Hiện nay, việc kết nối hạ tầng thương mại tại các khu kinh tế cửa khẩu của tỉnh còn nhỏ lẻ, không đồng bộ. Trong 3 khu kinh tế cửa khẩu của tỉnh đã được Chính phủ phê duyệt thì chỉ có Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái do sớm được áp dụng các cơ chế, chính sách đối với khu vực cửa khẩu nên hệ thống thương mại dịch vụ đã có những bước phát triển mạnh mẽ.
Đây chính là động lực quan trọng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của thành phố cửa khẩu. Theo thống kê của các ngành chức năng, trong giai đoạn 2006-2010, giá trị tăng thêm các ngành thương mại dịch vụ của Móng Cái đạt bình quân 18,35%, giá trị hàng hoá qua cửa khẩu đạt trên 12 tỷ USD, tăng bình quân 25,2%/năm. Các hoạt động tạm nhập tái xuất, chuyển khẩu, chuyển tải tăng trưởng cao và được quản lý theo quy định. Hệ thống kho ngoại quan, kho hàng chờ xuất được mở rộng, đáp ứng tốt yêu cầu lưu chuyển hàng hoá xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp.
Trên địa bàn TP Móng Cái có 11 kho ngoại quan, với diện tích 14.453m2, vốn đầu tư 46,403 tỷ đồng; 2 cửa hàng miễn thuế; 4 trung tâm thương mại, 14 chợ với trên 4.725 điểm kinh doanh, tổng vốn đầu tư 790 tỷ đồng. Ngoài ra, nhằm thu hút đầu tư, xây dựng TP Móng Cái trở thành thành phố cửa khẩu quốc tế, UBND thành phố đang tiến hành lập quy hoạch một số phân khu chức năng như: Quy hoạch hệ thống cảng thuỷ nội địa; nạo vét luồng sông Ka Long; khu du lịch Trà Cổ - Bình Ngọc; Khu đô thị Phượng Hoàng giai đoạn 1, Khu đô thị mới Hải Yên; lập quy hoạch chi tiết 1/500 điểm thông quan Lục Lầm, quy hoạch hệ thống chợ... đảm bảo theo quy hoạch chung và định hướng phát triển.
Cùng với đó, hạ tầng thương mại dịch vụ tại 2 khu kinh tế cửa khẩu còn lại là Hoành Mô - Đồng Văn (Bình Liêu), Bắc Phong Sinh (Hải Hà) cũng từng bước được đầu tư đáp ứng yêu cầu. Các khu kinh tế cửa khẩu này đã quy hoạch và xây dựng hệ thống kho chứa hàng, bãi kiểm hoá, chợ cửa khẩu, cửa hàng miễn thuế... đảm bảo phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu. Như cửa khẩu Hoành Mô, đã được đầu tư sân bê tông rộng 23.792m2; nhà kiểm hoá và kho diện tích 1.260m2; cửa hàng miễn thuế đã hoàn thiện xong cơ sở vật chất, nhưng chưa đưa vào sử dụng do có sự thay đổi của quy định pháp luật về hoạt động của cửa hàng miễn thuế; nhà kiểm soát liên ngành... Chợ cửa khẩu Hoành Mô và Đồng Văn duy trì hoạt động với khoảng 300 hộ kinh doanh, trong đó, gần 50 hộ kinh doanh là người Trung Quốc. Hiện nay, Cục Hải quan Quảng Ninh đã triển khai hệ thống hải quan điện tử tại 2 khu kinh tế cửa khẩu, đây là điều kiện rất thuận lợi cho các doanh nghiệp làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu.
Trong những năm gần đây, với sự tác động tích cực của mỗi bên, Chính phủ hai nước đã cho phép các phương tiện vận tải đường bộ qua lại cửa khẩu để giao nhận hàng hoá, có chính sách khuyến khích cư dân hai bên biên giới trao đổi hàng hoá, nhằm tạo điều kiện cho đời sống nhân dân ổn định và được cải thiện. Tỉnh đã và đang tập trung bố trí các nguồn lực cho đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng phát triển các khu kinh tế cửa khẩu, đặc biệt là đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng dịch vụ thương mại tại các khu kinh tế cửa khẩu để phát huy lợi thế giao thương với thị trường khu vực Nam Trung Hoa rộng lớn.
Thanh Phong
