Hiện nay tỉnh ta đang đẩy mạnh việc xây dựng các vùng sản xuất tập trung, nâng cao hiệu quả chất lượng trong sản xuất nông nghiệp, tạo tính hiệu quả và ổn định cho sản xuất của bà con. Tuy nhiên, để thực sự có những vùng sản xuất hàng hoá vẫn còn nhiều phần việc phải quan tâm như, giống, vốn, kỹ thuật... trong đó công tác dồn điền đổi thửa là một yếu tố quan trọng.
Nhìn từ huyện lúa Đông Triều
Đông Triều là một trong những huyện sản xuất lúa lớn của tỉnh, với diện tích trồng lúa hàng năm đạt trên 9.000ha. Trong thời gian qua việc đưa cơ giới hoá vào sản xuất nông nghiệp đã được huyện đẩy mạnh áp dụng, góp phần tăng năng suất, hiệu quả sản xuất của bà con. Theo thống kê của huyện hiện tại trên địa bàn 21 xã, thị trấn của huyện có 1.649 máy làm đất trong đó máy có công suất 8-10CV là 1.589 máy, máy có công suất 15-24CV là 60 máy, số lượng máy làm đất chủ yếu là máy công suất nhỏ, phục vụ quy mô các hộ gia đình; máy gặt đập liên hợp có 20 chiếc. Tuy nhiên, thực tế có những vấn đề khó khăn khi đưa máy móc vào đồng ruộng ở Đông Triều, diện tích từng hộ quá nhỏ hẹp, manh mún là một trở ngại lớn cho vấn đề cơ giới hoá. Hầu hết nông hộ chỉ có dưới 1ha lúa, trong lúc năng suất của máy gặt đập liên hợp là 3-5ha/ngày, rất khó xoay trở từ mảnh ruộng này sang mảnh ruộng khác, đây là rào cản lớn với việc đưa cơ giới hoá xây dựng vùng sản xuất hàng hoá tập trung quy mô lớn trên địa bàn huyện.
| Làm tốt công tác dồn điền đổi thửa sẽ là tiền đề quan trọng cho việc hình thành các vùng sản xuất hàng hoá tập trung, từ đó tạo những bước chuyển biến tích cực trong sản xuất, góp phần nâng cao thu nhập và ổn định cuộc sống cho người dân... |
Đây không chỉ là chuyện riêng của Đông Triều bởi nhìn rộng trên toàn tỉnh có một thực tế là hiện nay phần lớn diện tích đất nông nghiệp còn manh mún, quy mô nhỏ lẻ, thiếu tập trung. Nguyên nhân là do trước đây việc chia đất canh tác cho nông dân thực hiện theo phương châm: “Có gần có xa, có xấu có tốt, có cao có thấp”, dẫn đến việc một hộ dân sở hữu trên các thửa ruộng nằm rải khắp các xứ đồng. Tình trạng này cũng gây ra những khó khăn không nhỏ cho phát triển sản xuất của người nông dân. Ông Nguyễn Duy Huy, Phó trưởng Phòng trồng trọt (Sở NN&PTNT) cho biết: “Hiện tại trên địa bàn tỉnh đã hình thành một số vùng sản xuất chuyên canh, nhưng chưa mang tính hàng hoá bởi quy mô sản xuất vẫn chủ yếu là nhỏ, manh mún; khả năng đầu tư và áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, cơ giới hoá nông nghiệp bị hạn chế; chi phí sản xuất lớn, giá thành tăng cao nên chất lượng nhiều loại nông sản còn thấp nhất là rau quả; phần lớn sản phẩm nông sản chế biến ở dạng sơ chế, mẫu mã bao bì chưa phù hợp, chưa có thương hiệu nên đầu ra cho nông sản của bà con còn khá bấp bênh…”.
Lợi ích trước mắt, hiệu quả lâu dài
Việc dồn điền đổi thửa là một giải pháp để quy hoạch vùng sản xuất theo hướng tập trung tạo sản phẩm hàng hoá lớn. Ông Nguyễn Trung Thành, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông, khuyến ngư tỉnh cho biết: “Để khắc phục tình trạng ruộng đất manh mún, phân tán, làm tăng quy mô diện tích của một thửa đất, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đầu tư thâm canh tăng năng suất, giảm giá thành, áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ nâng cao hiệu quả sản xuất thì việc dồn điền đổi thửa là việc làm hết sức cần thiết”. Tuy nhiên, việc dồn điền đổi thửa ở Quảng Ninh vẫn còn gặp nhiều khó khăn như: địa hình có nhiều đồi núi, diện tích canh tác không đồng đều giữa các vùng; việc phân chia lại ruộng đất rất khó thực hiện, nhận thức của bà con trong xây dựng các vùng sản xuất tập trung, sản xuất hàng hoá còn chưa cao…
Chính vì vậy giải pháp tháo gỡ khó khăn lúc này là đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động để người dân hiểu được lợi ích thiết thực của việc dồn điền đổi thửa; từng địa phương cần quy hoạch, rà soát điều chỉnh quy hoạch để hình thành các vùng sản xuất hàng hoá theo từng cây, con ổn định, lâu dài. Về vấn đề này ông Nguyễn Trung Thành, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông, khuyến ngư tỉnh cho biết thêm: “Việc dồn điền đổi thửa có thể áp dụng linh động theo điều kiện của từng địa phương. Có một phương pháp là vận động nông dân thực hiện dồn điền nhưng không đổi thửa. Nghĩa là vẫn chân ruộng cũ nhưng hợp với nhà hàng xóm bằng cách phá bờ mương, bờ thửa, có sự đo đạc vẽ sơ đồ hiện trạng, đóng dấu ký tên giữa các hộ, sau đó đóng cọc bê tông đầu bờ làm mốc phân định ranh giới. Làm như vậy sẽ tạo được các khu sản xuất liền vùng, liền thửa, thuận tiện cho áp dụng cơ giới hoá, sử dụng cùng một loại giống, thời điểm chăm sóc, thu hoạch cùng nhau, đồng thời tiện cho áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất…”. Trong xây dựng nông thôn mới, dồn điền đổi thửa không phải là một tiêu chí. Tuy nhiên, làm tốt công tác dồn điền đổi thửa sẽ là tiền đề quan trọng cho việc hình thành các vùng sản xuất hàng hoá tập trung, từ đó tạo những bước chuyển biến tích cực trong sản xuất, góp phần nâng cao thu nhập và ổn định cuộc sống cho người dân, làm động lực phát triển bền vững cho xây dựng nông thôn mới.
Nguyễn Thanh Tùng
