Nghị quyết số 06-NQ/TU ngày 3/12/2016 của BCH Đảng bộ tỉnh về phương hướng, nhiệm vụ năm 2017, đã nêu rõ: Chỉ đạo, tổ chức thực hiện có hiệu quả Đề án: “Nhiệm vụ, giải pháp đưa 22 xã và 11 thôn ra khỏi diện đặc biệt khó khăn, thoát khỏi Chương trình 135 giai đoạn 2017-2020” (Đề án 196). Sau gần 1 năm triển khai với sự chỉ đạo quyết liệt của tỉnh, các địa phương đã cơ bản đảm bảo đúng yêu cầu, nhiệm vụ, tiến độ Đề án đề ra.
"Chương trình 135" của Quảng Ninh
Theo thống kê của Ban Dân tộc tỉnh, năm 2016, Quảng Ninh có 22 xã, 11 thôn thuộc diện đặc biệt khó khăn (ĐBKK), với 9.685 hộ nghèo và cận nghèo, cao gấp hơn 8 lần tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo chung toàn tỉnh. Việc đưa các xã, thôn ĐBKK hoàn thành Chương trình 135 là công việc khó khăn, lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của cả hệ thống chính trị từ tỉnh tới cơ sở. Do đó, Nghị quyết số 06-NQ/TU đã nêu rõ: Chỉ đạo, tổ chức thực hiện có hiệu quả Đề án 196 với phương châm không làm thay, làm hộ gắn với trách nhiệm của bí thư cấp ủy.
Đề án 196 được coi là “chương trình 135" của Quảng Ninh, thể hiện cách làm riêng của tỉnh nhằm nâng cao đời sống nhân dân và diện mạo các địa bàn khó khăn của tỉnh, từng bước giảm dần khoảng cách vùng miền, giảm nghèo bền vững, đảm bảo an sinh xã hội. Theo lộ trình Đề án 196, đến hết năm 2018, Quảng Ninh sẽ có 3 xã ra khỏi diện ĐBKK; năm 2019 là 13 xã và năm 2020, 6 xã còn lại sẽ hoàn thành Chương trình 135. Tổng kinh phí dự toán cho Đề án trong 4 năm (2017-2020) là hơn 1.340 tỷ đồng. Riêng trong năm 2017, tổng nguồn lực hỗ trợ cho các xã, thôn ĐBKK là gần 415 tỷ đồng, trong đó, vốn ngân sách là gần 260 tỷ đồng, còn lại là vốn tín dụng và xã hội hóa. Thực hiện Đề án 196, tỉnh cũng đã phân cấp, trao quyền để các địa phương chủ động trong chỉ đạo và triển khai thực hiện. Đồng thời thường xuyên kiểm tra, đôn đốc việc triển khai thực hiện tại các địa phương.
| 10 tháng năm 2017, đã có 3.018 hộ nghèo được hỗ trợ phát triển sản xuất từ vốn Đề án 196; kinh phí người dân đăng ký đối ứng là trên 15,8 tỷ đồng. Các địa phương đã triển khai thực hiện 131/144 công trình hạ tầng thiết yếu thuộc Đề án 196 năm 2017, đạt 90,97%. Dự kiến cuối năm 2017, sẽ có 1.801 hộ nghèo thoát nghèo và 1.015 hộ thoát cận nghèo tại 22 xã, 11 thôn ĐBKK. |
Sau gần 1 năm triển khai với sự chỉ đạo quyết liệt của tỉnh, các địa phương đã cơ bản đảm bảo đúng yêu cầu, nhiệm vụ, tiến độ đề ra. Đánh giá theo các tiêu chí và điều kiện hoàn thành Chương trình 135, tính đến hết tháng 10/2017, toàn tỉnh đã có 7 xã tăng về thực hiện 11 điều kiện, 3 xã tăng về thực hiện 3 tiêu chí xã ĐBKK; 4 thôn tăng về thực hiện 5 điều kiện và 2 thôn tăng về thực hiện 2 tiêu chí thôn ĐBKK.
Để huy động nguồn lực đầu tư cho các xã, thôn ĐBKK, bên cạnh ngân sách, tỉnh đang đẩy mạnh vận động các cơ quan, đơn vị, lực lượng vũ trang, doanh nghiệp và nhân dân trên địa bàn ủng hộ đồng bào nghèo và các xã, thôn ĐBKK. Theo thống kê của Ủy ban MTTQ tỉnh, tính đến ngày 21/11, đã có 304 cơ quan, đơn vị đăng ký ủng hộ với tổng số tiền trên 3,55 tỷ đồng, trong đó, số tiền đã chuyển về quỹ là gần 2,7 tỷ đồng. Cùng với ủng hộ tiền mặt, các tập đoàn kinh tế, đơn vị, doanh nghiệp, nhà hảo tâm cũng đã và đang tích cực phối hợp cùng các địa phương được hỗ trợ để triển khai các công trình hạ tầng, mô hình phát triển sản xuất tại các xã, thôn ĐBKK.
Những chuyển biến tích cực
Theo ông Lãnh Thế Vinh, Trưởng Ban Dân tộc tỉnh, cái được lớn nhất đến thời điểm này sau gần 1 năm triển khai Đề án 196 đó chính là đã huy động được sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và người dân. Qua thực tế kiểm tra tại các xã, thôn ĐBKK, đa phần người dân đều nắm được chủ trương chỉ đạo của tỉnh, huyện và nội dung Đề án 196, có quyết tâm, tích cực tham gia thực hiện Đề án.
Trong năm 2017 – năm đầu tiên triển khai Đề án 196, đã có 3.371 hộ dân thuộc 22 xã, 11 thôn ĐBKK của tỉnh đăng ký thực hiện các mô hình phát triển sản xuất để thoát nghèo bền vững. Trong đó, có 1.575 hộ nghèo, 479 hộ cận nghèo đăng ký thoát nghèo trong năm 2017.
Sự chuyển biến về nhận thức của người dân trong việc tham gia thực hiện đưa xã ra khỏi diện ĐBKK còn được thể hiện rõ ở việc chủ động vay vốn, đối ứng vốn phát triển sản xuất và đóng góp ngày công lao động, hiến đất để triển khai các công trình hạ tầng. Đến nay, người dân tại các xã ĐBKK của tỉnh đã đăng ký hiến đất đai, đóng góp ngày công lao động đối với các công trình hạ tầng thuộc Đề án 196 với tổng trị giá tương ứng 7,71 tỷ đồng, đối ứng trị giá 15,8 tỷ đồng để thực hiện các dự án phát triển sản xuất. Chị Chíu Thị Hương, thôn Sam Quang, xã Đồng Tâm, huyện Bình Liêu, cho biết: “Được nhà nước và doanh nghiệp hỗ trợ, gia đình tôi đã xây xong nhà. Hiện còn nợ ngân hàng và anh em, họ hàng hơn 50 triệu đồng, vợ chồng tôi sẽ chăm sóc rừng keo, đàn trâu để có thu nhập sớm trả xong nợ”.
| Ban Dân tộc tỉnh tập huấn nâng cao năng lực cho 82 cán bộ cơ sở các xã, thôn ĐBKK. |
Triển khai Đề án 196, công tác tuyên truyền thay đổi nhận thức người dân và cán bộ, công chức các xã ĐBKK được MTTQ, các đoàn thể của tỉnh, huyện hết sức chú trọng. Các địa phương cũng đã thực hiện việc luân chuyển cán bộ để nâng cao chất lượng điều hành công việc tại các xã ĐBKK. Trong những tháng đầu năm 2017, toàn tỉnh đã luân chuyển 16 cán bộ, công chức đến làm việc tại các xã ĐBKK; Sở Khoa học và Công nghệ, Sở NN&PTNT đã cử 2 chuyên viên tăng cường hoạt động KHCN và kỹ thuật nông nghiệp giúp huyện Đầm Hà và Tiên Yên. Đầu tháng 11/2017, Ban Dân tộc tỉnh đã tổ chức lớp tập huấn nâng cao năng lực cho 82 cán bộ cơ sở các thôn, xã ĐBKK, xã biên giới.
Những chuyển biến tích cực trong thực hiện Đề án 196 thời gian qua sẽ là điều kiện, tiền đề quan trọng để các xã, thôn ĐBKK hoàn thành Chương trình 135 trước hoặc đúng tiến độ đã được phê duyệt.
Phương Thúy
