Những kết quả bước đầu đạt được của Đề án 196 rất đáng ghi nhận, song hiện vẫn còn rất nhiều việc phải làm để Đề án mang lại hiệu quả hơn và hoàn thành tốt các mục tiêu đề ra.
[links()]
PHÁ SỨC Ỳ
Người dân và đội ngũ cán bộ công tác trên địa bàn các xã, thôn đặc biệt khó khăn (ĐBKK) từ nhiều năm nay được hưởng nhiều chính sách hỗ trợ, ưu đãi của Nhà nước. Đây cũng chính là lý do khiến nhiều trường hợp hộ nghèo thậm chí cán bộ các xã không muốn thoát nghèo, thoát khỏi diện ĐBKK. Bên cạnh đó, vẫn còn một số cán bộ các xã vùng ĐBKK chưa theo kịp được với khối lượng công việc, tỏ ra lúng túng khi triển khai thực hiện Đề án 196 và các chương trình mục tiêu quốc gia.
Để phá sức ỳ này, tỉnh đã tập trung chỉ đạo quyết liệt, đặc biệt là các đồng chí lãnh đạo tỉnh được phân công phụ trách các huyện thường xuyên kiểm tra, chỉ đạo, đôn đốc thực hiện. Riêng trong năm 2017 và đầu năm 2018, các đồng chí lãnh đạo tỉnh tổ chức trên 20 đợt kiểm tra, chỉ đạo thực hiện Đề án 196 và phong trào thi đua đưa các xã, thôn ĐBKK ra khỏi diện ĐBKK, hoàn thành chương trình 135 tại các huyện.
Thời gian qua, nhiều huyện cũng đã chú trọng công tác luân chuyển cán bộ, lựa chọn một số cán bộ có trình độ năng lực chuyên môn vững vàng đảm nhận công việc ở các xã ĐBKK. Đến nay, các địa phương đã luân chuyển gần 20 cán bộ, công chức đến làm việc tại các xã ĐBKK. Điển hình như Hải Hà luân chuyển Phó Chánh Văn phòng UBND huyện về làm Chủ tịch UBND xã Quảng Đức; Tiên Yên luân chuyển Phó trưởng Ban Tổ chức Huyện ủy về làm Chủ tịch UBND xã Đại Dực; Bình Liêu luân chuyển Chủ tịch UBND xã Vô Ngại sang làm Chủ tịch UBND xã Đồng Tâm. Mới đây nhất, huyện Hoành Bồ cũng đã luân chuyển đồng chí Chánh Văn phòng khối MTTQ và các đoàn thể CT-XH huyện về làm Bí thư Đảng ủy xã Đồng Lâm. Cùng với đó, nhiều cán bộ chuyên môn các xã ĐBKK cũng được cử đi học tập, đào tạo đạt chuẩn và luân chuyển giữa các vị trí nhằm nâng cao hiệu quả công việc.
Trên cơ sở khung chương trình đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cộng đồng và cán bộ cơ sở giai đoạn 2017 – 2020 do UBND tỉnh phê duyệt, năm 2017 và kế hoạch năm 2018, Ban Dân tộc tỉnh chủ trì tổ chức gần 10 lớp nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý chương trình 135 cho cán bộ Ban Giám sát cộng đồng tại các xã ĐBKK, biên giới, xã có thôn ĐBKK...
Cùng với đó, công tác tuyên truyền, vận động, thực hiện cơ chế thi đua khen thưởng hộ thoát nghèo, thôn, xã hoàn thành chương trình 135 cũng được tỉnh và các địa phương triển khai. Qua đó nhằm tiếp tục tạo sự chuyển biến nhận thức của người dân trong tham gia thực hiện đưa xã, thôn ra khỏi diện ĐBKK thông qua việc hiến đất, tự giải phóng mặt bằng, đóng góp ngày công lao động, chú trọng phát triển sản xuất để chủ động thoát nghèo....
HỖ TRỢ SẢN XUẤT CẦN HIỆU QUẢ HƠN
Tại Ba Chẽ, năm 2017, toàn huyện hỗ trợ 1.800 con lợn giống cho các hộ dân ở các xã, thôn ĐBKK, song chỉ sau một thời gian ngắn, có tới trên 200 con lợn bị chết. Cùng với đó là lợn bị rớt giá thê thảm, người dân không tiêu thụ được lợn.
Còn tại thôn Loòng Vài, xã Hoành Mô, huyện Bình Liêu, sở dĩ tỷ lệ hộ nghèo của thôn này vẫn còn 25/54 hộ dân một phần cũng do phát triển sản xuất chưa hiệu quả. Ông Đặng A Trình, Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Loòng Vài, cho biết: Thôn chúng tôi có tỷ lệ hộ nghèo cao nhất xã. Thu nhập chủ yếu từ rừng, chăn nuôi và trồng lúa nhưng hiệu quả chưa cao. Thời gian qua, được hỗ trợ của các chương trình mục tiêu quốc gia, Đề án 196, thôn cũng có hàng chục hộ được hỗ trợ bò sinh sản, dê... nhưng nhiều hộ gặp rủi ro do bò bị lăn xuống vực, chết rét, dê bị chó cắn, bệnh chết... Nhiều hộ gần như mất trắng như gia đình anh Dương A Trắng, nuôi 40 con dê nhưng nay đàn chỉ còn chưa đầy 10 con; gia đình anh Dương A Sâu nuôi 200 con dê cũng thất bại.
Thực trạng này khiến cho nguồn vốn phát triển sản xuất – một hợp phần quan trọng của Đề án 196 chưa phát huy tối đa hiệu quả. Nguyên nhân là do người dân không có kinh nghiệm, sản xuất gặp rủi ro, chất lượng nguồn giống chưa đảm bảo hoặc triển khai mô hình sản xuất chậm, bị lệch thời vụ, một số hộ không tái đàn... Do đó, để triển khai hỗ trợ phát triển sản xuất tại các xã, thôn ĐBKK của tỉnh hiệu quả hơn, việc hỗ trợ cần sát với thực tế, gắn với đầu ra sản phẩm và nâng cao tinh thần trách nhiệm của cán bộ cơ sở, đặc biệt là sự hỗ trợ về kỹ thuật sản xuất nông nghiệp, phòng, chống dịch bệnh sau khi mô hình được đưa đến người dân.
Theo báo cáo của Sở NN&PTNT, 6 tháng đầu năm 2018, các địa phương trên địa bàn tỉnh triển khai thực hiện 74 dự án hỗ trợ phát triển sản xuất năm 2018. Bao gồm 17 dự án trồng trọt, 57 dự án chăn nuôi, chủ yếu là chăn nuôi trâu, bò sinh sản, lợn, ngao, chè, dong riềng, hoa sở, ổi, cam... Hiện mới chỉ có 1 dự án chăn nuôi bò sinh sản tại xã Quảng Đức, huyện Hải Hà là đã cung cấp con giống cho nhân dân, các dự án còn lại của các địa phương hiện mới ở bước thẩm định, phê duyệt.
Đề án 196 của tỉnh đã đi được gần 1 nửa lộ trình với nhiều kết quả đáng ghi nhận, khẳng định sự quan tâm đặc biệt của tỉnh đối với an sinh xã hội vùng ĐBKK. Với quan điểm lấy phát triển sản xuất, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân là trung tâm; hỗ trợ đầu tư hạ tầng thiết yếu là cần thiết, việc hỗ trợ phát triển sản xuất cho người dân vùng ĐBKK cần được các sở, ngành, địa phương quan tâm đồng hành cùng người dân vùng khó hơn nữa. Trước mắt là hoàn thành tốt mục tiêu năm 2018, Quảng Ninh có thêm 2 xã và 34 thôn ra khỏi diện ĐBKK.
Phương Thúy
