Với gần 427.000ha rừng, chiếm gần 70% tổng diện tích đất tự nhiên thế nhưng đến thời điểm này giá trị của lâm nghiệp mang lại vẫn hết sức nhỏ bé, chỉ chiếm 7% giá trị toàn ngành nông nghiệp.
Theo ông Hoàng Công Đãng, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT, với đặc thù của tỉnh, việc tái cơ cấu ngành lâm nghiệp sẽ phải giải quyết tổng thể nhiều vấn đề, trước mắt tập trung vào việc đẩy mạnh trồng rừng gỗ lớn, đẩy nhanh lộ trình cổ phần hoá các doanh nghiệp lâm nghiệp và tiến tới chế biến lâm sản theo hướng tinh, giảm chế biến thô.
Trên địa bàn hiện có trên 90% là rừng gỗ nhỏ, tức các cánh rừng có chu kỳ trồng rừng chỉ trên dưới 6 năm tuổi là khai thác; diện tích rừng gỗ lớn (trồng 15 năm đến 20 năm) mới khai thác chỉ đạt gần 10%. Trong khi đó, theo tính toán của giới chuyên môn, giá trị rừng trồng gỗ lớn đạt cao gấp 7 đến 10 lần rừng gỗ nhỏ. Ngoài ra sản lượng gỗ được cung cấp từ rừng gỗ lớn do có chất lượng gỗ tốt nên phù hợp với nhiều mục đích, đẩy mạnh được ngành công nghiệp chế biến gỗ, vốn được đánh giá là khâu chiếm giá trị lớn của ngành. Để cải thiện tình hình này, hiện các địa phương đã định hướng người dân chuyển hoá các diện tích rừng gỗ nhỏ, nhất là rừng keo sang rừng gỗ lớn. Tức là thay vì khai thác non ở độ 6 năm tuổi để làm nguyên liệu dăm gỗ thì tiến hành tỉa thưa, chăm sóc cây để cây phát triển đến khoảng 15 năm rồi mới khai thác làm nguyên liệu gỗ nội thất. Các đơn vị cũng đã tính tới việc thay đổi cơ cấu cây rừng theo hướng lựa chọn cây phù hợp với rừng gỗ lớn như cây lâu năm, cây bản địa… Trong đó nhất định giảm diện tích cây keo vốn về lâu về dài sẽ làm xấu đất, thân cây thoái hoá (rỗng ruột, sâu cành) nên giá trị không cao.
Cũng để phục vụ mục tiêu phát triển gỗ lớn, thời gian qua Sở NN&PTNT triển khai đề án phát triển giống cây lâm nghiệp, trong đó đặc biệt quan tâm các giống cây rừng gỗ lớn cho giá trị cao. Đây được coi là bước tiến quan trọng thúc đẩy mục tiêu trồng rừng gỗ lớn, bởi giống cây lâm nghiệp lâu nay vốn là khâu yếu của ngành. Hiện tỉnh có một số cơ sở nghiên cứu, sản xuất và cung ứng giống cây rừng song chưa đáp ứng được yêu cầu, người dân vẫn phải tự mua giống cây lâm nghiệp trôi nổi trên thị trường để sản xuất.
Đối với hoạt động cổ phần hoá doanh nghiệp lâm nghiệp, hiện nay Sở NN&PTNT đang đẩy mạnh lộ trình. Toàn tỉnh đang có 8 công ty TNHH MTV lâm nghiệp, trong đó đến thời điểm này các đơn vị chức năng đã xác định có 5/8 doanh nghiệp đủ điều kiện cổ phần hoá. Hiện tất cả 5 đơn vị nói trên đã hoàn thành phương án cổ phần hoá, đang tiến hành các bước định giá tài sản. Theo đúng lộ trình, trước mắt trong năm 2016 này Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Cẩm Phả và Công ty TNHH Lâm nghiệp Uông Bí sẽ hoàn tất quá trình cổ phần hoá, trở thành doanh nghiệp cổ phần. Như vậy với việc cổ phần hoá doanh nghiệp lâm nghiệp, các doanh nghiệp hoạt động theo cơ chế chủ động, sáng tạo sẽ là một “cú hích” lớn thúc đẩy kinh tế lâm nghiệp phát triển, trong đó đẩy mạnh cả lĩnh vực trồng rừng và chế biến lâm sản. Riêng định hướng chế biến lâm sản theo hướng tinh, giảm xuất thô đã được UBND tỉnh chỉ đạo thực hiện từ 2 năm nay. Theo đó, tỉnh hạn chế các cơ sở sản xuất dăm gỗ nhỏ lẻ, khuyến khích các loại hình sản xuất ván thanh, viên nén, gỗ nguyên liệu nội thất… Hiện nay trên địa bàn tỉnh cũng đã có một số doanh nghiệp chế biến các sản phẩm lâm sản tinh để xuất khẩu, tuy nhiên, số lượng không lớn.
Bên cạnh đó, tới đây tỉnh sẽ hình thành các vùng sản xuất lâm nghiệp tập trung, trong đó có vùng cây nguyên liệu gỗ cho sản xuất, xây dựng; vùng cây lâm nghiệp đặc sản. Trong đó cả hai vùng sản xuất lâm nghiệp sẽ được triển khai theo hướng trồng rừng thâm canh, bón phân cho cây và đảm bảo về mật độ cây/diện tích. Ngoài ra tỉnh cũng khuyến khích người trồng rừng thực hiện cấp chứng chỉ kinh doanh rừng bền vững, đảm bảo điều kiện đưa lâm sản Quảng Ninh vươn ra thị trường ngoài nước, từ đó nâng cao giá trị ngành lâm nghiệp.
Việt Hoa
