Trên vùng biển đảo Cô Tô, mỗi chuyến tàu rời bến đều có dấu ấn thầm lặng của CBCS biên phòng. Từ tuyên truyền, kiểm soát khai thác thủy sản IUU đến cứu hộ, cứu nạn, Đồn Biên phòng Cô Tô đang góp phần giữ bình yên vùng biển, đảo, giúp ngư dân yên tâm bám biển.
Đẩy mạnh tuyên truyền, kiểm soát IUU
Sáng sớm, bến cảng Cô Tô đã rộn tiếng máy tàu. Những thuyền viên tất bật chuyển đá lạnh, ngư cụ, nhu yếu phẩm xuống khoang, chuẩn bị cho một chuyến biển mới. Trên cầu cảng, CBCS Đồn BP Cô Tô cũng bắt đầu công việc quen thuộc: kiểm tra giấy tờ, đối chiếu thông tin phương tiện, nhắc thuyền trưởng duy trì thiết bị giám sát hành trình trước khi rời bến.
Công việc ấy diễn ra hằng ngày, âm thầm nhưng không thể thiếu. Với địa bàn đảo xa như Cô Tô, biển là sinh kế của ngư dân, đồng thời là địa bàn chiến lược quan trọng trong quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh trật tự. Mỗi con tàu ra khơi không chỉ mang theo kỳ vọng về một chuyến biển đủ đầy, mà còn gắn với trách nhiệm khai thác đúng vùng, đúng quy định, không vi phạm các quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
Để ngư dân dễ hiểu, dễ nhớ, cán bộ Biên phòng không chỉ nói về quy định, mà giải thích bằng những việc cụ thể: tàu phải bật thiết bị giám sát hành trình (VMS) trong suốt chuyến biển; thuyền trưởng phải nắm rõ ranh giới vùng biển; không sử dụng ngư cụ cấm; có sổ ghi chép nhật ký khai thác đầy đủ… Những nội dung tưởng như khô cứng dần trở thành lời nhắc quen thuộc trước mỗi chuyến ra khơi của ngư dân nơi đây.
Trung tá Hoàng Trọng Giáp, Chính trị viên Đồn BP Cô Tô, cho biết: Vùng biển quanh đảo Cô Tô có nguồn lợi hải sản khá phong phú, là ngư trường quan trọng của tỉnh Quảng Ninh. Trên vùng biển này mỗi ngày có gần 400 phương tiện khai thác thủy sản hoạt động thường xuyên, trong đó có 193 tàu cá của địa phương và gần 200 tàu cá từ nơi khác đến mua bán, khai thác thủy sản. Số lượng phương tiện lớn, địa bàn rộng, thời tiết biển nhiều biến động khiến công tác quản lý tàu cá, phòng chống khai thác IUU luôn đòi hỏi sự kiên trì, sát sao.
Vì vậy, đơn vị duy trì lực lượng kiểm soát 24/24 giờ tại khu vực cầu cảng. Chỉ những tàu cá đủ điều kiện mới được rời bến. Phương tiện thiếu giấy tờ, thiết bị chưa bảo đảm hoặc có dấu hiệu vi phạm đều được nhắc nhở, hướng dẫn, xử lý theo quy định. Khi phát hiện tàu mất tín hiệu giám sát hành trình, cán bộ Biên phòng lập tức liên hệ với thuyền trưởng để nhắc nhở, đồng thời phối hợp với các lực lượng chức năng xác minh nguyên nhân.
Không chỉ kiểm soát tại cảng, CBCS đơn vị còn thường xuyên xuống các khu neo đậu tàu thuyền, gặp gỡ chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân để tuyên truyền pháp luật. Cách làm gần gũi, kiên trì giúp nhiều chủ tàu chủ động hơn trong việc kiểm tra thiết bị trước khi rời bến, nhắc nhau không vượt ranh giới, không dùng công cụ cấm, không vì lợi ích trước mắt mà làm tổn hại nguồn lợi thủy sản lâu dài…
Ngư dân Hoàng Minh Cương, đặc khu Cô Tô, chia sẻ: “Trước mỗi chuyến ra khơi, chúng tôi đều được cán bộ Biên phòng nhắc kỹ về ranh giới vùng biển, các quy định chống khai thác IUU và yêu cầu duy trì thiết bị VMS 24/24 giờ... Với ngư dân, khai thác đúng vùng, đúng quy định không chỉ là trách nhiệm, mà còn là cách giữ uy tín cho đảo và bảo vệ nguồn lợi thủy sản lâu dài”.
Cùng với tuyên truyền, công tác kiểm tra, xử lý vi phạm cũng được đơn vị thực hiện nghiêm. Từ năm 2025 đến nay, Đồn BP Cô Tô đã phát hiện, xử lý 14 vụ với 14 phương tiện, 14 đối tượng vi phạm; trong đó có 13 vụ vi phạm trong lĩnh vực thủy sản. Đơn vị đã xử phạt hành chính 86 triệu đồng; tịch thu, tiêu hủy 3 bộ kích điện, 15m dây điện và 3 bình ắc quy sử dụng để khai thác thủy sản trái phép…
Nhờ sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng chức năng và sự chuyển biến trong nhận thức của ngư dân, nhiều năm qua, trên địa bàn đặc khu Cô Tô không có tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài, không xảy ra tranh chấp ngư trường phức tạp. Đây là kết quả quan trọng, góp phần cùng tỉnh Quảng Ninh và cả nước thực hiện mục tiêu sớm gỡ cảnh báo “thẻ vàng” đối với thủy sản Việt Nam.
Đồng hành cùng ngư dân bám biển
Ở Cô Tô, cán bộ Biên phòng không chỉ có mặt khi tàu chuẩn bị rời bến. Họ còn là những ngư dân tìm đến khi biển động, khi có tin bão, khi phương tiện gặp sự cố giữa trùng khơi.
Nổi bật, sáng 21/5/2026, sau khi tiếp nhận tin báo tàu cá TH-92545-TS cùng 8 thuyền viên gặp nạn, Đồn BP Cô Tô nhanh chóng điều động lực lượng, phương tiện tiếp cận hiện trường. Sau nhiều nỗ lực, toàn bộ thuyền viên được cứu hộ an toàn. CBCS tiếp tục hỗ trợ di chuyển tài sản, ngư cụ và phối hợp triển khai phương án trục vớt phương tiện bị nạn.
Là địa bàn đảo xa, Cô Tô thường xuyên chịu ảnh hưởng của thời tiết xấu. Trước mỗi đợt bão, áp thấp nhiệt đới đổ bộ vào địa bàn, CBCS Đồn BP Cô Tô đều chủ động rà soát số lượng tàu thuyền đang hoạt động trên biển để thông báo tình hình thời tiết, kêu gọi phương tiện vào nơi tránh trú an toàn.
Trong năm 2025, đơn vị đã phối hợp tổ chức tìm kiếm, cứu nạn 7 vụ, với 11 lượt xuồng và 36 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia; cứu hộ nhiều trường hợp tàu cá gặp nạn, đưa ngư dân bị tai nạn, đột quỵ vào đất liền cấp cứu kịp thời. Đơn vị cũng đã bắn 72 quả pháo hiệu báo bão; phối hợp thông báo, kêu gọi 290 tàu thuyền đang hoạt động trên biển vào nơi tránh trú an toàn…
Với ngư dân, trong những thời điểm hiểm nguy trên biển, sự có mặt kịp thời của lực lượng Biên phòng là điểm tựa lớn. Ngư dân Nguyễn Thành Trung, đặc khu Cô Tô, chia sẻ: Đi biển nhiều rủi ro, nhất là khi gặp dông bão bất ngờ. Nhưng mỗi khi có tình huống nguy hiểm, chúng tôi luôn nhận được sự hỗ trợ kịp thời của cán bộ, chiến sĩ Biên phòng. Đó là điểm tựa để ngư dân yên tâm vươn khơi, bám biển.
Từ những ca trực nơi cầu cảng, những buổi tuyên truyền ở khu neo đậu đến các chuyến cứu hộ trong đêm, Đồn BP Cô Tô từng ngày xây dựng niềm tin với ngư dân. Hiện đơn vị phối hợp duy trì hiệu quả 13 tổ tự quản ngư trường, bến bãi, tàu thuyền an toàn với hơn 600 thành viên tham gia. Các tổ tự quản hỗ trợ lực lượng chức năng trong quản lý hoạt động trên biển, đồng thời đoàn kết, hỗ trợ nhau khi làm ăn trên biển.
Bằng những việc làm cụ thể, bền bỉ và sát thực tế, Đồn BP Cô Tô đang góp phần nâng cao ý thức khai thác thủy sản có trách nhiệm, giữ bình yên vùng biển đảo, cùng ngư dân bám biển, làm giàu từ biển và bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.
