Những ngày cuối tháng 9 này chúng tôi đến xã Nam Sơn (Ba Chẽ) để tìm hiểu tình hình phát triển kinh tế - xã hội nơi đây. Đưa chúng tôi đi thăm công trường thi công cảng và dự án Nhà máy chế biến gỗ nằm trên địa bàn xã, ông Đặng Minh Sáu, Chủ tịch UBND xã Nam Sơn nói: “Trong những năm gần đây, cơ sở hạ tầng trong xã từng bước được đầu tư củng cố trên cơ sở phát huy tối đa các nguồn lực cũng như tranh thủ sự đầu tư của Trung ương, tỉnh và huyện. Trước đây chỉ có tuyến đường độc đạo chạy qua xã vào trung tâm huyện Ba Chẽ là Tỉnh lộ 330, thì nay có thêm Tỉnh lộ 329 và tuyến đường mới Nam Hả - Cửa Cái đang được khẩn trương thi công dự kiến trong tháng 10-2013 sẽ đưa vào sử dụng. Không những thế, Nam Sơn còn được huyện chọn là xã đầu tiên xây dựng cụm công nghiệp gắn với cảng thuỷ nội địa (cụm công nghiệp Khe Sâu và cảng Nam Sơn)… Hiện đang có nhà đầu tư vào xây dựng nhà máy chế biến gỗ xuất khẩu với tổng mức đầu tư giai đoạn 1 khoảng 200 tỷ đồng; một doanh nghiệp vào xây dựng mô hình trang trại khép kín để trồng cây đặc sản, chăn nuôi và trồng rừng. Đây là những điều kiện rất thuận lợi để Nam Sơn xoá đói giảm nghèo”.
Thật vậy, chỉ trong 5 năm gần đây, tổng vốn đầu tư để xây dựng cơ sở hạ tầng: Điện, đường, trường, trạm của địa phương này là hàng chục tỷ đồng. Hiện trên địa bàn xã, đang tập trung thi công các tuyến đường như: Nam Hả - Cái Gian, đường nối từ Tỉnh lộ 329 vào thôn Làng Mới, đường nối từ Tỉnh lộ 330 vào thôn Khe Tâm và Khe Hố; đường Khe Giang. Hàng năm cũng đầu tư nguồn vốn nhất định duy trì việc tu sửa, nạo vét kênh mương để đảm bảo nước tưới cho các loại cây trồng… Cùng với việc tranh thủ đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, Nam Sơn cũng tập trung vào sản xuất lâm nghiệp. Bởi lẽ, với diện tích tự nhiên trên 8.300ha, trong đó có trên 7.380ha đất lâm nghiệp công tác trồng rừng là một biện pháp giảm nghèo bền vững, khai thác được tiềm năng, lợi thế, tạo việc làm thu nhập cao, góp phần cải thiện đời sống gia đình. Công tác tuyên truyền, thông qua các dự án phủ xanh đất trống đồi núi trọc (chương trình 327), dự án trồng rừng sản xuất (Dự án PAM 5322) được đẩy mạnh, từ đó nhân dân đã tiếp cận các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất như: Trồng rừng trên đất dốc, kỹ thuật trồng xen canh cây lâm nghiệp với cây nông nghiệp... tích cực trồng rừng trên diện tích đất lâm nghiệp được giao, phương thức sản xuất đã được thay đổi, từ cách trồng rừng truyền thống lâu năm (trồng trần) là chủ yếu, đến nay người dân đã hoàn toàn chuyển sang trồng bằng bầu, nên tỷ lệ sông cao hơn. Đồng thời, trước đây người dân chủ yếu khai thác sản phẩm từ rừng tự nhiên là công việc luôn diễn ra hàng ngày, nhưng sau khi xuất hiện những hộ khá lên từ việc khai thác rừng trồng, nhận thức người dân thay đổi hẳn và đều cùng khẳng định, muốn kinh tế gia đình phát triển là phải bắt đầu từ trồng rừng. Vì vậy, diện tích trồng rừng qua các năm đều tăng, nhiều hộ trồng rừng đã tự bỏ vốn để đầu tư vào trồng rừng và vấn đề “lấy ngắn nuôi dài” đã được người dân từng bước vận dụng để khai thác mọi tiềm năng đất rừng. Hiện ở đây đã cơ bản giao xong đất lâm nghiệp cho các hộ dân trong xã (trừ những hộ mới tách ra). Diện tích người dân bỏ vốn trồng rừng năm 2006 là 44ha, năm 2007 là 122,3ha thì đến 9 tháng đầu năm 2013 đã lên tới 450ha. Ngoài các loại cây trồng phổ biến như: Quế, sa mộc, keo, đã có một số hộ chuyển sang đầu tư trồng các loại cây có giá trị kinh tế cao như cây dó để cấy trầm, lát Mexico... Theo tiêu chí 3ha/hộ thì đến nay trên địa bàn xã đã có trên 60% số hộ có gia trại vườn rừng. Song song với đó, nhiều hộ thực hiện trồng các loại cây lâm sản ngoài gỗ: Ba kích, nấm linh chi, cây địa liền, nuôi động vật hoang dã (nhím, lợn) ngay như thôn Nam Hả Trong có tới 58 hộ tham gia trồng nấm linh chi; 40 hộ gia đình trồng thanh long ruột đỏ, ruột trắng…
Với những lợi thế, cũng như cách đi đúng của Nam Sơn đang triển khai là yếu tố rất quan trọng để người dân vận dụng vào thực tiễn khai thác những lợi thế của địa phương phát triển kinh tế lâm nghiệp, hộ gia đình một cách toàn diện. Trong tương lai không xa nữa, chắc chắn Nam Sơn sẽ trở thành xã “cửa ngõ” phát triển kinh tế - xã hội của huyện nghèo Ba Chẽ.
Thái Cảnh
