Theo thống kê chưa đầy đủ, tính đến tháng 4-2013, các hộ chăn nuôi của huyện nuôi trên 3.100 con trâu, 1.418 con bò, 70.600 con lợn và 430.000 con gia cầm, phân bổ ở hầu như tất cả các xã trên địa bàn. Những xã diện tích lớn như Bình Khê, Tràng Lương, An Sinh... có tổng đàn lớn, có nhiều trang trại nhưng do đặc thù có đồi rừng nên đàn trâu, bò đều nuôi thả tự nhiên trên rừng; trừ đàn bò sữa tại các xã Bình Khê, An Sinh vẫn hoàn toàn nuôi trong khu dân cư. Ngược lại, các xã khác có diện tích nhỏ, số trang trại nhiều nhưng đa số chăn nuôi trong khu dân cư nên chỉ phát triển ở quy mô vừa và nhỏ như: Nguyễn Huệ, Bình Dương, Kim Sơn, Việt Dân, Tân Việt, Hồng Phong, Hồng Thái Tây, Hồng Thái Đông...
Chị Hà Thị Liên, cán bộ phụ trách chăn nuôi của Phòng NN&PTNT huyện cho biết: “Chăn nuôi “xen cư” là thực trạng chung trong toàn huyện, thậm chí kể cả khu vực thị trấn cũng đều có hiện tượng này nên ô nhiễm môi trường là đương nhiên. Hệ thống bể bioga do nhà nước và nhân dân cùng làm nhưng chưa được tới 50%, còn lại chất thải chăn nuôi vẫn thải trực tiếp ra kênh mương nước tưới tiêu, nước thải sinh hoạt, trong khi một số được cứng hoá nhưng nhiều nơi vẫn là mương đất nên gây ô nhiễm rất cao cho nguồn nước, rồi ô nhiễm mùi. Hệ thống bể lọc nếu đúng ra phải có nhiều bể, từ bể lắng, bể lọc... nhưng hiện nay vẫn chủ yếu chỉ qua một bể rồi thải thẳng ra môi trường. Đó là chưa kể, một số xã người dân vẫn giữ tập tục cũ cứ để phân lợn, gà lưu cữu hàng năm trong chuồng trại...”.
Thực tế cho thấy, phong trào chăn nuôi trên địa bàn huyện phát triển rộng khắp, thậm chí ở một số thôn gần như 100% các hộ chuyên nuôi lợn hoặc gà, tạo thành những vùng chăn nuôi tập trung tự phát. Người dân cũng tự học hỏi kinh nghiệm để ứng dụng tiến bộ KHKT vào chăn nuôi, giảm sự ô nhiễm môi trường như: Làm chuồng 2 sàn, sử dụng hệ thống hút mùi, làm bể nước chứa chất thải rồi mới thải ra bể bioga, định kỳ phun thuốc khử trùng... Tuy vậy, tỷ lệ các hộ chăn nuôi “xen cư” vẫn rất lớn. Việc ứng dụng KHKT chủ yếu là ở những hộ chăn nuôi với quy mô lớn và vừa, cũng mới dừng ở hiệu quả nhất định, còn những hộ chăn nuôi nhỏ (khoảng chục con lợn) thì cực kỳ lạc hậu.
Với thực trạng chăn nuôi như vậy, việc có khu chăn nuôi tập trung ở các xã là rất cần thiết. Hiện nay, Đông Triều đang làm điểm quy hoạch xây dựng khu chăn nuôi tập trung ở Nguyễn Huệ, Bình Khê - những xã có tỷ lệ hộ chăn nuôi cũng như số lượng đàn gia súc, gia cầm lớn nhất của huyện. Trong đó, ưu tiên việc di dời các hộ nuôi bò sữa và nuôi lợn. Theo đó, địa phương sẽ hỗ trợ về cơ sở hạ tầng ban đầu, từ đường điện, đường đi, hệ thống bioga chung, mương nước thải, tường bao... “Do thực trạng ô nhiễm nên việc xây dựng 2 khu chăn nuôi tập trung tại Bình Khê, Nguyễn Huệ nhận được sự đồng thuận của người dân và chính quyền. Hiện nay, huyện đang giao địa phương bố trí địa điểm. Các xã khác hiện cũng đang làm để trình UBND huyện phê duyệt...” - anh Bùi Văn Hanh, Phó Phòng NN&PTNT huyện cho hay.
Tuy vậy, quy mô khu chăn nuôi tập trung cũng giới hạn về quỹ đất nên số lượng các hộ được đưa vào đây chưa nhiều, đồng nghĩa với việc một số lượng lớn các hộ chăn nuôi nhỏ và vừa sẽ vẫn nằm “xen cư”. Đây là những hộ dễ gây ô nhiễm môi trường nhất, vì vậy rất cần có sự vào cuộc của địa phương để tuyên truyền, vận động các hộ chủ động áp dụng KHKT, thường xuyên phun thuốc, cải tạo, dọn dẹp chuồng trại chăn nuôi... nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường xung quanh.
Ngọc Mai
