Gần 2 năm sau khi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá (PCTHTL) chính thức có hiệu lực (ngày 1-5-2013), đã có rất nhiều “điểm nhấn” quan trọng để luật đi vào cuộc sống, như: Hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật quy định và hướng dẫn thực thi Luật PCTHTL; củng cố, kiện toàn mạng lưới và tăng cường công tác PCTHTL trên toàn quốc; thành lập Quỹ PCTHTL...
Trong số những văn bản pháp quy liên quan đến việc thực thi Luật PCTHTL, sự ra đời của Quỹ PCTHTL (do Thủ tướng Chính phủ ban hành tại Quyết định số 47/2013/QĐ-TTg) là một trong những hoạt động quan trọng giúp cho công tác PCTHTL bền vững và hiệu quả hơn. Ngày 16-4-2014, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 45/2014/TT-BTC hướng dẫn thu nộp khoản đóng góp bắt buộc, chế độ quản lý tài chính đối với Quỹ PCTHTL. Theo đó, các cơ sở sản xuất, nhập khẩu thuốc lá tự nộp khoản đóng góp bắt buộc vào tài khoản của Quỹ cùng với thời điểm nộp thuế tiêu thụ đặc biệt.
Từ nguồn thu này, Quỹ có nhiệm vụ hỗ trợ các hoạt động PCTHTL theo quy định tại Điều 29 của Luật PCTHTL. Cụ thể: Truyền thông về tác hại của thuốc lá và PCTHTL; xây dựng, triển khai, nhân rộng các mô hình điểm về cộng đồng, cơ quan, tổ chức không có khói thuốc lá; tổ chức các chiến dịch, sáng kiến về PCTHTL dựa vào cộng đồng; tư vấn việc tổ chức nơi dành riêng cho người hút thuốc lá tại các địa điểm công cộng; tổ chức cai nghiện thuốc lá; nghiên cứu đưa ra những bằng chứng phục vụ cho công tác PCTHTL; xây dựng, hỗ trợ hoạt động, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho mạng lưới cộng tác viên làm công tác PCTHTL; xây dựng nội dung và tổ chức đưa giáo dục về tác hại và PCTHTL vào chương trình giáo dục phù hợp với các cấp học; thực hiện các giải pháp chuyển đổi ngành, nghề cho người trồng cây thuốc lá, chế biến nguyên liệu thuốc lá, sản xuất thuốc lá.
Để thực hiện tốt Luật PCTHTL, ngày 18-6-2014, UBND tỉnh đã ra quyết định thành lập Ban Chỉ đạo PCTHTL với nhiệm vụ chính là tham mưu cho tỉnh xây dựng kế hoạch, chương trình, ban hành các quy định, chỉ đạo, đôn đốc, kiểm tra, giám sát các hoạt động của các đơn vị, địa phương trong triển khai, thực hiện Công ước khung về kiểm soát thuốc lá và các văn bản pháp luật của Nhà nước về PCTH của thuốc lá. Ngày 16-4-2015, Sở Y tế đã ra Quyết định số 323/QĐ-SYT về việc thành lập Ban Quản lý Quỹ PCTHTL tỉnh với nhiệm vụ quản lý và chỉ đạo tổ chức thực hiện có hiệu quả Kế hoạch PCTHTL tỉnh năm 2015 từ nguồn kinh phí của Quỹ PCTHTL trung ương. Đồng thời, Sở giao cho Trung tâm Truyền thông giáo dục sức khoẻ tỉnh là cơ quan thường trực Ban Quản lý Quỹ PCTHTL của tỉnh.
Bác sĩ Trình Văn Khương, Giám đốc Trung tâm Truyền thông giáo dục sức khoẻ tỉnh, cho biết: Năm 2015, Quỹ PCTHTL trung ương hỗ trợ các tỉnh trong cả nước để thực hiện Kế hoạch PCTHTL, theo đó Quảng Ninh được hỗ trợ trên 1,1 tỷ đồng cho hoạt động này. Trung tâm đã xây dựng Đề xuất hỗ trợ hoạt động của Quỹ PCTHTL tỉnh năm 2015 với các mục tiêu: Nâng cao nhận thức của người dân về tác hại của thuốc lá và lợi ích của môi trường không khói thuốc; các quy định của Luật PCTHTL và các văn bản hướng dẫn; xây dựng môi trường không khói thuốc; tăng cường năng lực cho các cán bộ tham gia hoạt động PCTHTL, thanh tra, công an về tác hại của thuốc lá, các quy định của Luật PCTHTL và các văn bản hướng dẫn.
Quỹ PCTHTL tỉnh năm 2015 sẽ hỗ trợ để thực hiện một số hoạt động như: Tuyên truyền trên Đài PT-TH tỉnh, Báo Quảng Ninh, bản tin Sức khoẻ Quảng Ninh (Sở Y tế); tuyên truyền Luật PCTHTL dưới nhiều hình thức: Diễu hành cổ động tại các địa phương, tổ chức hội thi tìm hiểu Luật PCTHTL, phát tài liệu tuyên truyền. Quỹ còn hỗ trợ tổ chức các lớp tập huấn về thực hiện Luật PCTHTL, xây dựng môi trường không khói thuốc, kỹ năng truyền thông PCTHTL… cho các cộng tác viên là cán bộ y tế xã, phường, thị trấn trong tỉnh.
Bác sĩ Trình Văn Khương khẳng định: Những năm gần đây, tỉnh đã có nhiều hoạt động tích cực trong triển khai thực hiện Luật PCTHTL. Năm 2015, với sự hỗ trợ của Quỹ PCTHTL trung ương, chắc chắn các hoạt động PCTHTL sẽ được tăng cường với nhiều hoạt động thiết thực, từ đó góp phần xây dựng môi trường sống trong lành hơn, an toàn hơn.
Hoàng Quý
