Đến cửa khẩu Bắc Phong Sinh, huyện Hải Hà những tháng cuối năm, chúng tôi thấy hoạt động giao thương đang diễn ra khá sôi động, những chuyến xe hàng đông lạnh, hàng nông sản nối đuôi nhau ra vào cửa khẩu, mang những thông điệp vui, báo hiệu sự khởi sắc mới ở khu vực ven biên này.
Kim ngạch xuất khẩu tăng
Những tháng đầu năm do triển khai Thông tư 05/2014/TT-BCT, một số doanh nghiệp kinh doanh tạm nhập tái xuất, kho ngoại quan tại Bắc Phong Sinh chuyển hàng đi xuất tại các cửa khẩu chính và cửa khẩu quốc tế, bên cạnh đó, do Nghị định 187/2013/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật Thương mại nên Chi cục Hải quan Bắc Phong Sinh không được phép mở tờ khai hàng tạm nhập tái xuất, dẫn đến kim ngạch hàng tạm nhập tái xuất giảm. Tuy nhiên, UBND tỉnh đã kịp thời tháo gỡ, các doanh nghiệp đủ điều kiện được phép tái xuất qua các cửa khẩu phụ, điểm thông quan, nên giá trị hàng tái xuất đã tăng trở lại. Hàng tạm nhập tái xuất, kho ngoại quan đạt 326,94 triệu USD, bằng 110,51% so với cùng kỳ. Bên cạnh đó, kim ngạch xuất khẩu tăng do sau khi có văn bản hướng dẫn của Bộ Tài chính về hoàn thuế GTGT khi xuất khẩu hàng hoá qua các cửa khẩu phụ, lối mở, đã tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp kinh doanh xuất khẩu tại Bắc Phong Sinh.
Đồng chí Đặng Minh Tuân, Phó Trưởng Ban Quản lý cửa khẩu Bắc Phong Sinh cho biết, thời gian qua, hoạt động xuất nhập khẩu, thông thương hàng hoá tại khu vực cửa khẩu Bắc Phong Sinh đã được duy trì ổn định. Từ đầu năm đến nay, tổng giá trị hàng hoá XNK tại cửa khẩu Bắc Phong Sinh đạt 568,47 triệu USD, tăng 37,32% so với cùng kỳ. Trong đó, nhập khẩu đạt 10,48 triệu USD, bằng 238,69% so với cùng kỳ, xuất khẩu đạt 231,05 triệu USD, đạt 173,77% so với cùng kỳ. Các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu là cá, tôm đông lạnh, mây, bèo tây khô, cói khô, ngô… Hiện nay, tại khu vực cửa khẩu có trên 70 doanh nghiệp tham gia hoạt động kinh doanh thương mại; trung bình mỗi ngày có từ 40 đến 50 container hàng hoá xuất nhập khẩu. Nhờ vậy số thu ngân sách cũng tăng, 10 tháng đạt 78,2 tỷ đồng, bằng 156,02%, trong đó thuế XNK đạt 46,24 tỷ đồng, bằng 191%; các loại phí, lệ phí đạt 31,97 tỷ đồng, bằng 155,9% so với cùng kỳ năm trước.
Có thể thấy, Khu kinh tế cửa khẩu Bắc Phong Sinh là khu vực có tiềm năng và lợi thế hiện đang thu hút được lượng lớn hàng hoá XNK qua đây. Việc phát triển khu kinh tế cửa khẩu đã tạo công ăn việc làm cho hơn 300 lao động, từng bước nâng cao đời sống dân cư trong khu vực.
Những khó khăn cần được tháo gỡ
Tuy đã có những đóng góp quan trọng, song hoạt động của khu kinh tế cửa khẩu Bắc Phong Sinh vẫn còn những hạn chế. Trước hết, do quy hoạch tổng thể phát triển khu kinh tế cửa khẩu Bắc Phong Sinh chưa hoàn thiện nên chưa có định hướng phát triển dài hạn cũng như các cơ chế chính sách cụ thể thu hút đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng theo hướng hiện đại, đồng bộ. Đặc biệt, bất cập lớn nhất hiện nay là cặp chợ Bắc Phong Sinh (Việt Nam) - Lý Phổ (Trung Quốc) chưa được công nhận là chợ thuộc cửa khẩu quốc gia. Chính vì vậy, khó khăn trong việc thực hiện đầy đủ các loại hình XNK, trong khi đây lại là thế mạnh của các khu kinh tế cửa khẩu trên tuyến biên giới Việt - Trung. Đáng bàn loại hình tạm nhập tái xuất, khi thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật thì thường xuyên gặp vướng mắc liên quan đến việc quy định thực hiện các loại hình XNK chỉ được thực hiện tại cửa khẩu quốc tế và cửa khẩu chính.
Bên cạnh đó, tại điểm xuất hàng mốc 1342+300 do diện tích nhỏ hẹp, sát biên giới nên khó khăn trong việc xếp dỡ hàng hoá và không đủ diện tích các bãi đỗ cho phương tiện vận chuyển hàng hoá. Để tháo gỡ những khó khăn vướng mắc này, UBND huyện đã có văn bản số 727/UBND ngày 25-8-2014 về việc điều chỉnh bổ sung phạm vi ranh giới điểm xuất hàng khu vực mốc 1342(2)+300, đề nghị các ngành chức năng của tỉnh cho phép mở rộng phạm vi ranh giới của điểm xuất hàng. Mặt khác, công trình đường nối từ Quốc lộ 18B vào trạm Kiểm soát liên ngành Cửa khẩu Bắc Phong Sinh đã được phê duyệt dự án đầu tư nhưng chưa được bố trí vốn nên gây khó khăn, ách tắc cho giao thông trong khu vực cửa khẩu. Đặc biệt, hiện nay khu vực Cửa khẩu Bắc Phong Sinh lưu lượng hàng hoá thông quan gia tăng nhanh chóng, diện tích nhà kiểm hoá, sân bãi kiểm hoá, không đủ để các lực lượng chức năng kiểm tra và vận chuyển xếp dỡ hàng hoá của doanh nghiệp, để tháo gỡ khó khăn này, năm 2009, UBND tỉnh đã cho lập dự án đầu tư, UBND huyện đã tiến hành lập dự án với tổng mức đầu tư trên 5 tỷ đồng. Tuy nhiên, đến nay chưa được bố trí vốn, chưa tiến hành xây dựng nên khó khăn trong công tác kiểm tra của các lực lượng chức năng.
Để phát huy lợi thế khu kinh tế cửa khẩu, thời gian tới các ngành chức năng cần có các biện pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, đảm bảo việc thông thương hàng hoá được diễn ra thuận lợi nhất. Qua đó, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu kinh tế cửa khẩu của tỉnh.
Trang Thu
