứng nhận; 4 chỉ dẫn địa lý. Đến nay, 21/21 dự án đã hoàn thiện hồ sơ đăng ký nộp Cục Sở hữu trí tuệ; 20/21 dự án đã được cấp văn bằng bảo hộ; 21/21 dự án đã xây dựng logo, bộ nhận diện sản phẩm được phê duyệt; 17/21 dự án xây dựng xong quy hoạch vùng nguyên liệu và được phê duyệt quy hoạch vùng sản xuất nguyên liệu. Về việc xây dựng các quy trình, tiêu chuẩn kỹ thuật, đến nay đã có 60 quy trình kỹ thuật và 21 bộ tiêu chuẩn chất lượng đặc thù cho 21 dự án xây dựng thương hiệu đã hoàn thiện và ban hành; 15/21 dự án có nội dung hỗ trợ xây dựng mô hình sản xuất; 19/21 dự án có nội dung thành lập các hội, hợp tác xã sản xuất và kinh doanh của người nông dân trong vùng sản xuất sản phẩm. Các hoạt động xúc tiến thương mại, phát triển thị trường cho các thương hiệu sản phẩm nông nghiệp bước đầu được quan tâm. 23/23 dự án đã hoàn thiện và phê duyệt thiết kế hệ thống nhận diện, tờ rơi, poster tuyên truyền, quảng bá, giới thiệu sản phẩm; Website chung cho các sản phẩm nông nghiệp cũng đã được xây dựng và đang vận hành; 13/23 sản phẩm đã tham gia giới thiệu tại Hội chợ Xuân Quảng Ninh từ 30-1 đến 5-2-2013; 10 sản phẩm đã giới thiệu tại Hội chợ toàn quốc hàng nông sản Việt Nam, Hội chợ Làng nghề Hà Nội và Hội chợ Móng Cái…
Xây dựng thương hiệu sản phẩm nông nghiệp đã góp phần nâng cao giá trị, sức cạnh tranh của sản phẩm nông nghiệp trên thị trường; thu hút được vốn đầu tư của xã hội trong việc đầu tư phát triển sản xuất hàng hoá. Ông Ngô Thành Chiến, Phó Chủ tịch UBND huyện Đông Triều cho biết: Thực hiện chương trình xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm nông nghiệp của địa phương, huyện Đông Triều đã tập trung xây dựng thương hiệu cho sản phẩm nếp cái hoa vàng, na dai và thông nhựa. Đến nay, sản phẩm nếp cái hoa vàng đã được cấp nhãn hiệu tập thể và đang được sản xuất tập trung tại các xã Nguyễn Huệ, Hồng Phong, Hưng Đạo, Yên Đức, Hoàng Quế với diện tích gần 400ha, sản lượng trên 1.500 tấn. Do sản phẩm được đăng ký bảo hộ độc quyền sở hữu công nghiệp và được công bố tiêu chuẩn chất lượng nên hiệu quả kinh tế đạt khá cao. Giá thành sản phẩm nếp cái hoa vàng theo đó tăng từ 5.000-6.000 đồng/kg so với sản phẩm nếp cái hoa vàng không mang nhãn hiệu tập thể. Cùng với đó, na dai Đông Triều khi đã xây dựng được thương hiệu cũng cho hiệu quả khá cao. Hiện nay, diện tích trồng na dai trên địa bàn huyện có hơn 880ha, sản lượng trên 10.000 tấn/năm. Dưới tác động của dự án tạo lập, quản lý và phát triển nhãn hiệu tập thể na dai Đông Triều, bước đầu các hộ dân đã tiếp cận được với tư duy sản xuất khoa học, cách sản xuất hàng hoá. Các vườn đồi tiếp tục cho thu nhập khá, bình quân từ 250-300 triệu đồng/ha, tăng từ 30-50 triệu đồng/ha so với trước khi xây dựng nhãn hiệu tập thể. Không chỉ nhãn hiệu nếp cái hoa vàng, na dai Đông Triều cho hiệu quả kinh tế cao sau khi xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu tập thể cho sản phẩm khác mà hầu hết các thương hiệu sản phẩm bước đầu đã khẳng định tính hiệu quả như: Vải chín sớm Phương Nam, mai vàng Yên Tử, rượu mơ Yên Tử (Uông Bí); gà Tiên Yên, chè Đường Hoa (Hải Hà), ghẹ Trà Cổ, tôm chân trắng Móng Cái; rau an toàn Quảng Yên; rượu ba kích Quảng Ninh; miến dong Bình Liêu…
Để các thương hiệu sản phẩm phát triển, nâng cao giá trị cho sản phẩm, ngành chức năng và các địa phương đã đẩy mạnh xây dựng các mô hình điểm và hỗ trợ phát triển sản xuất. Đến nay, 15/21 dự án đã có nội dung hỗ trợ xây dựng mô hình sản xuất như: Dự án xây dựng thương hiệu thanh long Uông Bí đã xây dựng thử nghiệm mô hình 1,5ha tại 2 xã Thượng Yên Công và phường Phương Đông; dự án rau an toàn Quảng Yên với mô hình 22ha trồng rau an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP và bước đầu nhân rộng với diện tích hàng trăm ha; dự án chè Đường Hoa với 2 mô hình ươm giống chè chất lượng cao, sạch bệnh; dự án trứng gà Tân An, hỗ trợ mô hình 2.500 gà đẻ trứng; dự án gà Tiên Yên với 3 cơ sở cung ứng gà giống, nâng cấp 1 cơ sở giết mổ đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và 5 điểm phân phối bán thử nghiệm sản phẩm…
Tuy nhiên, theo đánh giá của ngành chức năng và các địa phương, việc thực hiện các dự án xây dựng thương hiệu sản phẩm nông nghiệp tại một số địa phương còn gặp nhiều khó khăn. Đến nay 10 dự án không hoàn thành trong năm 2013 theo Quyết định được phê duyệt, trong đó hồ sơ nhãn hiệu “Tu hài Vân Đồn” chưa được cấp văn bằng bảo hộ; hoạt động của các hội, hợp tác xã sản xuất kinh doanh các sản phẩm xây dựng thương hiệu còn hạn chế; vấn đề xây dựng, quy hoạch vùng sản xuất tập trung chậm, việc tìm kiếm thị trường tiêu thụ, cơ chế hỗ trợ sản xuất, ứng dụng khoa học công nghệ chưa được quan tâm đúng mức nên thương hiệu của các sản phẩm nông nghiệp chưa thực sự phát huy tối đa hiệu quả…
Hữu Việt
