Quảng Ninh có tới 250km chiều dài bờ biển với nhiều cảng nước sâu thuận lợi, ít bồi lắng. Đây được coi là thế mạnh, thuận lợi cho việc phát triển kinh tế cảng biển. Xác định được ưu thế này, trong chiến lược phát triển kinh tế của địa phương, kinh tế cảng biển chiếm giữ một vai trò rất quan trọng. Trong đó, ưu tiên phát triển dịch vụ hậu cần sau cảng (logistics) đang tiếp tục được quan tâm, đầu tư một cách thích đáng nhằm hỗ trợ tối đa cho các hoạt động liên quan tới kinh tế cảng biển.
Trước đây, quy hoạch cảng biển nói chung chưa có sự kết nối giao thông hoàn chỉnh giữa đường bộ, đường biển với các cảng biển. Dịch vụ hậu cần sau cảng cũng chưa thực sự hoàn thiện ở nhiều công đoạn như: đưa rút hàng khỏi cảng bằng đường bộ; trông, giữ kiểm tra hàng; thực hiện thủ tục qua hệ thống kiểm đếm... Từ thực tế những bất cập này, trong 5 năm trở lại đây, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế cảng biển, dịch vụ hậu cần cảng biển ở Quảng Ninh đã có những thay đổi lớn.
Quảng Ninh đang có một số cảng biển rất thuận lợi cho tàu trọng tải lớn ra vào, vận chuyển hàng hoá xuất nhập khẩu như cảng Hòn Gai, cảng Cẩm Phả. Trong đó, cảng Hòn Gai được xác định là cảng tổng hợp quốc gia đầu mối khu vực và là cảng biển loại I trong hệ thống cảng biển Việt Nam. Ngoài ra, tại TP Móng Cái còn có cảng Vạn Gia. Đây là cảng tổng hợp địa phương (cảng biển loại II) nhưng lại có chức năng giao lưu bằng đường biển không chỉ cho riêng khu vực cửa khẩu của TP Móng Cái mà còn là cửa ngõ giao thương của cả tỉnh, các địa phương khác với Trung Quốc. Để khai thác hiệu quả hệ thống cảng biển trong những năm qua, các cảng biển này đã được xây dựng, đầu tư trang bị kỹ thuật hiện đại, hệ thống luồng tàu được mở rộng, đủ hệ thống phao tiêu, biển báo, công tác quản lý vận hành được tăng cường nên đã thu hút nhiều chủng loại tàu vào cảng, đặc biệt là các tàu có trọng tải lớn.
Ngoài phát triển hệ thống hạ tầng cảng biển, các doanh nghiệp thực hiện dịch vụ hậu cần sau cảng tại Quảng Ninh cũng đang có những bước phát triển khá mạnh mẽ. Tại chi nhánh Đại lý hàng hải Quảng Ninh - Công ty CP Đại lý Hàng hải Việt Nam (VOSA Quảng Ninh), bên cạnh các ngành nghề truyền thống đã có thương hiệu, đơn vị đang thực hiện chiến lược kinh doanh đẩy mạnh phát triển cung cấp chuỗi các dịch vụ hậu cần cảng biển cho các đối tác trong và ngoài nước. Để thực hiện thành công chiến lược đó, đơn vị này đang đẩy mạnh đầu tư xây dựng cơ sở vật chất hiện đại như hệ thống kho bãi chứa hàng, phương tiện vận tải, phương tiện bốc xếp hàng hoá... Đến nay, VOSA Quảng Ninh đang sở hữu 50.000m2 bãi chứa hàng hoá tổng hợp, 20.000m2 kho chứa hàng hoá chuyên dụng, có vị trí liền kề với cảng biển Cái Lân và đã được Tổng Cục Hải quan cấp phép trở thành địa điểm thông quan tập trung trong nội địa duy nhất tại khu vực cảng Cái Lân.
Cũng như một số địa phương có thế mạnh về cảng biển, hiện nay Quảng Ninh đang tập trung giải quyết 2 vấn đề, đó là: thu hút vốn đầu tư phục vụ việc phát triển cơ sở hạ tầng hệ thống cảng và nguồn nhân lực. Theo đó, đối với hạ tầng cảng biển, tỉnh tiếp tục chú trọng đầu tư trang bị kỹ thuật hiện đại, mở rộng hệ thống luồng tàu, hoàn thiện hệ thống phao tiêu, biển báo; tăng cường công tác quản lý vận hành để thu hút đa dạng chủng loại tàu vào cảng. Đối với nguồn nhân lực, tiếp tục nâng cao kiến thức và chuyên môn thông qua các chương trình đào tạo cho nhân viên hàng hải địa phương cũng như đội ngũ người lao động tại các đơn vị thực hiện hoạt động dịch vụ hậu cần sau cảng trên địa bàn.
Có thể nói, với ưu thế sẵn có và chiến lược phát triển kinh tế cảng biển toàn diện, Quảng Ninh đã và đang hình thành hệ thống cảng biển quy mô tầm cỡ quốc gia và khu vực Đông Nam Á. Do vậy, ngoài những chính sách đầu tư của địa phương, rất cần sự liên kết giữa các doanh nghiệp phát triển các loại hình dịch vụ hậu cần sau cảng nhằm nâng cao lợi thế cạnh tranh, khai tác tối đa và có hiệu quả hoạt động các cảng biển trên địa bàn.
Hồng Nhung
