Trong nhiều cuộc họp bàn về giải pháp tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp tham gia thương mại biên giới, phần lớn các doanh nghiệp đều cho rằng dịch vụ tài chính cho thương mại biên giới yếu và thiếu đã và đang là một rào cản lớn đối với sự phát triển chung.
Theo thống kê sơ bộ, hiện nay trên địa bàn tỉnh có gần 1.000 doanh nghiệp tham gia hoạt động thương mại biên giới. Tuy nhiên, phần lớn các doanh nghiệp đều là doanh nghiệp nhỏ và vừa, năng lực tái chính có hạn. Các dịch vụ tài chính hỗ trợ doanh nghiệp kinh doanh biên mậu còn thiếu và yếu, người kinh doanh thương mại biên giới còn hạn chế về kiến thức tài chính nên gặp phải những rủi ro không đáng có. Và một điều bất cập hiện nay là những thể chế tài chính không chính thức lại đóng vai trò chính trong cấp vốn của thương mại biên giới. Hiện vẫn chưa có một sản phẩm tài chính cho vay nào hướng đến nhu cầu của người kinh doanh biên mậu tại các khu vực biên giới. Trong khi các doanh nghiệp kinh doanh biên mậu đang có nhu cầu bức thiết về các sản phẩm tiền vay. Chính vì thế mà tiền mặt vẫn là phương thức thanh toán thông dụng cho thanh toán biên mậu. Bên cạnh đó, người kinh doanh biên mậu vẫn chưa hiểu hết được những lợi thế của việc sử dụng trung gian (các tổ chức tài chính tín dụng) đối với các dịch vụ hậu cần qua biên giới.
Để nâng cao năng lực tiếp cận các nguồn lực tài chính cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ hoạt động trong lĩnh vực biên giới, rất nhiều ý kiến cho rằng cần thành lập Quỹ bảo lãnh vốn vay biên mậu. Nguồn quỹ này có thể kêu gọi từ các tổ chức tín dụng, các nhà tài trợ và hỗ trợ kỹ thuật nhằm cung cấp khoản bảo lãnh ưu đãi và đào tạo tập huấn cho các ngân hàng thương mại về các khoản vay kinh doanh nhỏ. Ngoài ra, các dịch vụ hỗ trợ thâm nhập thị trường như nghiên cứu thị trường, tư vấn, môi giới, uỷ thác XNK, quảng cáo… cần được tổ chức tốt hơn tại các khu vực cửa khẩu. Thực tế hiện nay, số lượng cung ứng các dịch vụ giao nhận, kho tàng bến bãi, bao bì đóng gói, bảo quản hàng hoá… còn quá mỏng so với khối lượng hàng hoá được XNK qua biên giới. Chúng ta chưa xây dựng được một chiến lược tổng thể, rõ ràng cho việc phát triển giao lưu thương mại đối với tuyến biên giới Việt – Trung. Bên cạnh đó, công tác dự báo thị trường, tổ chức thu thập và xử lý thông tin về cơ chế, chính sách, về thị trường Trung Quốc còn hạn chế.
Tham gia hoạt động thương mại biên giới Việt – Trung chủ yếu là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, quy mô lô hàng nhỏ, mang tính thương vụ, chưa có chiến lược phát triển lâu dài. Các doanh nghiệp mạnh ai người đó làm, tự cạnh tranh lẫn nhau, chưa hậu thuẫn được cho nhau để tạo thành kênh lưu thông thông suốt… Mặt khác, các phương thức kinh doanh còn nghèo nàn, chủ yếu là XNK trực tiếp và tái xuất khẩu. Do vậy, bằng cơ chế thu - chi, chúng ta cần có chiến lược lâu dài để đầu tư nâng cấp các cửa khẩu biên giới mới có thể tương xứng và hỗ trợ tốt cho xuất khẩu.
Thanh Phong
