Mặc dù sản phẩm nông nghiệp Quảng Ninh khá phong phú, đa dạng, được thị trường đánh giá cao về chất lượng, nhưng hiện tại vẫn chưa tìm được chỗ đứng vững chắc trong các kênh phân phối lớn trên thị trường. Đây không chỉ là trăn trở của riêng các doanh nghiệp (DN), người sản xuất mà còn là vấn đề trọng tâm được lãnh đạo tỉnh và các ban, ngành rất chú trọng.
Nỗ lực của tỉnh
Thời gian qua, Quảng Ninh đã không ngừng nỗ lực trong việc đẩy nhanh tiến độ xây dựng thương hiệu sản phẩm, quy hoạch vùng sản xuất tập trung, đồng hành cùng doanh nghiệp… Cùng với đó, tỉnh cũng đẩy mạnh chương trình hợp tác thương mại với các địa phương, các hoạt động xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm, góp phần đưa các sản phẩm địa phương tiếp cận với các kênh tiêu thụ lớn. Tỉnh cũng đã giao cho Sở Công Thương chủ trì phối hợp với các ngành, địa phương liên quan làm việc với các nhà phân phối lớn như Big C, Metro bàn phương án tiêu thụ các sản phẩm nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp trên địa bàn tỉnh trong hệ thống chuỗi siêu thị. Và gần đây nhất, Sở Công Thương đã tổ chức Lễ ký kết thỏa thuận hợp tác với Hiệp hội bán lẻ Việt Nam nhằm hỗ trợ xúc tiến thương mại, tuyên truyền, giới thiệu quảng bá, tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp của Quảng Ninh. Theo thỏa thuận, Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam sẽ hỗ trợ Quảng Ninh trong việc giới thiệu, quảng bá các sản phẩm nông nghiệp của tỉnh trên hệ thống truyền thông của Hiệp hội; thường xuyên thông báo cho các cơ sở sản xuất, kinh doanh của tỉnh về các chương trình xúc tiến thương mại trong nước và quốc tế; đưa hàng nông sản của Quảng Ninh vào hệ thống cửa hàng, siêu thị của các hội viên trên toàn quốc; hỗ trợ đào tạo, tập huấn và tư vấn cho các doanh nghiệp và hiệp hội của tỉnh về bán hàng, xây dựng hệ thống phân phối.
Cũng trong dịp này, đại diện Siêu thị Co.opmart Hạ Long đã ký kết thỏa hợp tác với hộ kinh doanh Nguyễn Duy Diễn, Công ty CP Thương mại và Dịch vụ Bình Liêu, Công ty CP Rượu - Bia - Nước giải khát Cẩm Phả tiêu thụ các sản phẩm trứng gà Tân An, miến dong Bình Liêu, rượu ba kích.
Với sự nỗ lực của tỉnh và các ngành, các cấp, nhiều sản phẩm của Quảng Ninh đã được người tiêu dùng trong và ngoài nước biết đến như: Chả mực Hạ Long; nước mắm Đại Yên, Cái Rồng; rượu ba kích… Một số nhà phân phối lớn như Co.opmart, Fivimart đã quan tâm đến sản phẩm của Quảng Ninh, đồng thời cam kết sẽ làm hết sức hỗ trợ, góp phần đưa các sản phẩm của tỉnh đến các siêu thị, quảng bá cho sản phẩm của tỉnh.
Chưa tạo được vị thế trên “sân nhà”
Tuy đã có nhiều cố gắng để tìm chỗ đứng cho sản phẩm Quảng Ninh, nhưng trên thực tế hiện nay, hàng hoá của địa phương vẫn chưa có vị thế tại các cửa hàng, siêu thị lớn. Trong khi đó, nhiều loại nông sản ở các tỉnh, thành phố trong cả nước được đưa về Quảng Ninh tiêu thụ thông qua hệ thống các siêu thị lớn như Metro, Big C…
Metro Hạ Long là cơ sở đầu tiên của Tập đoàn Metro khai trương tại Quảng Ninh tháng 9-2011. Đây cũng đang là một trong những kênh phân phối các mặt hàng nông sản lớn trên địa bàn. Sản lượng tiêu thụ rau, củ ở Metro Hạ Long ước tính khoảng 20-30 tấn/ngày. Tuy nhiên, sau hơn 3 năm hoạt động, các sản phẩm của Quảng Ninh được đưa vào tiêu thụ tại siêu thị vẫn ở con số khiêm tốn. Theo báo cáo của Sở Công Thương, sản lượng các sản phẩm của địa phương được đưa vào của siêu thị cụ thể: Thịt heo 5 tấn/tháng; hàu sữa 3 tạ/tháng; rau, củ, quả số lượng không ổn định.
Còn tại siêu thị Bic C Hạ Long, sau 7 tháng hoạt động, mới chỉ lèo tèo một số sản phẩm của địa phương có mặt ở các gian hàng. Sản lượng, sản phẩm bình quân đưa vào siêu thị tiêu thụ bao gồm: Trứng gà Tân An 1.300 quả/tháng, chả mực 13kg/ tháng, các loại hải sản khác, rau củ quả mức tiêu thụ không đáng kể.
Cần giải pháp đồng bộ
Để tạo được vị thế cho sản phẩm của Quảng Ninh trên thị trường, đặc biệt là tại các kênh phân phối lớn trên địa bàn, theo bà Nguyễn Hoài Thương, Phó Phòng Quản lý thương mại, Sở Công Thương: Cần phải thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ, cụ thể như vấn đề tiêu chuẩn cho các sản phẩm. Mỗi sản phẩm khi vào siêu thị phải đáp ứng đủ các quy chuẩn, điều kiện về vệ sinh, an toàn thực phẩm, nguồn gốc xuất xứ (bao bì đóng gói, mẫu mã, mã vạch…). Nếu không đảm bảo các yếu tố trên, sản phẩm của các đơn vị khó vào được siêu thị cũng như hệ thống bán hàng hiện đại. Đơn cử như gà Tiên Yên, hàng tháng các đơn vị có thể cung ứng gà thương phẩm với số lượng 20.000-30.000 con trung bình từ 1,5-2kg/con. Hiện nay sản phẩm gà Tiên Yên được tiêu thụ ở hai hình thức là gà sống và gà sơ chế với giá 160.000-180.000 đồng/kg. Tuy nhiên, việc sử dụng nhãn hiệu cho gà Tiên Yên chỉ được thực hiện với gà đã qua sơ chế. Hiện chưa có dấu hiệu nhận biết (tem nhãn) đối với gà sống. Trong khi đó, việc sơ chế gà hiện nay chủ yếu được thực hiện tại các cơ sở tư nhân, không được cấp phép, không đủ điều kiện ATTP, chưa có cơ sở giết mổ theo quy hoạch đảm bảo ATTP.
Một yếu tố cần thiết khác đó là sự kết nối giữa nhà quản lý, đơn vị sản xuất, hệ thống phân phối để sản phẩm có thể thâm nhập vào hệ thống siêu thị hay các kênh phân phối chính thống. Bởi vì bản thân một mình nhà quản lý là không thể làm được, mà cần có sự đồng thuận từ nhà sản xuất đến đơn vị phân phối của siêu thị, trung tâm thương mại…
Ngoài ra vấn đề đảm bảo nguồn cung ổn định hay giá thành cũng là điều kiện quan trọng để các sản phẩm đến được với các nhà phân phối lớn. Bà Vũ Thị Hậu, Phó Tổng Giám đốc Hệ thống Siêu thị Fivimart cho biết: Fivimart có 20.000 mặt hàng trong các siêu thị, nhà hàng, lượng tiêu thụ sản phẩm tươi sống rất lớn. Một số sản phẩm của Quảng Ninh chủ yếu là các sản phẩm đông lạnh, đồ hộp Hạ Long đã có mặt ở hệ thống các siêu thị của chúng tôi. Là nhà phân phối lớn, ngoài các yếu tố về các thủ tục pháp lý, chứng nhận chất lượng sản phẩm, chúng tôi còn quan tâm đến nguồn cung ổn định và giá cả của sản phẩm. Các sản phẩm có mức giá thấp, chất lượng tốt, nguồn cung ổn định sẽ thu hút được người tiêu dùng và nhà phân phối. Để các sản phẩm hàng hoá của Quảng Ninh tìm được chỗ đứng tại các kênh phân phối lớn, rất cần sự hỗ trợ của tỉnh trong việc tháo gỡ những khó khăn, bất cập hiện nay.
Cao Quỳnh
