Cách đây 7 năm, ngày 24-4-2009, UBND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Quyết định số 1191/QĐ-UBND “về việc phê duyệt quy hoạch thoát nước vệ sinh môi trường 8 xã khu vực đảo Hà Nam huyện Yên Hưng (nay là thị xã Quảng Yên)”. Với tổng mức đầu tư là 274,30 tỷ đồng, Dự án được kỳ vọng sẽ mang lại những đổi thay thiết thực, cải thiện điều kiện sống cho hơn 12.300 hộ dân của 8 xã, phường trên địa bàn. Đến nay, dù Dự án chưa được hoàn thành nhưng những lợi ích mang lại đã đáp ứng được mong mỏi của người dân.
Dự án thoát nước và vệ sinh môi trường khu vực đảo Hà Nam được đưa vào danh mục các công trình quan trọng trên địa bàn tỉnh trong Nghị quyết số 30/NQ-HĐND ngày 9-12-2011 “Về việc ban hành danh mục công trình quan trọng trên địa bàn tỉnh, giai đoạn 2010-2015 được ưu tiên tập trung đầu tư”. Theo Nghị quyết, Dự án sẽ được thực hiện từ 2011-2015. Tuy nhiên, do khủng hoảng kinh tế, Dự án phải giãn tiến độ theo Chỉ thị số 1792/CT-TTg, ngày 15-10-2011 của Thủ tướng Chính phủ và ngày 14-3-2014, HĐND tỉnh tiếp tục ban hành Nghị quyết số 130/NQ- HĐND “Về việc sửa đổi một số điều của Nghị quyết số 30/NQ-HDND ngày 9-12-2011 về việc ban hành danh mục công trình quan trọng trên địa bàn tỉnh, giai đoạn 2010-2015 được ưu tiên tập trung đầu tư”. Theo đó, điều chỉnh tiến độ hoàn thành công trình đầu tư xử lý khắc phục ô nhiễm môi trường 8 xã đảo Hà Nam, TX Quảng Yên vào giai đoạn 2014-2020. Mặc dù những năm qua có nhiều khó khăn về vốn nhưng căn cứ vào kế hoạch cấp vốn của tỉnh, UBND TX Quảng Yên đã triển khai thi công 29 hạng mục công trình với tổng giá trị 249,48 tỷ đồng (bao gồm: Hạng mục nạo vét với tổng chiều dài 15,77km; hạng mục kè đá 21,78km; hạng mục rãnh thoát nước 10,71km; hạng mục đường bê tông 14,06km). Trong đó, nhiều hạng mục quan trọng như: Nạo vét và kè bờ kênh tiêu thoát nước VSMT khu vực 4 xã: Cẩm La, Phong Cốc, Phong Hải và Yên Hải; kè tuyến mương chính 3 xã: Cẩm La, Phong Cốc và Phong Hải; nạo vét và kè kênh thoát nước Liên Vị… Những hạng mục này đã mang lại những đổi thay căn bản trong cuộc sống người dân 8 xã, phường khu vực đảo Hà Nam. Bà Trần Thị Duyên, khu Cống Mương, phường Phong Hải, bày tỏ: “Vì khó khăn về nguồn nước mà trước đây người dân Hà Nam chúng tôi sử dụng nước ao, hồ, kênh rạch để phục vụ sinh hoạt là chính. Nhưng do người dân lấn chiếm, vứt rác bừa bãi mà các kênh rạch, ao, hồ ngày càng bị thu hẹp, ô nhiễm môi trường trầm trọng. Chúng tôi đành phải bấm bụng rửa ráy, giặt giũ trong những dòng nước đen ngòm, bốc mùi. May nhờ có dự án mà tuyến mương chính và mương thoát nước tuyến 1, tuyến 2 trên địa bàn được nạo vét, kè bờ chắc chắn. Từ đó, nước đã sạch hơn, ô nhiễm môi trường cũng bớt đi nhiều…”.
Tìm hiểu, chúng tôi được biết, khu vực đảo Hà Nam, TX Quảng Yên có địa hình thấp hơn mực nước biển; bị ảnh hưởng bởi chế độ thuỷ văn nhật triều và bán nhật triều. Do đó, việc tiêu thoát nước gặp nhiều khó khăn và nước thải sinh hoạt, chăn nuôi cùng nước thải của các hoạt động công nghiệp, dịch vụ đã gây ô nhiễm môi trường cho nước mặt và nước ngầm. Cùng với đó, nguồn nước mặt phủ dưỡng làm cho các loài rong rêu, bèo phát triển mạnh trong kênh rạch, gây cản trở dòng chảy. Đồng thời, tác động của con người qua việc lấn chiếm ao, hồ, kênh rạch và xả rác bừa bãi đã khiến tình hình ô nhiễm càng trở nên trầm trọng. Điều này đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến điều kiện sống, sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản của người dân. Chính vì thế, Dự án thoát nước và vệ sinh môi trường khu vực đảo Hà Nam được triển khai đã từng bước khắc phục tình trạng này, mang lại những lợi ích thiết thực cho nhân dân trong sản xuất, sinh hoạt. Đồng thời, mang lại cảnh quan sạch, đẹp cho các xã, phường trên địa bàn. Ông Hoàng Xuân Phong, Phó Chủ tịch UBND phường Nam Hoà cũng đánh giá: Đến nay, Dự án đã hoàn thiện được khối lượng lớn công việc, cơ bản đạt mục tiêu đề ra. Thực tế trên địa bàn phường Nam Hoà, phần lớn hệ thống kênh mương nằm giáp với khu dân cư. Do đó, khi mưa, lũ, đất đá từ các ngõ xóm trôi thẳng xuống mương, bồi đắp khiến cho mương nông hơn. Một số hộ dân ý thức chưa cao, thường xuyên xả rác thải xuống lòng mương, dẫn đến việc tiêu thoát nước còn chậm, thậm chí bị tắc. Thực hiện Dự án thoát nước và vệ sinh môi trường khu vực đảo Hà Nam, các kênh mương thoát nước thuộc khu 2, 3, 4, 7 của phường Nam Hoà đã được nạo vét. Nhờ vậy, vệ sinh môi trường khu dân cư đã được cải thiện và góp phần tiêu thoát nước phục vụ sản xuất cho bà con nhân dân. Chính vì thế, bà con đánh giá rất cao Dự án và mong Dự án được tiếp tục triển khai…
Đến cuối năm 2015, tỉnh đã cấp cho TX Quảng Yên 184,83 tỷ đồng để thanh toán khối lượng thực hiện của Dự án và thị xã còn nợ đơn vị thi công 27,76 tỷ đồng. Năm 2016, tỉnh cấp tiếp cho thị xã 30 tỷ đồng để trả nợ và triển khai 4 hạng mục công trình với tổng giá trị 11,98 tỷ (bao gồm: Hạng mục nạo vét với tổng chiều dài 0,59km; hạng mục kè đá 0,71km; hạng mục rãnh thoát nước 0,1km; hạng mục đường bê tông 0,55km). Hiện nay, Dự án còn một số hạng mục chưa được triển khai thực hiện (gồm 3 hồ điều hoà; 12 hạng mục công trình nạo vét; kè kênh thoát nước với tổng chiều dài nạo vét 7,11km; kè đá 10,72km; xây dựng rãnh thoát nước 4,17km; đường bê tông phục vụ thu gom chất thải rắn 7,53km). Để hoàn thiện các nội dung công việc của Quy hoạch được duyệt tại Quyết định số 1191/QĐ-UBND ngày 24-4-2009 của UBND tỉnh Quảng Ninh, tiếp tục thực hiện các nghị quyết của HĐND tỉnh, UBND TX Quảng Yên đang đề nghị tỉnh tiếp tục quan tâm bố trí vốn cho Dự án trong năm 2016 và giai đoạn trung hạn 2016-2020 với số kinh phí là 150 tỷ đồng. Trong đó, kinh phí còn lại theo Quy hoạch được duyệt là 59,91 tỷ đồng; kinh phí đề nghị bổ sung là 90,09 tỷ đồng.
Hà Chi
