Trong thời gian chưa tổ chức được kỳ tuyển dụng công chức, viên chức (CCVC) theo quy định, để hoàn thành nhiệm vụ, hàng năm, căn cứ chỉ tiêu biên chế và chỉ tiêu hợp đồng lao động (HĐLĐ) được giao, các cơ quan, đơn vị trong tỉnh đã thực hiện ký kết, sử dụng lao động theo hình thức lao động hợp đồng với mức tiền lương khoán theo mức lương cơ sở và trình độ chuyên môn theo yêu cầu của vị trí việc làm, tương đương với CCVC cùng trình độ. Trên cơ sở đó, các cơ quan, đơn vị thực hiện trả tiền lương khoán và tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc cho các đối tượng lao động hợp đồng theo mức lương cơ sở như đối tượng CCVC do Chính phủ quy định theo Nghị định số 204/2004/NĐ-CP ngày 11-12-2004 đối với đối tượng là cán bộ, CCVC và lao động hợp đồng theo Nghị định số 68/2000/NĐ-CP của Chính phủ ngày 17-11-2000.
Tuy nhiên, từ ngày 1-1-2016 đến nay, theo quy định của Bộ luật Lao động thì tiền lương ghi trong HĐLĐ do người lao động thoả thuận với người sử dụng lao động không thấp hơn mức lương tối thiểu do Chính phủ quy định. Như vậy, theo quy định của BHXH Việt Nam tại Quyết định số 959/QĐ-BHXH ngày 9-9-2015 thì mức tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc đối với người lao động thực hiện tiền lương do đơn vị quyết định là tiền lương ghi trong HĐLĐ, mức tiền lương này không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng tại thời điểm đóng. Do vậy, trong thời gian qua đã xuất hiện hiện tượng lao động hợp đồng có mức tiền lương thấp hơn mức lương tối thiểu vùng không được tham gia và hưởng chế độ BHXH. Đồng thời, tạo ra sự chênh lệch tương quan tiền lương nội bộ giữa đối tượng CCVC và đối tượng lao động hợp đồng trong cùng một đơn vị công tác. Đơn cử như: Lương tối thiểu vùng áp dụng cho người lao động làm việc tại TP Hạ Long thuộc vùng II là 3.100.000 đồng, lương tối thiểu vùng đối với người lao động có trình độ thuộc TP Hạ Long là 3.317.000 đồng. Như vậy, tiền lương của lao động hợp đồng tương đương với tiền lương một viên chức đạt chuẩn trình độ trung cấp có thời gian công tác 10 năm, hệ số 2,66 hoặc tương đương với tiền lương một viên chức trình độ đại học có thời gian công tác 7 năm, hệ số 2,67.
Vì vậy, để đảm bảo quyền lợi của người lao động trong tỉnh, thời gian qua Sở Nội vụ đã đề xuất một số giải pháp cụ thể. Trước mắt đề nghị UBND tỉnh báo cáo BHXH Việt Nam xem xét điều chỉnh Quyết định số 959/QĐ-BHXH theo hướng thực hiện tiền lương, tiền công cho đối tượng hợp đồng trong cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp không thấp hơn mức lương cơ sở tại thời điểm đóng để tránh sự chênh lệch quá lớn về tương quan tiền lương nội bộ giữa CCVC và người lao động trong một đơn vị. Cùng với đó, trong thời gian chờ ý kiến của BHXH Việt Nam, Sở Nội vụ đã ban hành Văn bản số 1883/SNV-CCVC ngày 3-11-2016 tạm thời hướng dẫn các cơ quan, đơn vị căn cứ văn bản hướng dẫn hiện hành của BHXH để xem xét, điều chỉnh mức tiền lương đối với các đối tượng HĐLĐ trong chỉ tiêu HĐLĐ được giao năm 2016 chưa được tham gia BHXH để đảm bảo quyền lợi chế độ, chính sách đối với đối tượng này.
Tìm hiểu thực tế tại huyện Hoành Bồ được biết trên địa bàn huyện có 50 trường hợp HĐLĐ hầu hết là giáo viên các cấp mầm non, tiểu học, trung học cơ sở có mức tiền lương hiện nay thấp hơn mức lương tối thiểu vùng nên chưa đủ điều kiện tham gia BHXH. Thực hiện sự chỉ đạo của Sở Nội vụ, Phòng Nội vụ huyện đã chủ động rà soát, báo cáo UBND huyện ban hành văn bản số 4045/QĐ-UBND ngày 15-12-2016 về việc điều chỉnh mức tiền công đối với giáo viên hợp đồng tại các trường học thuộc ngành Giáo dục và Đào tạo huyện năm 2016 nhằm đảm bảo chế độ cho các giáo viên hợp đồng đang công tác. Chị Hoàng Thị Yến, giáo viên hợp đồng Trường Mầm non Sơn Dương, chia sẻ: Mặc dù chưa đủ điều kiện tham gia BHXH theo quy định song trong một năm công tác tại trường, hàng tháng nhà trường và tôi đều thực hiện trích nộp đầy đủ phần trăm đóng bảo hiểm theo quy định hiện hành cho BHXH huyện. Mới đây, sau khi UBND huyện có văn bản điều chỉnh mức lương cho giáo viên hợp đồng, nhà trường cũng đã chủ động làm hồ sơ, bổ sung lương trích phần trăm nộp cho BHXH huyện để tôi được tham gia và hưởng chế độ BHXH nên tôi rất phấn khởi và yên tâm công tác hơn.
Bên cạnh đó, Sở Nội vụ cũng báo cáo UBND tỉnh yêu cầu các cơ quan, đơn vị trong tỉnh thực hiện rà soát, sắp xếp tổ chức bộ máy, đề xuất số lượng người làm việc gắn với thực hiện Đề án 25 và thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của tỉnh về HĐLĐ. Đồng thời, đề nghị Chính phủ cho phép các đơn vị sự nghiệp công lập của tỉnh đã xây dựng Đề án vị trí việc làm được thực hiện chế độ tiền lương theo Nghị định số 204/2004/NĐ-CP đối với đối tượng lao động hợp đồng và xem xét thực hiện chế độ hợp đồng có thời hạn đối với viên chức nhà nước và bảo đảm chế độ, chính sách tiền lương, phụ cấp, BHXH theo quy định hiện hành.
Nguyễn Dung
