Trên thực tế, nhiều hộ mới thoát nghèo nếu không có vốn tiếp tục đầu tư, không được tiếp tục hưởng các chính sách ưu đãi dành cho hộ nghèo, cận nghèo rất dễ tái nghèo. Kết quả giảm nghèo chưa bền vững cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến việc nhiều hộ mới thoát nghèo năm 2015 tiếp tục rơi vào tình trạng nghèo và cận nghèo “đa chiều”, do thiếu hụt các chỉ tiêu về thu nhập hoặc mức độ thụ hưởng các dịch vụ xã hội cơ bản.
Thời gian qua, bên cạnh nhiều chính sách ưu đãi cho hộ nghèo, Nhà nước cũng quan tâm hơn đến đối tượng cận nghèo, mới thoát nghèo giúp họ thoát nghèo bền vững. Một trong những chính sách được xem là cú hích cho những hộ mới thoát nghèo hiện đang được thực hiện, đó là Quyết định 28 ngày 21-7-2015 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với hộ mới thoát nghèo tại hệ thống Ngân hàng Chính sách xã hội để giúp các hộ mới thoát nghèo phát triển sản xuất, kinh doanh nhằm từng bước ổn định cuộc sống và giảm nghèo bền vững. Quyết định này quy định rõ hộ mới thoát nghèo là hộ gia đình đã từng là hộ nghèo, hộ cận nghèo, qua điều tra, rà soát hằng năm có thu nhập bình quân đầu người cao hơn chuẩn cận nghèo theo quy định của pháp luật hiện hành, được UBND cấp xã xác nhận và thời gian kể từ khi ra khỏi danh sách hộ nghèo, hộ cận nghèo tối đa là 3 năm.
Theo đó, mức cho vay là do Ngân hàng Chính sách xã hội và hộ mới thoát nghèo thoả thuận nhưng không vượt quá mức cho vay cùng loại phục vụ sản xuất, kinh doanh đối với hộ nghèo được quy định trong từng thời kỳ. Thời hạn cho vay do Ngân hàng Chính sách xã hội và hộ mới thoát nghèo thoả thuận trên cơ sở chu kỳ sản xuất, kinh doanh và khả năng trả nợ của khách hàng nhưng không quá 5 năm. Lãi suất cho vay áp dụng đối với hộ mới thoát nghèo bằng 125% lãi suất cho vay đối với hộ nghèo quy định trong từng thời kỳ. Lãi suất nợ quá hạn bằng 130% lãi suất cho vay. Đây là động lực rất lớn để những hộ mới thoát nghèo vươn lên trong cuộc sống, chống tái nghèo vì thiếu vốn, duy trì lao động, sản xuất kinh doanh.
Ngay sau Quyết định 28 của Chính phủ được ban hành, Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh đã phối hợp với các địa phương rà soát danh sách hộ mới thoát nghèo, hướng dẫn người dân làm thủ tục hành chính liên quan để vay vốn. Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn cho người dân. Theo thống kê của Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh, 10 tháng đầu năm, dư nợ cho vay hộ nghèo, cận nghèo và hộ mới thoát nghèo của ngân hàng này là trên 900 tỷ đồng. Qua đó, giúp hàng trăm hộ gia đình khó khăn, đặc biệt là những hộ mới thoát nghèo có thêm trợ lực về vốn để từng bước vươn lên ổn định cuộc sống.
Tại xã Đường Hoa (Hải Hà), từ nguồn vốn vay hỗ trợ của Ngân hàng Chính sách xã hội và sự quan tâm, hỗ trợ của cấp uỷ, chính quyền, tổ chức đoàn thể của địa phương, năm 2015 đã có 6/33 hộ nghèo, cận nghèo chính thức thoát nghèo. Đối với những hộ mới được công nhận thoát nghèo năm 2015, xã tiếp tục dành sự quan tâm, hỗ trợ người dân phát triển sản xuất để thoát nghèo bền vững.
Là một trong 6 hộ mới thoát nghèo năm 2015, bà Chìu Tắc Sồi, thôn 5, xã Đường Hoa cho biết: Từ nhiều năm nay, gia đình tôi thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo của xã. Nhờ được chính quyền địa phương quan tâm, giúp đỡ về cây, con giống và được vay vốn từ ngân hàng chính sách dành cho hộ nghèo, năm ngoái, gia đình tôi vươn lên thoát nghèo. Tuy nhiên, do điều kiện gia đình hiện cũng còn nhiều khó khăn, sau khi được công nhận thoát nghèo, gia đình tôi vẫn muốn được vay vốn để chăn nuôi, phát triển kinh tế. Vừa qua, Ngân hàng Chính sách xã hội cho vay 30 triệu đồng với lãi suất thấp, chúng tôi rất vui mừng.
Ngoài chính sách hỗ trợ về vốn cho đối tượng mới thoát nghèo theo quy định trên thì đối tượng hộ mới thoát nghèo trên địa bàn tỉnh cũng chưa được dành nhiều sự quan tâm. Để giảm nghèo bền vững, thiết nghĩ chính sách và đầu tư cho hộ mới thoát nghèo cũng cần được xem như một giải pháp. Bởi hầu hết những hộ mới được công nhận thoát nghèo thì điều kiện kinh tế tuy đã khá hơn trước nhưng chưa ổn định, rất dễ rơi vào tình trạng tái nghèo nếu gặp rủi ro. Hiện tỉnh chưa có chính sách cho hộ mới thoát nghèo và các địa phương cũng mới chỉ có Ba Chẽ và Đầm Hà ban hành Nghị quyết HĐND huyện về khuyến khích các hộ thoát nghèo. Cụ thể, đối với những hộ mới thoát nghèo năm đầu tiên được biểu dương với mức 500.000 đồng/hộ, năm thứ 2 không tái nghèo được động viên mức 300.000 đồng/hộ. Cùng với đó, các địa phương cũng nên quan tâm đến các hộ mới thoát nghèo hơn thông qua việc triển khai các mô hình sản xuất trong xây dựng nông thôn mới, trong các chương trình đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho lao động nông thôn.
Quảng An[links()]
