Trong số những giải pháp đạt giải Hội thi sáng tạo kỹ thuật nông nghiệp nông thôn Quảng Ninh lần thứ nhất năm 2013, giải pháp “Nâng cao năng suất và khai thác bền vững con rươi, con cáy” của tác giả Đặng Văn Diềm, Trưởng phòng Nông nghiệp huyện Đông Triều, đã khiến nhiều người rất quan tâm do tính hữu ích, kỹ thuật lại đơn giản, dễ áp dụng của nó...
Nói về giải pháp này của mình, ông Đặng Văn Diềm nói: “-Con rươi thuộc ngành giun đốt, chúng sống ở dưới đất trong điều kiện mang tính đặc thù. Đến mùa nước rươi (theo cách gọi dân gian, thường vào tháng 9, tháng 10 - âm lịch) chúng nổi lên mặt nước. Và đây cũng là mùa thu hoạch rươi. Là loài sinh sản bằng hình thức đứt đoạn, rươi phát triển khá nhanh. Tuy nhiên, hiện nay sản lượng rươi đang có nguy cơ giảm do điều kiện tự nhiên, đặc tính của nguồn nước đang có chiều hướng thay đổi bất lợi. Là người sống lâu năm và gắn bó với nông nghiệp nông thôn của vùng đất Đông Triều, được chứng kiến nguồn thu nhập đáng kể từ nghề khai thác con rươi và con cáy của bà con nên tôi đã nảy sinh ý tưởng phải tạo được một môi trường sống phù hợp cho con rươi và con cáy sinh trưởng và phát triển tốt. Qua đó, sẽ chủ động khai thác, không phụ thuộc vào nguồn nước thuỷ triều lên xuống và sẽ duy trì được bền vững đặc sản rươi của vùng đất quê hương…”.
Theo ông Diềm, giải pháp mà ông đưa ra được xây dựng với nguyên lý cụ thể, rõ ràng: Bằng các biện pháp canh tác (cày bừa đất và trồng lúa nhưng không thu hoạch, bón phân chuồng, phân xanh... để tạo độ tơi xốp cho đất; không sử dụng thuốc hoá học để không làm ảnh hưởng xấu tới điều kiện tự nhiên...), từ đó tạo ra môi trường sống phù hợp cho con rươi và con cáy sinh trưởng và phát triển tốt. Cùng với đó là đào, đắp thành vùng, thành thửa và xây dựng hệ thống cống để có thể điều tiết nước ra, nước vào nhằm chủ động trong việc khai thác rươi, cáy khi thấy phù hợp…
Giải pháp này khi được triển khai thực hiện có thể mang lại hiệu quả như mong muốn; đó là con rươi và con cáy được tạo điều kiện sinh trưởng và phát triển tốt và đến thời kỳ thu hoạch (đối với con rươi thường vào cuối năm, còn đối với con cáy khoảng từ tháng 3 đến tháng 10 âm lịch) thì tiến hành cho nước vào để thu rươi. Bằng kinh nghiệm các hộ có thể biết được đợt nước thuỷ triều nào thì con rươi sẽ nổi lên nhiều, từ đó sẽ tăng được sản lượng khai thác hàng năm một cách bền vững.
Anh Lê Văn Tình, ở xã Hưng Đạo (huyện Đông Triều), cho biết: Không chỉ gia đình anh mà nhiều gia đình khác đã áp dụng giải pháp này và cho kết quả ổn định từ tháng 9 năm 2009 đến nay. Giải pháp này không cần đầu tư nhiều về vật liệu, công sức mà kỹ thuật lại đơn giản nên bà con nông dân rất thích. Theo anh Tình, nếu giải pháp được ứng dụng rộng rãi sẽ giúp duy trì bền vững được đặc sản rươi của vùng đất Đông Triều. Và hương vị rươi Đông Triều sẽ còn đọng mãi trong lòng thực khách khi đến với Đông Triều, đến với Quảng Ninh…
Thu Hương
(Sở Khoa học và Công nghệ)
