Thực hiện Nghị định số 99/2010/NĐ-CP về chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR), UBND tỉnh đã có quyết định phê duyệt Đề án thực hiện chính sách chi trả DVMTR tỉnh Quảng Ninh giai đoạn đến năm 2020 làm cơ sở để triển khai Nghị định một cách hiệu quả, đem lại hiệu quả thiết thực góp phần quản lý, bảo vệ, phát triển rừng một cách bền vững. Tuy nhiên, đến thời điểm này, việc thực hiện chính sách chi trả DVMTR vẫn chậm và còn nhiều bất cập.
Theo Nghị định 99 của Chính phủ, các bên sử dụng DVMTR phải chi trả tiền cho bên cung ứng dịch vụ. Các tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ du lịch có hưởng lợi từ DVMTR sẽ phải trả tiền DVMTR tính bằng 1-2% doanh thu thực hiện trong kỳ. Các cơ sở sản xuất thuỷ điện, mức chi trả 20 đồng/Kwh điện thương phẩm; các cơ sở sản xuất nước sạch 40 đồng/m3 nước thương phẩm. Cơ sở sản xuất công nghiệp, dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các bon của rừng, cung ứng bãi đẻ, nguồn thức ăn và con giống tự nhiên, sử dụng nguồn nước từ rừng cho nuôi trồng thuỷ sản cũng phải trả tiền DVMTR... Với hơn 316.000ha rừng, Quảng Ninh là một trong những địa phương có diện tích rừng, độ che phủ rừng lớn trong cả nước. Xác định được tầm quan trọng của việc thực hiện chính sách chi trả DVMTR, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 3696/UBND-NLN2 ngày 19-9-2011 về kế hoạch triển khai thực hiện chính sách chi trả DVMTR trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh và Quyết định số 3322/QĐ-UBND ngày 31-12-2014 phê duyệt đề án thực hiện chính sách chi trả DVMTR tỉnh Quảng Ninh giai đoạn đến năm 2020.
Quyết định 3322, UBND tỉnh đã xác định rõ các đối tượng sử dụng DVMTR sẽ thực hiện việc chi trả trong năm 2015 và các đối tượng sử dụng DVMTR kế hoạch chi trả đến năm 2020; xác định diện tích lưu vực cung ứng DVMTR; hệ số quy đổi; các đối tượng cung ứng DVMTR; giá trị chi trả môi trường rừng và kế hoạch chi trả cho từng giai đoạn một cách cụ thể. Theo đó, tổng diện tích cung ứng DVMTR trong toàn tỉnh được xác định là trên 13 lưu vực, với diện tích cung ứng quy đổi là 156.365ha với 2 nhóm cung ứng DVMTR gồm: Nhóm các hộ gia đình, hợp tác xã, cộng đồng thôn và UBND cấp xã; nhóm thứ 2 là 97 chủ rừng gồm các Ban quản lý rừng phòng hộ đặc dụng, công ty lâm nghiệp, các đơn vị lực lượng vũ trang, doanh nghiệp. Đối tượng sử dụng DVMTR thực hiện chi trả từ năm 2015 bao gồm: Nhà máy thuỷ điện Khe Soong, thuộc Công ty CP An Sinh Lộc với công suất thiết kế 3,6MW, nằm trên lưu vực sông Tiên Yên; Công ty CP Nước sạch Quảng Ninh với 9 đơn vị thành viên; Công ty CP Phát triển Tùng Lâm nằm trong ranh giới của Rừng Quốc gia Yên Tử. Tổng giá trị thu từ các đơn vị sử dụng DVMTR này qua tính toán sơ bộ ban đầu là 5,2947 tỷ đồng. Giá trị chi trả DVMTR sẽ được tính toán và thay đổi hàng năm tuỳ thuộc vào sản lượng điện, sản lượng nước thương phẩm và doanh thu du lịch của năm đó theo giá trị thực mà các đơn vị sử dụng DVMTR đạt được. Cùng với đó, UBND tỉnh cũng sơ bộ xác định hơn 90 đối tượng sử dụng DVMTR tiềm năng với giá trị chi trả hàng trăm tỷ đồng. Năm 2015, Sở NN&PTNT đang thực hiện thu dịch vụ thu quỹ môi trường rừng đối với Công ty CP Nước sạch và Công ty CP An Sinh (Nhà máy thuỷ điện Khe Song - huyện Tiên Yên) với tổng số tiền 1,601 tỷ đồng; tới nay đã thu được 784,657 triệu đồng (của Công ty CP Nước sạch Quảng Ninh). Công ty CP An Sinh đã nộp trên 55 triệu đồng. Đối với DVMTR của Công ty CP Phát triển Tùng Lâm đến nay Công ty vẫn chưa thực hiện ký hợp đồng. Sở đang tiếp tục đôn đốc các đơn vị thực hiện chuyển tiền về Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng theo hợp đồng đã ký và ký hợp đồng uỷ thác đối với Công ty CP Phát triển Tùng Lâm.
Ông Phạm Văn Thanh, chuyên viên kỹ thuật, Chi cục Lâm nghiệp cho hay: Thực hiện chính sách chi trả DVMTR sẽ là bước đột phá trong việc giải quyết nhiều vấn đề, trong đó trọng tâm là 3 vấn đề cơ bản về môi trường, kinh tế và xã hội, góp phần giảm thiểu mất rừng, suy thoái rừng và nâng cao chất lượng rừng, làm tăng khả năng phòng hộ của rừng, đảm bảo cân bằng sinh thái giảm thiểu biến đổi khí hậu, hạn chế hạn hán, lũ lụt. Chính sách này sẽ tạo sự chuyển biến sâu sắc về nhận thức và sẽ tăng cường sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa giữa đơn vị chủ rừng với chính quyền địa phương trong công tác bảo vệ rừng, tổ chức thực hiện tốt công tác quản lý, bảo vệ phát triển rừng bền vững. Thông qua chính sách này sẽ tạo ra mối liên kết mang tính bền vững giữa người sử dụng và người cung ứng DVMTR.
Quế Ninh[links()]
