Theo thống kê của Sở LĐ-TB&XH, hiện trên địa bàn tỉnh có 18.970 người khuyết tật (NKT), chiếm 1,7% dân số toàn tỉnh. Cuộc sống của họ đối diện với vô vàn khó khăn, nhất là trong việc học chữ, học nghề và có việc làm. Xuất phát từ thực tế ấy, trong những năm qua, công tác chăm sóc cho NKT nói chung, dạy nghề, tạo việc làm cho NKT nói riêng đã được các cấp, ngành, đơn vị trong tỉnh đẩy mạnh quan tâm, tạo điều kiện vươn lên hoà nhập cho NKT. Hiện việc dạy nghề cho NKT được thực hiện theo Đề án 1956 dạy nghề cho lao động nông thôn của Chính phủ. Theo đó, NKT tham gia học nghề được miễn học phí và hỗ trợ thêm chi phí ăn ở, đi lại… Mặc dù vậy, số lượng NKT tham gia học nghề theo chương trình này còn rất hạn chế, hiệu quả tạo việc làm cho NKT sau đào tạo chưa cao.
Trong 4 năm (2010-2013) toàn tỉnh đã tổ chức dạy nghề cho trên 300 đối tượng là NKT (năm 2010 là 91 người, năm 2011 là 164 người, năm 2012 là 45 người, năm 2013 là 20 người). Các nghề được đào tạo chủ yếu là phi nông nghiệp như: Móc chỉ, dệt may, chế biến món ăn… Số NKT sau khi học nghề có được việc làm còn thấp, chỉ chiếm gần 50%. Ông Vũ Xuân Hoài, Trưởng Phòng Dạy nghề (Sở LĐ-TB&XH) cho biết: “Do việc tiếp thu, khả năng thao tác của NKT bị hạn chế, nên công tác dạy nghề cho NKT đòi hỏi thời gian dài hơn. Việc dạy nghề cho NKT lại gắn với lao động nông thôn, nên họ khó theo được với các đối tượng bình thường khác. Việc tổ chức thành các lớp riêng cho NKT cũng rất khó khăn, do đặc điểm của từng dạng khuyết tật, ít đối tượng có thể tham gia học cùng một nghề. Mặt khác, việc tiếp nhận NKT vào làm việc tại các cơ quan, đơn vị chưa thực sự được quan tâm…”.
Công ty TNHH May Ngọc Bích (phường Bạch Đằng, TP Hạ Long) là một trong số ít những đơn vị có tổ chức dạy nghề cho NKT trên địa bàn tỉnh. Hiện Công ty đang tạo việc làm ổn định cho 24 NKT với nghề may công nghiệp. Trao đổi với chúng tôi, chị Nguyễn Thị Thơm cho hay: “Để dạy nghề cho NKT thực sự đòi hỏi sự kiên trì cũng như tâm huyết rất lớn. Với lao động bình thường, đào tạo sơ cấp may chỉ mất 6 tháng là làm được, nhưng với NKT thì thời gian kéo dài có khi gấp đôi, gấp ba. Do khiếm khuyết một số chức năng, nên việc đáp ứng các yêu cầu trong sản xuất của NKT cũng bị hạn chế rất nhiều. Hiện cơ hội việc làm cho người lao động tại các đơn vị, doanh nghiệp là rất khó, lại càng khó hơn đối với NKT. Do đó, sau khi dạy nghề, chúng tôi cũng cố gắng tạo điều kiện tốt nhất giúp các học viên khuyết tật có điều kiện làm việc tại Công ty”.
Giống như Công ty TNHH May Ngọc Bích, hiện một số mô hình dạy nghề, tạo việc làm trên địa bàn cũng tạo ra hiệu quả thiết thực cho NKT, như: Công ty CP Mai Hoàng (TP Hạ Long) với các lớp nghề móc chỉ; Công ty TNHH Dạy nghề thủ công nhân đạo Quảng Ninh với lớp nghề mộc xây dựng; Công ty CP Thành Đồng (Đông Triều) tạo việc làm nghề gốm thủ công, thêu nghệ thuật, v.v.. Tuy nhiên, số đơn vị như vậy trên địa bàn còn rất ít, quy mô ở mức độ hạn chế, việc làm tạo ra cho NKT còn chưa nhiều.
NKT là đối tượng luôn được Đảng, Nhà nước và xã hội chú trọng quan tâm. Tuy nhiên, những khiếm khuyết đã ngăn cản, hạn chế họ có được một việc làm ổn định. Vì thế, xã hội và cộng đồng nên quan tâm hơn đến các hoạt động hỗ trợ vì NKT, để họ dễ dàng hoà nhập với cộng đồng, tiếp cận với các cơ hội việc làm.
Nguyễn Thanh
