Không khí nơi vùng cao, biên giới như nhộn nhịp hơn trong những ngày cả nước đón Tết Nguyên đán Quý Tỵ. Trong niềm vui chung đó có một niềm vui riêng, niềm mong ước ngàn đời của bà con các dân tộc vùng cao đã thành hiện thực. Đó là sự quan tâm cố gắng của tỉnh và ngành Điện, đưa điện lưới quốc gia về các thôn, bản, khu vực biên giới, vùng sâu, vùng đặc biệt khó khăn...
Dự án không sinh lời
Chương trình kéo điện lưới cho đồng bào dân tộc vùng biên giới, vùng sâu, vùng xa được tỉnh xác định là chương trình trọng điểm, cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc... Ông Lê Thiết Trụ, Phó Giám đốc Công ty Điện lực Quảng Ninh cho biết: Chương trình có quy mô lớn, xây dựng gần 269km đường dây trung thế, hơn 405km đường dây hạ thế, 176 trạm biến áp, cấp điện cho 9.672 hộ (100% là đồng bào dân tộc) tại 219 thôn, bản, khu vực biên giới, vùng sâu, vùng đặc biệt khó khăn. Tổng mức đầu tư ban đầu trên 330 tỷ đồng. “Đây là chương trình an sinh xã hội, nâng cao đời sống đồng bào vùng cao, vùng khó khăn, nên dự án không sinh lời. Cả hệ thống chính trị tỉnh, cùng ngành Điện đã nỗ lực vào cuộc” - ông Trụ nhấn mạnh.
Theo chỉ đạo của UBND tỉnh, chương trình được chia làm 2 giai đoạn. Giai đoạn 1 khởi công vào tháng 9-2011, có quy mô đầu tư xây dựng 17 công trình cấp điện cho 22 thôn, khe, bản thuộc 7 xã nằm sát khu vực biên giới Việt - Trung, thuộc các huyện Bình Liêu, Hải Hà và TP Móng Cái. Toàn tuyến biên giới Quảng Ninh, từ Móng Cái đến Bình Liêu, điện lưới đã về bản vào ngày 22-1-2012 trong niềm vui vỡ oà của đồng bào các dân tộc. Nhưng giai đoạn 2, khối lượng thi công gấp gần 10 lần so với giai đoạn 1 (cấp điện cho 197 thôn, bản, với 8.174 hộ). Với chương trình này, thi công không chỉ với khối lượng “khổng lồ” mà còn trong khu vực hầu hết là đồi núi hiểm trở, vật liệu đa phần phải vận chuyển thủ công. Nhiều nơi không vận chuyển được cột điện trung thế, hạ thế vào vị trí, phải áp dụng hình thức đúc tại chỗ.
Để đảm bảo tiến độ, lãnh đạo tỉnh chia giai đoạn 2 thành 55 gói thầu nhỏ, áp dụng chỉ định thầu. Chỉ đấu thầu rộng rãi từ 1 đến 2 công trình lớn, vì đấu thầu rộng rãi mất ít nhất 6 tháng. Đồng thời, cả 55 công trình đều được triển khai đồng loạt. Đặc biệt, tỉnh chỉ đạo thực hiện các giải pháp thi công “phá cách”, gắn dự án với chương trình xây dựng nông thôn mới. Nhờ sự tham gia của cả hệ thống chính trị, nên người dân hiểu được mục đích, ý nghĩa của dự án, bà con tự nguyện hiến đất, hiến cây, giúp công trình bảo đảm được tiến độ.
Vì đồng bào vùng cao
Tại huyện Hoành Bồ, chương trình xây dựng điện lưới nông thôn tỉnh giai đoạn 2 gồm 5 gói thầu, thực hiện ở 4 xã: Tân Dân, Vũ Oai, Đồng Lâm, Đồng Sơn. Đến nay, các đơn vị thi công đã hoàn thành trên 90%, gói thầu ở thôn Khe Càn, xã Đồng Sơn do điều kiện quá khó khăn về vận chuyển sẽ hoàn thành vào cuối quý I năm 2013. Trạm biến áp Khe Ngà thuộc thôn Tân Ốc 2, xã Đồng Sơn là trạm thứ 11 trong tổng số 16 trạm biến áp đã được đóng điện vào ngày 4-2-2013.
Thôn Tân Ốc 2 từ hôm có điện rộn rã hẳn. Mọi người đều hớn hở trong niềm vui điện về. Ông Đặng Văn Ngưu, 67 tuổi, khoe với khách cái nồi cơm điện mới sắm, rồi hồ hởi nói: “Cái nồi cơm điện này, tôi biết có nó từ lâu lắm rồi, nhưng trước làm gì có điện mà mua. Nó biết nấu cơm ngon lắm!”.
Ông Linh Du Minh, Chủ tịch UBND xã Đồng Sơn, cho biết: “Người dân Đồng Sơn mơ ước có điện bấy lâu. Đến nay họ đã biết sử dụng điện để bơm nước tưới cây, phát triển chăn nuôi; dùng điện để xay xát. Con em trong từng thôn có điều kiện học hành tốt hơn. Đặc biệt, kể từ khi có điện đến nay, tình hình an ninh trật tự được ổn định”.
Từ nhiều năm nay, một số hộ dân ở các xã vùng cao của huyện Hải Hà phải sống trong cảnh đèn dầu, cuộc sống còn gặp nhiều khó khăn thiếu thốn. Dự án xây dựng lưới điện nông thôn giai đoạn 2 trên địa bàn huyện được triển khai lắp đặt tại 10 xã với 37 trạm biến áp, có chiều dài đường dây trung thế là 34,5km, đường dây 0,4Kv là 70km, do Tổng Công ty Điện lực Miền Bắc và UBND tỉnh Quảng Ninh làm chủ đầu tư. Sau những nỗ lực của Công ty Điện lực Quảng Ninh trong việc triển khai xây dựng và nâng cấp đường điện, hệ thống lưới điện nông thôn giai đoạn 2 trên địa bàn huyện đã hoàn thành, mang đến niềm vui cho các hộ dân trên địa bàn huyện được sử dụng điện vào đúng dịp đón Tết Nguyên đán. Với người dân ở các xã vùng cao thì việc được sử dụng nguồn điện từ lưới điện quốc gia trong những ngày Tết thật sự là những món quà ý nghĩa, giúp bà con nhân dân có một cái Tết vui tươi, đầm ấm hơn. Quảng Sơn, Quảng Đức là hai xã vùng cao của huyện. Các thôn, bản nằm rải rác ở cách xa trung tâm. Từ nhiều năm nay không có điện lưới quốc gia nên cuộc sống của các hộ dân gặp rất nhiều khó khăn trong sản xuất, sinh hoạt. Sau khi dự án lưới điện nông thôn giai đoạn 2 được triển khai và hoàn thành vào dịp cuối năm đã làm cho niềm vui đón Tết của bà con nhân dân các bản làng khó khăn của Quảng Sơn và Quảng Đức được nhân lên. Đặc biệt năm 2013 này, bà con đã có điện để đưa cơ giới hoá vào sản xuất, phát triển kinh tế gia đình. Chị Tằng A Mai, ở bản Mốc 14, xã Quảng Đức không dấu niềm vui: “Trước đây không có điện sinh hoạt, vì thế người dân trong bản như bị cô lập với các hoạt động phát triển sôi động bên ngoài, cứ chập tối là đã lên giường. Nay thì buổi tối nhà nào cũng sáng đèn, cả xóm đều tất bật, sửa lại nhà cửa, mua sắm ti-vi, đồ dùng sinh hoạt chạy điện...”.
Trong không khí vui xuân, rộn ràng đón mừng năm mới 2013, điện sáng đã về như mang hơi ấm về suốt một dải vùng núi, chia sẻ những khó khăn, vất vả với bà con nơi xa xôi hẻo lánh.
Nguyễn Quý