Với bờ biển dài, nguồn lợi thuỷ hải sản ven bờ phong phú cùng với tập quán khai thác gần bờ lâu đời của người dân, Quảng Ninh là tỉnh có số lượng tàu đánh bắt hải sản gần bờ (công suất dưới 20CV) lớn của toàn quốc. Hiện trạng này đã làm tăng nguy cơ suy giảm nguồn lợi thuỷ sản. Trong khi đó, nguồn lợi xa bờ của Quảng Ninh được dự báo còn nhiều tiềm năng, chưa được khai thác đúng mức.
Nhận thức được điều này, từ năm 2006 Quảng Ninh đã có chủ trương giảm số lượng tàu cá hoạt động gần bờ, không phát triển tàu lắp máy dưới 20CV hoạt động tại vùng biển ven bờ. Mặc dù đã có nhiều cố gắng, tuy nhiên đến năm 2011, Quảng Ninh vẫn còn đến gần 8.000 tàu khai thác gần bờ, trong đó có trên 7.000 tàu dưới 20CV, lớn hơn nhiều so với các tỉnh, thành có cùng điều kiện. Trước tình hình này, tỉnh đã đẩy mạnh hơn một bước trong quyết tâm giảm đội tàu dưới 20CV. Cụ thể từ năm 2011, tỉnh không cấp văn bản chấp thuận đóng mới, cải hoán cho tàu cá có công suất nhỏ hơn 30CV làm tất cả các nghề khai thác trên biển. Mục tiêu đặt ra đến năm 2015, số lượng tàu cá hoạt động gần bờ có công suất dưới 20CV của toàn tỉnh giảm gần 1.000 tàu, chỉ còn tối đa 6.200 tàu; đến 2020 còn dưới 3.746 tàu.
Bằng rất nhiều biện pháp quyết liệt, các địa phương trong tỉnh đã tập trung tuyên truyền các quy định của pháp luật trong lĩnh vực khai thác và bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản cho ngư dân thông qua các lớp tập huấn, phát tờ rơi... Định kỳ hàng năm, các đơn vị chức năng rà soát số lượng tàu cá có công suất dưới 20CV, tiến hành xoá đăng ký đối với những tàu đã quá hạn trên 24 tháng; vận động ngư dân không sử dụng những tàu có công suất nhỏ tuổi thọ cao, cũ nát không đảm bảo an toàn cho hoạt động trên biển... Từ những nỗ lực trên, 5 năm gầy đây, toàn tỉnh đã giảm mạnh số tàu dưới 20CV, cơ bản đạt được mục tiêu đề ra. Theo thống kê của Sở NN&PTNT, đến thời điểm tháng 6-2016, toàn tỉnh còn 5.720 tàu dưới 20CV, giảm gần 1.300 tàu so với năm 2011; thấp hơn gần 300 tàu so với mục tiêu đặt ra cho năm 2015, chiếm trên 71% tổng đội tàu khai thác thuỷ sản toàn tỉnh. Một số địa phương nhờ có cách làm chủ động và sáng tạo đã giảm sâu số tàu đánh bắt gần bờ. Tiêu biểu như TX Quảng Yên giảm 901 tàu; huyện Vân Đồn giảm 257 tàu, hiện tổng số tàu dưới 20CV của huyện còn 947 tàu; huyện Hải Hà giảm 486 tàu; TP Móng Cái giảm 287 tàu... Kết quả này đã góp phần duy trì, bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản nói chung, trong đó có thuỷ sản gần bờ, giảm ô nhiễm môi trường biển và đặc biệt nâng cao giá trị ngành thuỷ sản.
Tuy nhiên, theo đánh giá của cơ quan quản lý, hiện toàn tỉnh còn 5.725 tàu dưới 20CV, chiếm trên 71% tổng đội tàu khai thác thuỷ sản của tỉnh (8.058 tàu), vẫn còn quá cao. Mặc dù đã có nhiều chính sách hỗ trợ tích cực, song toàn tỉnh mới có 411 tàu trên 90CV khai thác thuỷ sản xa bờ. Điều này cho thấy các đơn vị chức năng cần tiếp tục tăng cường các giải pháp giảm tàu đánh bắt gần bờ, tăng tàu đánh bắt xa bờ; trong đó phải tính đến việc chuyển đổi nghề khai thác ven bờ kém hiệu quả, nhằm ổn định đời sống cho ngư dân.
Việt Hoa
