Chuyện cân “điêu”, cân thiếu ở một số chợ, hộ kinh doanh không còn là chuyện mới đối với nhiều người tiêu dùng (NTD). Trong thời buổi giá cả tăng cao, hàng hoá đều đắt đỏ như hiện nay thì trong một buổi chợ, nếu gặp nhiều hàng cân thiếu cũng khiến NTD thiệt hại tới vài chục nghìn đồng. Với nhiều lần đi chợ, nhiều người đi chợ bị cân thiếu thì tính ra con số mà NTD bị “móc túi” không hề nhỏ.
Chị Nguyễn Thị Xiêm (khu 2, phường Hà Trung, TP Hạ Long) làm nghề bán hàng ăn. Chị thường xuyên đi chợ mua hàng. Kể lại một lần đi chợ bị cân “điêu”, đến giờ chị Xiêm vẫn rất bực bội. Một lần ghé chợ tạm Cột 5 (phường Hồng Hà), chị qua hàng thịt gà làm sẵn, mua nửa con gà. Người bán hàng cân và bảo chị: 0,8kg, tổng cộng 72 nghìn đồng (giá 90 nghìn đồng/kg). Xách túi hàng vừa mua, chị Xiêm thấy có vẻ như nhẹ hơn trọng lượng mà người bán hàng nói, nhưng chị vẫn trả tiền và đi. Qua hàng bán thịt bò, chị Xiêm cân nhờ và ngã ngửa khi nửa con gà chị mua nặng có 0,65kg. Như thế, chị đã bị người bán “luộc” đến 0,15kg, cũng có nghĩa chị đã mất đi hơn 13 nghìn đồng. Chị Xiêm quyết mang nửa con gà về chỗ vừa bán cho ra lẽ. Người bán thịt gà chỉ nói với chị một câu cụt lủn: “Nhìn nhầm cân!” rồi trả lại chị 10 nghìn đồng. Như vậy, chị vừa bị cân thiếu, vừa bị trả thiếu tiền mà còn phải mang ấm ức ra về. Sau lần bị cân “điêu” ấy, giải pháp của chị Xiêm là không bao giờ quay lại mua ở hàng đó nữa. Nhưng, chị Xiêm cũng không chắc các hàng khác có sự sai lệch cân hay không. Chợ tạm Cột 5 không có Ban Quản lý chợ, càng không có cân đối chứng. Chị Xiêm cũng không muốn đôi co với người bán hàng. Những trường hợp NTD bị thiệt thòi như chị Xiêm không phải là hiếm gặp. Chính từ việc không quan tâm đến quyền lợi của mình; không muốn dây dưa cãi vã, coi cân “điêu”, cân thiếu là “chuyện thường ngày ở… chợ” như chị Xiêm mà không ít NTD khác đã vô tình tiếp tay cho nạn cân “điêu” của những người bán hàng có “đất sống”.
Theo thống kê, hiện toàn tỉnh có 114 chợ; trong đó 5 chợ loại I; 20 chợ loại II; 81 chợ loại III và 8 chợ cụm xã thuộc chương trình 135 của Nhà nước. Các chợ lớn thường tập trung ở các thành phố, thị xã như Hạ Long: 19 chợ; Cẩm Phả: 18 chợ; Uông Bí: 9 chợ, Móng Cái: 12 chợ, Đông Triều: 15 chợ. Mạng lưới chợ rộng khắp, giao thương nhộn nhịp nên mỗi ngày có hàng chục nghìn lượt người mua bán, trao đổi. Cùng với đó, cũng có từ 30 đến 50 nghìn chiếc cân bán lẻ đang phục vụ việc đo lường trong giao thương. Có dịp ghé thăm nhiều chợ lớn nhỏ trên địa bàn tỉnh, chúng tôi chỉ thấy có duy nhất chợ Hạ Long I - trung tâm giao thương lớn của tỉnh và TP Hạ Long đặt hai chiếc cân để người mua có thể đối chứng khi nghi ngờ. Theo ông Nguyễn Đăng Hài, Phó BQL chợ Hạ Long I: Hai chiếc cân này được BQL chợ tự trang bị và đặt ở vị trí thuận lợi để phục vụ NTD. Ban quản lý chợ cũng thường xuyên tổ chức các đợt đi kiểm tra cân của các hộ kinh doanh. “Tuy chúng tôi thường xuyên kiểm tra, nhắc nhở các hộ kinh doanh, nhưng cũng không dám chắc các cân ở chợ chuẩn 100%. Bởi người bán thì có nhiều “thủ thuật”, đôi khi họ chỉ sờ nhẹ hoặc điều chỉnh kim cân đối với cân cơ và chèn chốt thăng bằng với cân tay là có thể cân đã bị sai lệch rồi. Do đó, NTD nên cảnh giác khi mua hàng, nếu nghi ngờ có thể cân đối chứng hoặc báo đến BQL Chợ để chúng tôi có biện pháp xử lý…” - Ông Nguyễn Đăng Hài nói.
Theo một lãnh đạo Chi cục TCĐLCL, việc kiểm tra, kiểm định những chiếc cân này vẫn đang “để ngỏ” và cũng đang là “bài toán khó” đối với Chi cục khi mà nhân lực còn hạn chế, trong khi số lượng cân bán lẻ trong toàn tỉnh quá lớn. Để bảo vệ quyền lợi của NTD cũng như giữ gìn văn minh thương mại, trong thời gian tới, Chi cục TC-ĐL-CL sẽ tổ chức tập huấn, đào tạo, hỗ trợ về định lượng chuẩn cho nhân viên của các Ban Quản lý chợ. Việc các BQL chợ tự thực hiện việc kiểm định cân, đo tại chợ mình quản lý mới có thể giải quyết được tận gốc tình trạng cân “điêu”, cân thiếu có thể xảy ra ở các chợ, trung tâm thương mại trong toàn tỉnh.
Thi Hoàng