Từ một tỉnh nghèo nàn, lạc hậu, cơ sở hạ tầng thấp kém, cơ cấu kinh tế chuyển dịch chậm, đến nay Quảng Ninh đã vươn lên trở thành một trong những trung tâm kinh tế mạnh của cả nước, là cửa ngõ thông thương quan trọng ở khu vực phía Bắc.
Quảng Ninh có vị trí đặc biệt quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội gắn với đảm bảo quốc phòng, an ninh vùng Đông Bắc của cả nước. Trên cơ sở những tiềm năng, lợi thế, ở mỗi giai đoạn, thời kỳ, tỉnh đều có những giải pháp lãnh đạo, triển khai phù hợp, hiệu quả. Nhờ đó, đã tạo ra những bước đột phá, đưa kinh tế - xã hội của tỉnh phát triển lên một tầm cao mới. Nhất là giai đoạn 2005-2010, cùng với những thuận lợi đạt được sau 25 năm đổi mới, tỉnh luôn nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, định hướng kịp thời của Đảng, Chính phủ, sự tạo điều kiện của các bộ, ban, ngành T.Ư. Những chiến lược, chủ trương, định hướng phát triển mà Trung ương xác định có liên quan đến Quảng Ninh đã làm rõ nét hơn về con đường và xu thế phát triển của tỉnh, là những điều kiện thuận lợi cho việc khai thác các tiềm năng, thế mạnh để phát triển các lĩnh vực kinh tế-xã hội, khẳng định vị thế của tỉnh trong khu vực và trong quan hệ đối ngoại.
Trong 5 năm qua, kinh tế của tỉnh tiếp tục phát triển toàn diện, duy trì tốc độ tăng trưởng cao, bình quân đạt 12,7%; tổng giá trị sản xuất công nghiệp tăng bình quân 15,8%, nông nghiệp tăng 6,7%. Giá trị tăng thêm các ngành dịch vụ 18,2%. Tổng mức bán lẻ hàng hoá và doanh thu dịch vụ xã hội tăng 19,1%. Tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 8.589 triệu USD, tăng bình quân 19,3%/năm. Tỉnh đã thực hiện có kết quả chương trình chuyển dịch cơ cấu mùa vụ, chuyển đổi cơ cấu giống cây trồng, vật nuôi, đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, năng suất, sản lượng lương thực tăng, đảm bảo an ninh lương thực vùng nông thôn. Khai thác có hiệu quả tiềm năng đất đai, lao động và các nguồn vốn trồng, bảo vệ rừng; nâng tỷ lệ che phủ rừng lên 50% năm 2010. Tập trung quy hoạch, mở rộng vùng nuôi, ứng dụng công nghệ mới vào sản xuất giống và nuôi trồng thuỷ sản.
9 tháng đầu năm nay, mặc dù gặp nhiều khó khăn, song tổng giá trị sản xuất công nghiệp của tỉnh đạt 21.432 tỷ đồng (tăng 9,3% so với cùng kỳ năm 2010). Sản lượng lương thực ước cả năm đạt từ 235-236 nghìn tấn, tăng 3 nghìn tấn so với năm 2010; trồng mới được 9.569ha rừng. Sản lượng thuỷ sản trên 65,3 nghìn tấn, tăng 2,6% so với cùng kỳ năm 2010. Tổng mức lưu chuyển hàng hoá bán lẻ đạt 22.419 tỷ đồng, tăng 21,7%; khách du lịch đến đạt 5,1 triệu lượt, tăng 10%...
Đặc biệt, trong giai đoạn này, tỉnh đã tập trung đẩy mạnh xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, nhất là các dự án trọng điểm về công nghiệp, cấp, thoát nước, giao thông, thuỷ lợi, văn hoá - xã hội; đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực khai thác khoáng sản. Hiện trên địa bàn Quảng Ninh hàng loạt cơ sở công nghiệp lớn đã đi vào hoạt động như các Nhà máy Nhiệt điện Uông Bí I, Quảng Ninh, Cẩm Phả; các Nhà máy Xi măng Cẩm Phả, Thăng Long, Hạ Long, Lam Thạch; Nhà máy Chế tạo thiết bị nâng hạ Quang Trung. Cũng trong 5 năm qua, đã đưa vào sử dụng cầu Bãi Cháy, Cầu Bang, cầu treo dân sinh và nhiều công trình phục vụ đời sống kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng; hoàn thành nâng cấp QL10 qua địa bàn, QL18A (đoạn Mông Dương - Móng Cái) và nhiều tuyến tỉnh lộ, đường giao thông liên huyện, đường đến trung tâm các xã; kiên cố hoá kênh mương, đưa vào sử dụng hồ Đầm Hà Động và các tuyến đê biển Hà Nam, Bắc Cửa Lục, Đông Yên Hưng; xây dựng, đưa vào sử dụng Bệnh viện Đa khoa tỉnh, nâng cấp hầu hết các Bệnh viện Đa khoa khu vực, bệnh viện tuyến huyện; cơ bản hoàn thành kiên cố hoá trường học, nhà công vụ cho giáo viên và chuẩn quốc gia về y tế xã. Tốc độ đô thị hoá nhanh, diện tích đô thị được mở rộng, nhiều dự án đô thị được hoàn thành, đưa vào sử dụng. Tính đến hết tháng 9-2011, tổng kế hoạch đầu tư phát triển bằng nguồn ngân sách Nhà nước sau điều hoà, bổ sung là 5.167 tỷ đồng, khối lượng thực hiện đạt 3.643 tỷ đồng. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt trên 25,7 nghìn tỷ đồng; đã thu hút, cấp mới 3 dự án FDI với tổng vốn đầu tư 26,4 triệu USD, đến thời điểm hiện tại có 89 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đầu tư đăng ký 3,729 triệu USD.
Cùng với đó, tỉnh đã huy động sức mạnh của toàn xã hội cho công tác giảm nghèo, bảo đảm an sinh xã hội, đặc biệt quan tâm chăm sóc, giúp đỡ, hỗ trợ các đối tượng chính sách, người nghèo, vùng khó khăn. Bình quân mỗi năm có hàng nghìn hộ thoát nghèo. Tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm từ 8,95% năm 2006 xuống còn 4,09% cuối năm 2010 theo tiêu chí cũ.
Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2011-2016 đã chỉ rõ: Tiếp tục đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới; nâng cao hiệu quả hoạt động hệ thống chính trị. Phát triển kinh tế với tốc độ nhanh và bền vững trên cơ sở nâng cao năng suất, hiệu quả, sức cạnh tranh và chủ động hội nhập quốc tế. Tạo bước phát triển đột phá về hạ tầng giao thông, đô thị và phát triển nông thôn, thu hẹp khoảng cách giàu, nghèo. Phát triển văn hoá, xã hội tương xứng với phát triển kinh tế; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Tăng cường công tác quản lý, bảo vệ, cải thiện rõ rệt môi trường sinh thái. Giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội. Mở rộng, phát huy dân chủ và sức sáng tạo của nhân dân...
Tại kỳ họp lần thứ 3, HĐND tỉnh khoá XII, HĐND, UBND tỉnh đã ban hành nhiều chương trình, kế hoạch cụ thể nhằm thực hiện hoàn thành các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2015, trong đó xác định tỷ trọng đóng góp vào GDP Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ của tỉnh khoảng 8-8,5%. Với những nhóm giải pháp thiết thực, cụ thể, chắc chắn đến năm 2015 Quảng Ninh sẽ thực sự trở thành một địa bàn động lực, năng động của Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, cửa ngõ quan trọng trong hợp tác kinh tế quốc tế và cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại như Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh đề ra.
Ánh Dương
