Trong thời gian qua, một số doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã dành nguồn vốn không nhỏ để đầu tư xây dựng trường học tư thục, chợ, nhà cho người có thu nhập thấp, nhà ở xã hội... Các dự án này khi hoàn thiện và đưa vào sử dụng bên cạnh lợi nhuận cho doanh nghiệp còn có ý nghĩa lớn về mặt xã hội, giảm gánh nặng đầu tư từ nguồn NSNN tại địa phương. Tuy nhiên, những doanh nghiệp như vậy vẫn chưa hưởng được nhiều ưu đãi riêng biệt để khuyến khích đầu tư loại hình này.
Trường hợp như tại dự án chợ Cẩm Đông (phường Cẩm Đông, TP Cẩm Phả) do Công ty CP Xây dựng thương mại TKL làm chủ đầu tư. Chợ Cẩm Đông được tiến hành thi công từ tháng 10-2010 đến tháng 12-2012 đã hoàn thành giai đoạn I. Chợ được đầu tư thiết kế hiện đại, có phân khu đầy đủ, đáp ứng tốt nhu cầu kinh doanh của tiểu thương cũng như mua bán của người dân. Đây cũng là một trong những dự án đầu tư xây chợ hiếm hoi mà chủ đầu tư cơ bản nhận được sự đồng thuận của các tiểu thương từ lúc triển khai tới khi hoàn thiện dự án. Tuy nhiên, không vì thế mà dự án triển khai trôi chảy hoàn toàn.
Ông Nguyễn Trung Hiếu, Phó Giám đốc Công ty cho biết: “Trong quá trình thi công doanh nghiệp đã gặp phải rất nhiều khó khăn do điều kiện kinh tế thị trường biến đổi, giá vật tư ngày một tăng cao. Để đảm bảo tiến độ dự án, chủ đầu tư đã phải huy động rất nhiều nguồn lực trong đó có vốn vay ngân hàng. Trong thời điểm khó khăn đó không phải ngân hàng nào cũng sẵn lòng cho doanh nghiệp vay vốn. Đến lúc vay được thì lãi suất không được ưu đãi hơn so với các doanh nghiệp khác là mấy. Đây có lẽ là khó khăn nhất của chúng tôi khi triển khai dự án. Ngay cả đến thời điểm này, để hoàn thiện giai đoạn II của dự án vấn đề kinh phí vẫn rất khó khăn”. Cùng chung khó khăn với doanh nghiệp đầu tư chợ Cẩm Đông, đại diện doanh nghiệp đầu tư trong lĩnh vực giáo dục khá có tiếng tại TP Hạ Long cũng chia sẻ: “Đối với các ngân hàng thì không có chính sách vay vốn cụ thể dành cho doanh nghiệp đầu tư xã hội nên doanh nghiệp chúng tôi vẫn phải vay ở mức lãi suất rất cao. Trong khi ai cũng biết, đầu tư cho giáo dục hiệu quả rất chậm. Như vậy, doanh nghiệp chỉ còn trông chờ được vào những hỗ trợ ưu đãi về cơ chế, chính sách của tỉnh”.
Khảo sát sơ bộ trong 4 năm trở lại đây, rất nhiều dự án trong lĩnh vực đầu tư xã hội đã được doanh nghiệp quan tâm. Trong đó nhiều nhất vẫn là đầu tư giáo dục (mở trường học tư thục), đầu tư nhà ở cho công nhân, người có thu nhập thấp… Hầu hết các dự án này tập trung ở các địa bàn đông dân cư, các thành phố lớn như TP Hạ Long, TP Cẩm Phả, TP Uông Bí… Các dự án này khi hoàn thành có ý nghĩa xã hội rất lớn. Đó là, giải quyết một phần không nhỏ những nhu cầu của người dân góp phần giảm tải gánh nặng các khoản đầu tư xã hội cho ngân sách địa phương. Mặt khác, cũng tạo nên sự đa dạng hoá trong các hình thức kinh doanh, giúp cho người dân so sánh và lựa chọn những dịch vụ tốt hơn và phù hợp hơn với nhu cầu của mình. Ông Phạm Văn Thể, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp Quảng Ninh cho biết: “Những lĩnh vực đầu tư xã hội như xây nhà ở cho người thu nhập thấp, mở trường tư thục hay xây dựng chợ… là những khoản đầu tư rất lớn nhưng thu hồi vốn thì chậm nên không phải nhà đầu tư nào cũng dám theo đuổi. Do đó, tỉnh nên có những cơ chế khuyến khích những doanh nghiệp đầu tư trong lĩnh vực này”.
Được biết, hiện nay tỉnh Quảng Ninh cũng đã có một số chính sách ưu đãi dành cho các doanh nghiệp đầu tư xã hội. Cụ thể như: miễn, giảm tiền sử dụng đất; miễn thuế doanh nghiệp trong thời gian đầu hoạt động. Bên cạnh đó, UBND tỉnh cũng đã đề nghị các ngân hàng TMCP trên địa bàn tiếp tục tạo điều kiện cho doanh nghiệp đầu tư xã hội được vay vốn với lãi suất ưu đãi. Tuy nhiên, theo ý kiến của các doanh nghiệp, các chính sách này triển khai khá chậm. Văn bản đề nghị của doanh nghiệp thường phải chờ thẩm định khá lâu mới nhận được phúc đáp. Điều này cũng có thể làm ảnh hưởng tới tiến độ dự án, chất lượng đầu tư.
Hồng Nhung
