Đông Triều có tuyến giao thông bộ, giao thông thuỷ, các cảng bến thuận lợi cho hoạt động tập kết, vận chuyển hàng hoá nói chung, trong đó có tài nguyên khoáng sản nói riêng. Hiện toàn huyện có gần 30 đơn vị được cấp phép khai thác tài nguyên khoáng sản (than, đất sét, cát và đá)… hàng năm khai thác, sản xuất, tiêu thụ một số lượng lớn tài nguyên. Vì thế, nếu công tác quản lý nhà nước về lĩnh vực này không được làm tốt thì nguy cơ tiềm ẩn phức tạp, dẫn đến tình trạng vi phạm trong lĩnh vực hoạt động tài nguyên, môi trường khó có thể tránh được.
Ông Lưu Thành Luỹ, Trưởng Công an xã Hoàng Quế cho biết: Từ năm 2013 trở về trước, ban đêm, Công an xã Hoàng Quế luôn phải tuần tra vũ trang để ngăn chặn khai thác than trái phép. Thậm chí có năm Công an xã cùng các đơn vị ngành Than phá huỷ, san lấp 25-35 điểm đào bới than trái phép trong ranh giới mỏ; bắt, xử lý gần 50 trường hợp dùng xe máy trộm cắp, vận chuyển than trái phép... Nhưng, từ cuối năm 2013 đến nay, do các lực lượng chức năng trên địa bàn làm quyết liệt, tình trạng này cơ bản đã chấm dứt, Công an xã cũng có thời gian để thực hiện công tác ANTT ở địa phương.
Để làm tốt nhiệm vụ này, Huyện uỷ, UBND huyện Đông Triều đã xây dựng kế hoạch, ban hành các văn bản chỉ đạo, lãnh đạo các cơ quan chuyên môn, UBND các xã, thị trấn trên địa bàn tăng cường công tác quản lý Nhà nước về quản lý tài nguyên khoáng sản (TNKS) phù hợp với mỗi đơn vị, địa phương. Cùng với đó, huyện cũng chỉ đạo 7 xã, thị trấn là (Bình Khê, Tràng Lương, Hoàng Quế, Yên Thọ, Hồng Thái Tây, Hồng Thái Đông, Mạo Khê) và các đơn vị thành viên TKV, Tổng Công ty Đông Bắc, ký quy chế phối hợp quản lý ranh giới, bảo vệ TNKS ở địa bàn được giao; tích cực tổ chức điều tra nắm tình hình và kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm sử dụng đất không đúng mục đích, lợi dụng việc đào ao, làm vườn rừng… để khai thác tài nguyên trái phép; tăng cường kiểm tra các khu vực trọng điểm, những nơi có nhiều nguy cơ tái khai thác, lập bến bãi kinh doanh than; đất sét, cát, đá sỏi... trái phép; tổ chức cam kết giữa các doanh nghiệp, cá nhân không tái vi phạm lập bến bãi, chế biến kinh doanh than, cát, đá, đất sét trái phép và bảo vệ môi trường. Đồng thời kiên quyết không để tái hình thành các điểm khai thác, vận chuyển, kinh doanh tài nguyên trái phép trên địa bàn. Lập biên bản bàn giao mặt bằng, bến bãi sạch và giao trách nhiệm cụ thể cho chủ tịch UBND các xã, thị trấn quản lý. Nếu đơn vị nào để xảy ra vi phạm phải chịu trách nhiệm trước cấp uỷ, chính quyền địa phương huyện. 16 giờ hàng ngày, chủ tịch UBND các xã, thị trấn phải báo cáo tình hình quản lý TNKS ở địa phương, đơn vị mình qua hộp thư điện tử về Văn phòng UBND huyện; hàng tuần gửi báo cáo bằng văn bản… để Văn phòng UBND huyện tổng hợp, báo cáo Thường trực UBND huyện có biện pháp chỉ đạo, giải quyết kịp thời.
Không chỉ vậy, căn cứ vào tình hình cụ thể, từng giai đoạn, UBND huyện còn chỉ đạo các ngành chức năng, chính quyền địa phương lập một số chốt bảo vệ liên xã tại Tràng Khê và Trại Miễu (xã Kim Sơn); trạm barie ở khu vực hồ Cầu Cuốn và Khe Ươn 2 (xã Hồng Thái Tây)… để kiểm tra, kiểm soát, ngăn chặn, xử lý các hành vi vận chuyển than, cát trái phép; tổ chức tuyên truyền, vận động người dân trên địa bàn, nhất là những hộ dân ở các địa bàn trọng điểm và các hộ dân nằm trong ranh giới mỏ ký cam kết tay ba (hộ dân - chính quyền địa phương - ngành Than) thực hiện tốt việc bảo vệ TNKS. Nhờ vậy, đến nay tình trạng khai thác trái phép TNKS đã cơ bản được kiểm soát. Theo Thiếu tá Nguyễn Đức Hán, Đội trưởng Đội CSĐT tội phạm về kinh tế và chức vụ - Công an huyện Đông Triều, những tháng đầu năm 2014, tình trạng khai thác tài nguyên trái phép ở địa phương cơ bản được chặn đứng và kiểm soát. 10 tháng, toàn huyện chỉ phát hiện, xử lý 13 điểm tái đào bới, mót vét, thu gom than, cát, đất sét trái phép. Thu 237 tấn than, 56,2m3 cát, phạt hành chính trên 100 triệu đồng...
Tuy đã đạt được những kết quả tương đối khả quan, nhưng đây là vấn đề phức tạp và luôn tiềm ẩn nguy cơ tái phát, nên để có thể kiểm soát triệt để thì các cấp, ngành liên quan của huyện Đông Triều cần phải vào cuộc tích cực hơn nữa. Ông Hoàng Văn Thắng, Phó Bí thư Thường trực Huyện uỷ Đông Triều khẳng định: Để công tác quản lý TNKS ở địa phương ngày càng hiệu quả, thời gian tới đây, bên cạnh việc phân cấp, giao quyền, trách nhiệm cho chủ tịch UBND xã, thị trấn; nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu cấp uỷ, chính quyền, thủ trưởng các cơ quan và kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm thì huyện sẽ tiếp tục đề nghị TKV, Tổng Công ty Đông Bắc đẩy mạnh hơn nữa công tác kiểm tra, chỉ đạo các đơn vị thành viên nâng cao trách nhiệm quản lý Nhà nước; phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng, chính quyền địa phương thực hiện công tác quản lý, bảo vệ tài nguyên trong ranh giới mỏ; bố trí đủ lực lượng kiểm tra, ngăn chặn các hoạt động vi phạm. Cùng với đó, huyện cũng sẽ đề nghị BCĐ 389 và UBND tỉnh có cơ chế phối hợp chặt chẽ với các tỉnh giáp ranh Quảng Ninh (Hải Phòng, Hải Dương...) trong công tác kiểm soát, xử lý các vi phạm hoạt động TNKS; kiến nghị cấp thẩm quyền sớm sửa đổi, bổ sung, điều chỉnh một số điều trong Nghị định 142, 185... của Chính phủ, quy định về xử phạt vi phạm hành chính tài nguyên nước, khoáng sản và hoạt động thương mại sát với thực tiễn, tạo thuận lợi cho lực lượng chức năng thực thi tốt nhiệm vụ.
Tuấn Hương