Trên địa bàn tỉnh hiện có 8 công ty TNHH MTV lâm nghiệp (vốn tiền thân là các lâm trường chuyển sang), đang quản lý và sử dụng trên 62.000ha rừng và đất rừng, trong đó có 22.247ha rừng phòng hộ và đặc dụng, trên 39.200ha rừng sản xuất, tổng số lao động đang làm việc thường xuyên là 635 người.
Cổ phần hoá - Tất yếu để phát triển
Theo kết quả khảo sát mới đây của tỉnh, hiện bình quân một công ty TNHH MTV lâm nghiệp có vốn sở hữu gần 7,9 tỷ đồng, doanh thu bình quân đạt trên 50 tỷ đồng/ năm, lợi nhuận sau thuế trên 460 triệu đồng, thu nhập của người lao động đạt gần 5 triệu đồng/người/ tháng. Như vậy các công ty TNHH MTV lâm nghiệp đã ổn định về tổ chức, công tác quản lý sử dụng rừng và đất rừng đúng mục đích và bước đầu có hiệu quả, thực hiện tốt nghĩa vụ với Nhà nước, phát huy vai trò “bà đỡ” về các lĩnh vực hoạt động trong sản xuất lâm nghiệp tại địa phương.
Tuy nhiên, phải khẳng định rằng, hiệu quả quản lý đất lâm nghiệp tại các đơn vị này chưa cao như mong muốn, nhất là việc theo dõi biến động đất lâm nghiệp. Thực tế thời gian qua, nhiều doanh nghiệp lâm nghiệp xảy ra tình trạng bị tranh chấp, lấn chiếm đất rừng, thậm chí mất rừng trong diện tích rừng và đất rừng mình quản lý. Đến thời điểm này, nhiều đơn vị đã trả lại một phần diện tích rừng và đất rừng cho địa phương quản lý thế. Ngoài ra, hiệu quả khai thác từ rừng và đất rừng của hầu hết các công ty TNHH MTV lâm nghiệp hiện nay của tỉnh chưa cao, trong đó vẫn còn tư tưởng tận thu, thiếu chiến lược phát triển lâu dài, bền vững, nhất là trong việc làm giàu từ tài nguyên rừng và đất rừng… Chính bởi vậy, việc cổ phần hoá doanh nghiệp đang được xem là hướng mở nhằm khắc phục những hạn chế, phát huy tối đa tiềm năng của các doanh nghiệp lâm nghiệp, nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động và năng lực cạnh tranh của các đơn vị này.
Thực tế từ 10 năm trước đây, các doanh nghiệp nông nghiệp trên địa bàn đã thực hiện cổ phần hoá và đã thể hiện hiệu quả rõ nét, nhiều đơn vị lớn mạnh thành những công ty cổ phần có tiềm lực kinh tế. Bởi vậy, với định hướng cổ phần hoá doanh nghiệp lâm nghiệp như hiện nay đang được các doanh nghiệp lâm nghiệp đánh giá như làn gió mới làm thay đổi và đẩy mạnh các hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị.
Các doanh nghiệp đã sẵn sàng
Mặc dù mục tiêu đề ra là đến hết năm 2015, các công ty TNHH MTV lâm nghiệp trên địa bàn mới hoàn thành quá trình cổ phần hoá để chính thức trở thành công ty cổ phần, thế nhưng, ngay từ bây giờ các đơn vị đã và đang tích cực chuẩn bị cho lộ trình này. Hiện nay, 8 công ty TNHH MTV lâm nghiệp của tỉnh đều đang tích cực triển khai những hoạt động cần thiết cho lộ trình cổ phần hoá doanh nghiệp. Các đơn vị đang tập trung soát, xác định diện tích rừng và đất rừng, vốn rừng đang quản lý, ngành nghề kinh doanh và ngành nghề liên quan; xây dựng chiến lược phát triển theo lộ trình cụ thể phù hợp với chiến lược phát triển ngành và nhu cầu của thị trường; đề xuất mô hình tổ chức sao cho khai thác mọi tiềm năng thế mạnh của rừng gắn với bảo vệ rừng; nghiên cứu phương án thành lập công ty TNHH 2 thành viên trở lên…
Hưởng ứng chủ trương thực hiện cổ phần hoá của ngành, tỉnh, các doanh nghiệp lâm nghiệp đã chủ động sẵn sàng. Một số đơn vị đã sớm khởi động lộ trình, tiêu biểu như Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Tiên Yên đã hoàn thành việc thuê tư vấn xác định ranh giới diện tích để hoàn thiện thủ tục cấp sổ đỏ quyền sử dụng đất. Hiện hơn 3.300ha đất rừng sản xuất của Công ty đã được cấp sổ đỏ, gần 3.700ha rừng phòng hộ còn lại cũng đang chờ cấp. Như vậy, đối với đơn vị này, việc xác định diện tích quản lý không có gì khó khăn, tạo cơ sở để đánh giá vốn rừng, góp phần định giá rừng. Còn với Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Ba Chẽ, đơn vị cũng đã có nhiều bước chuẩn bị sẵn sàng cho tiến trình cổ phần hoá như tuyên truyền, giải thích cho người lao động; chuẩn bị hồ sơ liên quan đến việc xác định diện tích, ranh giới để đánh giá rừng. Riêng Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Cẩm Phả và Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Uông Bí đã chủ động đề xuất cho cổ phần hoá sớm và cổ phần 100%. Hiện diện tích quản lý của 2 đơn vị này chủ yếu là rừng sản xuất, các hồ sơ pháp lý liên quan đến quản lý đều đầy đủ, rõ ràng. Riêng Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Uông Bí, tỷ lệ vốn nhà nước tương đối thấp, chỉ chiếm khoảng 25% tổng vốn hiện nay nên lượng cổ phần bán ra nhỏ. Theo khẳng định của ông Nguyễn Văn Kiên, Tổng Giám đốc Công ty, việc vận động CBCNV mua lại số cổ phần này không khó và như vậy đương nhiên ít xảy ra biến động…
Với những động thái tích cực trên, tin rằng tiến trình thực hiện cổ phần hoá của các doanh nghiệp lâm nghiệp trên địa bàn sẽ đạt được kết quả như mong đợi, nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh, đáp ứng yêu cầu của cơ chế thị trường, tăng cường quản lý dân chủ trong quản lý tài nguyên đất, rừng.
Việt Hoa
