Siêu lợi nhuận giữa giá bán và giá tiêu thụ trong nội địa, dân buôn lậu gà đã dùng nhiều thủ đoạn để vượt qua hàng rào các lực lượng chức năng. Do đó, có thời điểm tới 70% số gia cầm nhập lậu vào Việt Nam qua địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, với sự nỗ lực của các ngành chức năng và sự chỉ đạo quyết liệt của các đồng chí lãnh đạo tỉnh, biên giới Quảng Ninh đã xây dựng được một hàng rào phòng tuyến vững chắc buộc tình trạng gà lậu phải hạ nhiệt.
Gà lậu một thời “đại náo”
Theo báo cáo của Cục Chăn nuôi tại buổi làm việc của Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân với tỉnh Quảng Ninh, gà thải được nhập lậu qua các đường biên của Quảng Ninh vào những lúc cao điểm đã được đánh “dấu đỏ” với con số 100-200 tấn/ngày, tương đương với 70% số gia cầm nhập lậu vào Việt Nam.
Còn theo thống kê của các cơ quan chức năng trên địa bàn tỉnh, trong 8 tháng đầu năm 2012, các lực lượng đã phát hiện, xử lý 130 vụ với gần 150 tấn gà nhập lậu. Hiện tình hình buôn bán, vận chuyển gà lậu đã được kiểm soát nhưng với diện tích vùng biên rộng, trong khi nguồn hàng gà lậu luôn thường trực bên kia biên giới nên rất dễ tuồn vào Việt Nam tiêu thụ. Riêng trên địa bàn Móng Cái có 3 điểm nóng về nhập lậu gia cầm từ Trung Quốc, gồm các phường Hải Hoà, Hải Sơn và Bắc Sơn.
Tại địa bàn xã Bắc Sơn, tính đến hết tháng 11-2012, các lực lượng chức năng đã bắt 11 vụ vận chuyển gia cầm với 7.000kg gà thịt và 12.000 con gà giống. Còn tại địa bàn Hải Hoà, lực lượng tuần tra, kiểm soát của Đồn BP Hải Hoà cũng đã phát hiện và bắt giữ gần 50 vụ vận chuyển gia cầm nhập lậu từ Trung Quốc vào Việt Nam với số lượng gần 100.000 con gà giống và hơn 3 tấn gà thịt. Điển hình, vào hồi 18 giờ ngày 4-11, tại khu vực mốc 1371-200, thuộc khu 6, phường Hải Hoà, Đội công tác của đơn vị đã phát hiện và thu giữ 25 lồng gà, khoảng hơn 20.000 con gà con nhập lậu. Chưa đầy 6 giờ đồng hồ sau, cũng tại khu vực phường Hải Hoà, lực lượng Trinh sát cơ động BĐBP tỉnh phối hợp với Đồn BP Hải Hoà phát hiện 2 đối tượng đang vận chuyển gia cầm từ bờ kè sông biên giới vào nội địa với 240kg gà thịt nhập lậu.
Lý giải nguyên nhân tình trạng này, các cơ quan Móng Cái cho hay, vì siêu lợi nhuận giữa giá bán (18 - 20 nghìn đồng/kg) ở biên giới và giá tiêu thụ trong nội địa, chỉ cách điểm tập kết 2 giờ xe chạy 65.000 - 70.000 đồng có lẽ là động lực đủ mạnh để dân buôn lậu dùng mọi thủ đoạn để vượt qua hàng rào lực lượng chức năng như: Biên phòng, Hải quan, Thú y, Quản lý thị trường, Thuế vụ, Công an. Trong khi đó, chế tài xử lý các đối tượng, nhập lậu, buôn bán, vận chuyển gia súc gia cầm còn quá nhẹ, xử phạt hành chính đến vài triệu đồng. Với số gà tính thành tiền đến 100 triệu đồng, cơ quan chức năng mới khởi tố được đối tượng.
Ngoài ra, các đầu nậu gà thải loại còn lợi dụng “kẽ hở” của pháp luật qui định vận chuyển với số lượng dưới 50 con/lần không cần phải có giấy chứng nhận kiểm dịch động vật, nên chia nhỏ lượng hàng, dùng xe máy vận chuyển đến địa điểm tập kết hoặc vào sau trong nội địa. Còn gà giống, trứng giống, được hợp thức hoá bằng cách đưa về các trại nuôi, nhốt một thời gian rồi mới mang tiêu thụ dưới mác gà nội địa.
Quyết tâm ngăn chặn
Có thể khẳng định, gà thải là nguyên nhân chủ yếu gây cúm gia cầm ở nước ta. Qua mẫu xét nghiệm của các cơ quan chức năng, có tới 40% số gà Trung Quốc nhập khẩu qua biên giới vẫn còn dư lượng kháng sinh nhóm Chloramphenicol khá lớn. Điều đó đang đe dạo sức khoẻ người tiêu dùng và gây thiệt hại lớn cho ngành chăn nuôi. Do vậy, để ngăn chặn tình trạng gà nhập lậu qua biên giới, trong cuộc làm việc với tỉnh tại TP Móng Cái, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đã chỉ đạo, từ nay đến ngày 15-2-2013, tỉnh Quảng Ninh nói riêng và các địa phương biên giới phía Bắc nói chung phải nâng tỷ lệ kiểm soát gà nhập lậu ở khu vực biên giới lên 70%, vận chuyển trên đường phải kiểm soát được 80% và kiểm soát trong khâu tiêu thụ tại các chợ đầu mối trong nội địa là 90%.
Thực hiện tinh thần chỉ đạo của Phó Thủ tướng và với quyết tâm ngăn chặn gà nhập lậu, tỉnh Quảng Ninh đã nhanh chóng lập ra hàng rào phòng tuyến. Do vậy, đến thời điểm này, các điểm nóng về nhập gà lậu trên địa bàn tỉnh đã hạ nhiệt. Nếu như trước đây, tại các cung đường từ Móng Cái đến Hạ Long, Uông Bí, Đông Triều, kể cả ban ngày cũng không khó để nhận ra các loại phương tiện vận tải với những lồng nhựa chặt như nêm gà thải. Thì đến thời điểm hiện tại, con đường độc đạo qua địa bàn tỉnh đã vắng bóng loại phương tiện này.
Theo Thượng tá Phạm Văn Thắm, Đồn trưởng Đồn BP Bắc Sơn, một trong những nỗ lực của lực lượng biên phòng nói riêng và các lực lượng chức năng nói chung chính là đã tạo được một hàng rào phòng tuyến đủ mạnh để ngăn chặn gà nhập lậu qua biên giới. Đối với Đồn BP Bắc Sơn, đơn vị đã tích cực đẩy mạnh công tác tuyên truyền tới toàn dân trên địa bàn phụ trách và cử CBCS “3 cùng” với đồng bào dân tộc nhằm vận động nhân dân không tham gia, tiếp tay cho đối tượng buôn lậu.
Tại buổi làm việc với Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Thành khẳng định tỉnh đã chỉ đạo xử lý cương quyết đối với tất cả những trường hợp nhập lậu gia cầm vào địa bàn. Tất cả gia cầm bị thu giữ đều được tiêu huỷ và chôn lấp. Tỉnh đã chỉ đạo các ngành chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát các khu vực nóng tại các phường Hải Hoà, Hải Sơn, Bắc Sơn (TP Móng Cái) và quy rõ trách nhiệm của từng thành viên trong lực lượng 127 đối với từng khu vực.
Bá Khang
