Từ cuối năm 2015, Sở NN&PTNT cùng 14 địa phương chính thức triển khai Quyết định số 1317/QĐ-UBND ngày 18/5/2015 của UBND tỉnh về phân cấp kiểm tra chất lượng ATTP lĩnh vực nông nghiệp. Sau hơn 3 năm triển khai, mặc dù đã rất nỗ lực, nhưng kết quả thực hiện của các địa phương chưa thực sự cao.
Có thể thấy trong các nhiệm vụ thực hiện theo Quyết định 1317, nhiệm vụ về kiểm tra cơ sở sản xuất kinh doanh vật tư nông nghiệp, cơ sở nông sản được các địa phương thực hiện đạt kết quả cao nhất. Trong 3 năm, toàn tỉnh thực hiện kiểm tra 3.997 lượt cơ sở, trong đó các đơn vị cấp huyện thực hiện kiểm tra 2.613 lượt cơ sở, cấp tỉnh thực hiện kiểm tra 1.384 lượt cơ sở.
Nhiệm vụ ký cam kết sản xuất an toàn đối với các cơ sở sản xuất ban đầu, theo quy định đều do các địa phương thực hiện. Theo thống kê của Chi cục Quản lý chất lượng nông, lâm sản và thủy sản tỉnh, đơn vị được Sở NN&PTNT giao làm đầu mối về công tác ATTP trong nông nghiệp, 3 năm qua các địa phương đã ký cam kết với 17.306 cơ sở, đạt 51,2% số cơ sở sản xuất ban đầu nhỏ lẻ hiện có. Trong đó, ký cam kết với các cơ sở sản xuất ban đầu ở lĩnh vực trồng trọt là 8.431 cơ sở, đạt 46%; lĩnh vực chăn nuôi là 6.372 cơ sở, đạt 58%; lĩnh vực thủy sản 1.836 cơ sở, đạt 61%.
Tuy nhiên đối với nhiều nhiệm vụ khác, do nhiều nguyên nhân, các địa phương thực hiện chưa hiệu quả. Cụ thể, trong 3 năm qua, trong khi tỷ lệ cấp giấy chứng nhận ATTP cho cơ sở sản xuất, kinh doanh nông sản cấp tỉnh là 435 giấy, đạt 60% cơ sở thuộc quyền quản lý, thì các địa phương cấp huyện cấp 456 giấy, chiếm 25% số cơ sở thuộc quyền quản lý. Đặc biệt ở lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, tỷ lệ cấp giấy chứng nhận ATTP do các địa phương cấp rất thấp. Cụ thể, lĩnh vực trồng trọt đạt 8,4%; lĩnh vực chăn nuôi đạt 16%; lĩnh vực thủy sản đạt 10,5%. Trong nhiệm vụ lấy mẫu giám sát chất lượng vật tư nông nghiệp, ATTP nông sản, các địa phương cấp huyện mới thực hiện được 228 mẫu, thấp hơn gần 10 lần so với kết quả 2.269 mẫu của cấp tỉnh.
Trong nhiệm vụ hậu kiểm sau ký cam kết sản xuất an toàn đối với cơ sở sản xuất nhỏ lẻ ban đầu, hiện mới có huyện Đầm Hà thực hiện với 253 lượt. Hay như nhiệm vụ thanh, kiểm tra đột xuất về chất lượng ATTP, vật tư nông nghiệp cũng chỉ có huyện Hoành Bồ thực hiện, các địa phương khác trong tỉnh chưa thực hiện 2 nhiệm vụ trên.
Qua tìm hiểu thực tế, nguyên nhân khiến các địa phương thực hiện nhiệm vụ liên quan công tác kiểm tra chất lượng, đảm bảo công tác ATTP nông nghiệp theo Quyết định 1317 chưa hiệu quả như trên bởi đang gặp nhiều khó khăn. Trong đó, khó khăn lớn nhất là số lượng cơ sở sản xuất kinh doanh vật tư nông nghiệp, nông sản thuộc phạm vi quản lý của cấp huyện quá lớn, gấp nhiều lần các cơ sở thuộc cấp tỉnh quản lý.
Chỉ tính riêng 3 lĩnh vực sản xuất chính, lĩnh vực trồng trọt, toàn tỉnh có 290 cơ sở, trong đó cấp huyện quản lý 273 cơ sở, cao hơn số cơ sở thuộc quyền quản lý của cấp tỉnh 17 lần. Trong lĩnh vực chăn nuôi, toàn tỉnh có 447 cơ sở thì cấp huyện quản lý 425 cơ sở, cao hơn gấp 19 lần so với các cơ sở thuộc cấp tỉnh quản lý. Trong lĩnh vực thủy sản, toàn tỉnh có 468 cơ sở thì cấp tỉnh chỉ quản lý 21 cơ sở, còn lại 447 cơ sở do cấp huyện quản lý, cao hơn đến 21 lần số cơ sở của cấp tỉnh. Đấy là còn chưa nói toàn bộ số hộ sản xuất ban đầu toàn tỉnh là 33.833 hộ cũng đều do cấp địa phương quản lý.
Đáng nói, trong khi số cơ sở trực thuộc lớn, nhiệm vụ nặng nề, nhưng kinh nghiệm và đội ngũ nhân lực của các địa phương bố trí thực hiện nhiệm vụ kiểm tra chất lượng và đảm bảo ATTP nông nghiệp theo Quyết định 1317 lại rất nhỏ bé, hạn chế. Được biết, hiện tại các địa phương ở cả cấp huyện và cấp xã đều không có lực lượng chuyên trách cho công tác này, thay vào đó chỉ có nhân viên kiêm nhiệm. Riêng cấp xã hiện bố trí 1 công chức văn hóa kiêm nhiệm, tuy nhiên nhiều người trong số đó không có chuyên môn nghiệp vụ về ATTP.
Công tác đảm bảo ATTP trong nông nghiệp là nhu cầu cấp thiết, ngày càng đòi hỏi phải được thực hiện hiệu quả, chặt chẽ, trong đó vai trò chủ yếu thuộc về các địa phương. Chính bởi vậy, trong thời gian tới, những bất cập, khó khăn trong việc thực hiện Quyết định 1317 về phân cấp kiểm tra chất lượng và đảm bảo ATTP nông nghiệp của các địa phương cần phải sớm được tháo gỡ, khắc phục.
Việt Hoa
