Với việc điều chỉnh trần lãi suất cho vay về mức 15% tại hầu hết các ngân hàng trên địa bàn hiện nay, có thể nói, lãi suất hiện không còn là vấn đề lớn mà điều đáng chú ý chính là lượng hàng tồn kho quá cao, thị trường khó khăn khiến doanh nghiệp vẫn chưa thể phục hồi và phát triển được. Do vậy, vẫn rất cần những cái bắt tay mạnh mẽ hơn giữa doanh nghiệp và ngân hàng để giải quyết vấn đề này.
Đông Triều hiện nay là một trong những địa phương tập hợp nhiều doanh nghiệp sản xuất nhất nhì Quảng Ninh trong đó có sản phẩm mang tính đặc trưng địa phương như gốm, sứ… Có thể nói nhiều năm qua, gốm sứ Đông Triều không chỉ tạo nên thương hiệu cho địa phương mà còn giúp các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh sản phẩm này có cơ hội phát triển sản xuất, mở rộng thị trường. Tuy nhiên, hơn 1 năm trở lại đây, hầu hết các doanh nghiệp, hộ kinh doanh gốm sứ Đông Triều rơi vào cảnh lao đao. Lượng hàng tồn kho ngày một lớn mà thị trường tiêu thụ thì ì ạch; nhiều đơn hàng trong và ngoài nước đã bị chấm dứt do bạn hàng thiếu vốn chi trả. Nhiều doanh nghiệp đã phải cho công nhân nghỉ hoặc giãn việc để cầm cự.
Ông Phạm Văn Thể, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Đông Triều cho biết: Chừng hơn 2 năm về trước, lãi suất ngân hàng có lúc đỉnh điểm lên tới trên 24%/năm nhưng doanh nghiệp vẫn rất tự tin trong việc hoàn trả gốc và lãi cho ngân hàng. Tuy nhiên, đến thời điểm này, lãi suất ngân hàng đã giảm tới hơn 10% nhưng doanh nghiệp lại “ngại” vay vốn ngân hàng. Một mặt vì ngân hàng đã khắt khe hơn khi thẩm định hồ sơ vay vốn, mặt khác, nếu doanh nghiệp có vay được vốn thì cũng chẳng biết làm thế nào trong giai đoạn này. Khó nhất đối với doanh nghiệp Đông Triều hiện nay chính là đầu ra sản phẩm không tiêu thụ được, hàng tồn kho quá lớn ảnh hưởng tới việc luân chuyển hàng hoá, xoay vòng vốn để doanh nghiệp sản xuất. Doanh nghiệp chưa tìm kiếm được giải pháp nào khả thi để giải quyết vấn đề này.
Không riêng gì các doanh nghiệp Đông Triều, có thể nói, tình trạng hàng tồn kho cao là vấn đề bức bối và cũng là mối quan tâm lớn nhất của các doanh nghiệp hiện nay trên địa bàn. Trong đó, hàng tồn kho nhiều tập trung vào một số ngành như chế biến sản phẩm thuỷ sản, sản xuất xi măng, gốm, sứ... Các doanh nghiệp sản xuất đều trong tình trạng dư thừa hàng hoá vì thiếu thị trường tiêu thụ.
Ông Nguyễn Ngọc Thạch, Giám đốc NHNN Chi nhánh Quảng Ninh cho biết: Chưa bao giờ khối ngân hàng lại tích cực và chủ động trong việc hỗ trợ cho hoạt động doanh nghiệp như hiện nay. Cụ thể, ngoài việc triển khai nhiều gói tín dụng ưu đãi cho doanh nghiệp (đặc biệt là doanh nghiệp nằm trong 4 lĩnh vực ưu tiên); đến nay các ngân hàng đều đã thực hiện điều chỉnh trần lãi suất cho vay mới và cũ về mức 15%. Tính đến tháng 9, các ngân hàng đã thực hiện cơ cấu lại nợ cho trên 122 doanh nghiệp trên địa bàn với số nợ trên 1.664 tỷ đồng; giảm lãi suất của các khoản vay cũ về mức tối đa 15%/năm với dư nợ được giảm là 23.998 tỷ đồng (bằng 70% tổng số dư nợ cũ có mức lãi suất trên 15% của các ngân hàng đến 15-7-2012), nhiều doanh nghiệp hiện đang được ngân hàng bố trí cho vay với mức lãi suất chỉ có từ 11-12%/năm. Đây thật sự là một cố gắng lớn của ngân hàng trong giai đoạn khó khăn. Tuy nhiên, ngân hàng cũng chỉ có thể hỗ trợ doanh nghiệp về vốn, để vượt khó cần tự lực của doanh nghiệp. Thiết nghĩ, doanh nghiệp cần nhanh chóng giải quyết hàng tồn kho bằng cách như: bán giảm giá, khuyến mãi dưới nhiều hình thức, giảm giá cực mạnh cho khách hàng đối tác có khả năng trả bằng tiền mặt... Với các giải pháp trên, các doanh nghiệp có thể giải quyết khó khăn nguồn vốn ngắn hạn và sử dụng hiệu quả nguồn vốn vay.
Theo đánh giá của Sở Công Thương, một tín hiệu khả quan trong những tháng cuối năm này là mặc dù lượng hàng tồn kho của các doanh nghiệp vẫn tăng so với cùng kỳ năm ngoái, nhưng lại đang trong xu hướng giảm qua mỗi tháng. Điều này cho thấy sức cầu đã tăng trở lại, các doanh nghiệp cũng đã bắt đầu tìm được đầu ra cho sản phẩm của mình. Một số doanh nghiệp đang đẩy mạnh sản xuất kinh doanh do tiếp cận được nguồn vốn vay rẻ từ ngân hàng.
Dự báo những tháng cuối năm, việc giảm hàng tồn kho sẽ chuyển biến tích cực hơn, để giải quyết triệt để lượng hàng tồn kho, doanh nghiệp cần quyết liệt cắt giảm các lĩnh vực, mặt hàng đầu tư kinh doanh kém hiệu quả để tập trung vốn cho lĩnh vực ưu thế; chủ động bán các tài sản có giá trị để tạo vốn, tăng sử dụng thuê ngoài; tập trung chi phí cho chất lượng sản phẩm và dịch vụ khách hàng, cắt giảm các chi phí khác; rút ngắn và đồng bộ chu trình cung ứng nguyên liệu - sản xuất - bán hàng để giảm tồn kho nguyên liệu và thành phẩm ở mức thấp nhất, từ bỏ tư duy dự trữ nguyên liệu và đầu cơ hàng hoá…
Hồng Nhung
