Quảng Ninh một trong những cửa ngõ giao thông quan trọng của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, đồng thời cũng là cửa ngõ kết nối giao thương với ASEAN và Trung Quốc, là một trong 3 cực tăng trưởng của tam giác kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh và của cả Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Chính vì vậy, trong những năm qua, tỉnh đã dốc sức, nỗ lực không ngừng để tạo ra những bước phát triển mới mang tính đột phá, khai thác những thế mạnh đặc biệt của tỉnh. Trong đó tập trung nguồn lực đầu tư phát triển hạ tầng giao thông là một trong các giải pháp trọng tâm. Tuy nhiên, trong thực tế, hệ thống hạ tầng giao thông như hiện nay vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu, các tuyến đường bộ quan trọng trên địa bàn tỉnh như QL18, QL10 đã được đầu tư nâng cấp nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển, tiềm năng lợi thế của tỉnh.
Do đó, để đầu tư xây dựng đồng bộ, hiện đại hệ thống hạ tầng giao thông luôn là trăn trở đối với các cấp lãnh đạo của tỉnh trong suốt thời gian qua. Quảng Ninh đã chủ động đề xuất, báo cáo với Trung ương nhằm tạo ra động lực mới cho sự phát triển của tỉnh. Tại Thông báo số 108-TB/TW ngày 1-10-2012 của Bộ Chính trị đã đồng ý dự án đường cao tốc Hạ Long - Hải Phòng là một trong số nhiều công trình hạ tầng giao thông quan trọng có ý nghĩa động lực đối với việc phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông của cả nước. Ngay sau đó Quảng Ninh đã chủ động đề xuất các phương án triển khai và được Thủ tướng Chính phủ đồng ý và giao cho tỉnh huy động vốn thực hiện đầu tư và lập dự án trên cơ sở thống nhất với Bộ Giao thông - Vận tải và TP Hải Phòng. Qua đó tỉnh đã lập dự án cao tốc Hạ Long - Hải Phòng với tổng chiều dài 25,2km; quy mô 4 làn xe; vận tốc thiết kế 100km/h, tổng mức đầu tư gần 14.000 tỷ đồng. Tỉnh Quảng Ninh đã phê duyệt đầu tư tuyến đường thành 2 dự án độc lập gồm: Dự án đường nối TP Hạ Long với cầu Bạch Đằng và dự án xây dựng cầu Bạch Đằng, đường dẫn và nút giao cuối tuyến. Riêng đối với dự án đường nối TP Hạ Long với cầu Bạch Đằng có chiều dài 19,8km, được Thủ tướng Chính phủ đồng ý cho phép tỉnh thực hiện đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách của tỉnh và nguồn vốn hợp pháp khác. Tổng mức đầu tư của dự án là trên 6.400 tỷ đồng. Đây là lần đầu tiên một dự án đường cao tốc được giao cho tỉnh làm chủ đầu tư và triển khai thực hiện. Và cũng là số vốn đầu tư lớn nhất từ trước tới nay mà Quảng Ninh dành cho một dự án giao thông.
Để dự án triển khai thuận lợi, từ đầu năm 2013, tỉnh đã chỉ đạo TP Hạ Long và TX Quảng Yên, hai địa phương có dự án đi qua tập trung mạnh mẽ, quyết liệt trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng. Cho đến nay, tổng số gần 1.000 hộ dân nằm trong diện bồi thường giải phóng mặt bằng đã ủng hộ phương án và đã cơ bản bàn giao xong mặt bằng để sẵn sàng phục vụ thi công. Không những thế, trong bối cảnh kinh tế còn nhiều khó khăn, rất nhiều dự án, công trình cần phải đầu tư thực hiện, song tỉnh đã quyết định phát huy nội lực và huy động mọi nguồn lực để triển khai dự án. Đến nay, dự án đã đảm bảo thủ tục theo quy định của pháp luật Việt Nam, với kinh phí đã huy động 6.400 tỷ đồng. Trong đó đã phát hành 800 tỷ động trái phiếu chính quyền địa phương; Bố trí 600 tỷ đồng vượt thu năm 2013; HĐND tỉnh quyết nghị 4.000 tỷ đồng, mỗi năm 1.000 tỷ đồng từ năm 2014 đến 2017; Dự kiến vượt thu năm 2014 là 1.000 tỷ đồng. Đây là những nguồn vốn lớn do tỉnh vừa tăng thu, vừa tiết kiệm chi, đồng thời cơ cấu lại đầu tư, dành cho dự án động lực, có sức lan toả lớn với sự phát triển.
Bên cạnh sự quyết tâm của tỉnh, trong quá trình chuẩn bị triển khai dự án, Quảng Ninh luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ, cũng như các bộ, ngành thường xuyên trực tiếp chỉ đạo, tháo gỡ những vướng mắc khó khăn cho tỉnh. Phối hợp với TP Hải Phòng trong việc xác định hướng tuyến cũng như giải phóng mặt bằng để triển khai dự án một cách thuận lợi nhất. Và chính thức ngày 13-9 tuyến đường cao tốc này sẽ được khởi công. Toàn bộ dự án dự kiến hoàn thành vào năm 2017, trong đó dự án đường nối TP Hạ Long với cầu Bạch Đằng sẽ hoàn thành vào năm 2016.
Có thể nói rằng, đường cao tốc Hạ Long - Hải Phòng là công trình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, con đường chiến lược có vai trò nối thông đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng đến Hạ Long và tương lai gần sẽ kéo dài đến cửa khẩu Quốc tế Móng Cái và là cửa ngõ kết nối giao thương với Trung Quốc. Đồng thời rút ngắn thời gian lưu thông tạo thuận lợi trong vận chuyển hàng hoá, rút ngắn thời gian lưu thông giữa Quảng Ninh với Hà Nội, Hải Phòng và các tỉnh. Sau khi hoàn thành tuyến đường sẽ là nhân tố tăng sức hấp dẫn đầu tư cho tỉnh cũng như khu vực, góp phần thúc đẩy phát triển được kỳ vọng đem đến cho Quảng Ninh một bước chuyển mình mới, giúp hiện thực hoá mục tiêu phát triển Quảng Ninh trở thành tỉnh dịch vụ - công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020.
Thái Cảnh