Thực hiện chủ trương xã hội hoá giáo dục, ở Cẩm Phả những năm qua, việc thành lập các trường ngoài công lập bước đầu đã đáp ứng được phần nào nhu cầu của học sinh và phụ huynh, tuy nhiên, giáo dục ngoài công lập hiện vẫn đang gặp nhiều khó khăn cần được tháo gỡ.
Hiện nay trên địa bàn TP Cẩm Phả có 4 trường ngoài công lập ở 3 cấp học THPT, tiểu học và mầm non. Nhìn chung, cơ sở vật chất trường, nhóm lớp ngoài công lập đảm bảo an toàn trong việc dạy và học, góp phần cùng hệ thống giáo dục công lập phát triển. Không chỉ góp phần giảm tải cho các trường công lập, sự phát triển của loại hình ngoài công lập còn tạo việc làm cho nhiều lao động tại địa phương. Đến nay, số lao động làm việc ở loại hình này có trên 400 người. Thu nhập của giáo viên, nhân viên có nhiều cải thiện so với trước. Ngoài tiền lương, người lao động ở một số trường, nhóm lớp mầm non ngoài công lập được hưởng các quyền lợi khác như được đi tham quan, hỗ trợ khen thưởng nhân các ngày lễ, tết, may đồng phục, tạo điều kiện học tập và nâng chuẩn chuyên môn… Đặc biệt, nhằm giảm bớt gánh nặng cho đầu tư công trong lĩnh vực giáo dục nhưng vẫn thúc đẩy, tạo đà cho hệ thống cơ sở giáo dục ngoài công lập phát triển; tạo sự công bằng về hưởng thụ nền giáo dục cho mọi trẻ em, từ năm 2014, Phòng GD-ĐT TP Cẩm Phả đã tham mưu đề xuất và được HĐND thành phố thông qua Nghị quyết hỗ trợ kinh phí đóng bảo hiểm cho giáo viên mầm non ngoài công lập (Nghị quyết số 202/2014-NQ-HĐND ngày 26-12-2014). Theo đó, các giáo viên đứng lớp của các cơ sở giáo dục mầm non (GDMN) ngoài công lập đạt chuẩn hàng tháng sẽ được hỗ trợ 10,5% số tiền lương để mua BHXH, BHYT, BHTN. Đây cũng là địa phương duy nhất trong tỉnh có được chế độ chính sách ưu đãi này đối với các giáo viên giảng dạy trong các cơ sở GDMN ngoài công lập. Theo thống kê của Phòng GD-ĐT thành phố từ năm 2014 đến nay, thành phố đã hỗ trợ trên 300 triệu đồng bảo hiểm cho giáo viên mầm non ngoài công lập. Điều đáng nói là với chính sách khuyến khích này, số cơ sở GDMN ngoài công lập trên địa bàn thành phố đã phát triển nhanh chóng. Tính đến thời điểm này trên địa bàn thành phố có 82 lớp của 49 cơ sở được cấp phép hoạt động. 100% các cơ sở GDMN ngoài công lập đang hoạt động với loại hình nhóm trẻ, lớp mẫu giáo quy mô từ 1-3 nhóm với 187 giáo viên. Với số lượng này nếu đầu tư xây dựng trường công lập phải tương đương với 5 trường và 90 lớp học. Như vậy, nếu đầu tư công thay thế cho các cơ sở GDMN ngoài công lập sẽ phải bố trí 187 giáo viên. Kinh phí chi tiền lương và chi phí khác mỗi năm ước tính 12 tỷ đồng và chi đầu tư xây dựng trường, mua sắm thiết bị dạy học, đồ dùng, đồ chơi cho 5 trường khoảng 80-100 tỷ đồng.
Có thể thấy, việc hình thành và phát triển của loại hình ngoài công lập những năm qua ở Cẩm Phả đã và đang mang lại nhiều hiệu quả thiết thực. Tuy vậy, trong quá trình phát triển, loại hình này vẫn tồn tại nhiều khó khăn, nhất là trong việc tuyển sinh. Trường Tiểu học Lễ Văn là trường ngoài công lập được thành lập từ năm 2009, ngay từ năm học đầu tiên của trường đã có trên 90% số học sinh xếp loại học lực khá, giỏi, không có học lực yếu, kém. Những năm tiếp theo, chất lượng ngày một nâng cao, năm học 2015-2016 vừa qua số học sinh đạt học lực khá, giỏi chiếm trên 98%, không có học lực yếu. Đặc biệt có 65 em đạt học sinh giỏi cấp thành phố, có học sinh đạt giải nhì cấp tỉnh. Với chất lượng dạy và học ngày càng được nâng cao nhưng năm học 2016-2017, nhà trường xây dựng tuyển sinh 4 lớp thì chỉ tuyển sinh được 2 lớp. Không chỉ bậc tiểu học, ở cấp học THPT cũng đang vướng phải vấn đề này. Trường THPT Lương Thế Vinh là trường ngoài công lập đầu tiên trên địa bàn tỉnh, trải qua 17 năm đã tạo lập được thương hiệu riêng của nhà trường.
Thầy Lê Văn Khải, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết: Trong 17 năm qua, nhà trường đã đào tạo được trên 7.000 tú tài. Kỳ thi năm 2015, Trường có trên 60% học sinh đỗ vào cao đẳng, đại học. Năm học 2014-2015, nhà trường có 35 học sinh đoạt giải học sinh giỏi cấp tỉnh. Đến năm học 2015-2016 số lượng học sinh giỏi cấp tỉnh đã tăng lên con số 51 giải. Và Lương Thế Vinh đã trở thành một trường nằm trong tốp đầu của hệ ngoài công lập của tỉnh. Tuy nhiên, so với những năm đầu thành lập từ năm 2013 số lượng học sinh đã bị giảm, hiện nhà trường có 1.500 học sinh (giảm 300 học sinh so với trước đây). Việc học sinh giảm đã ảnh hưởng đến vấn đề tài chính của nhà trường, số lượng giáo viên cũng sẽ thừa (hiện tại đang thừa 6 giáo viên). Nguyên nhân do tâm lý các bậc phụ huynh vẫn muốn cho con em học ở trường công lập vì học phí thấp, được hưởng nhiều chính sách ưu đãi. Do vậy chúng tôi cũng đề nghị tỉnh quan tâm, có chính sách hỗ trợ đối với các em học sinh ngoài ngoài công lập, cũng như hỗ trợ thiết bị dạy học ngoài công lập.
Phó Phòng Giáo dục & Đào tạo TP Cẩm Phả Lê Thị Lan cho biết: Để khuyến khích đầu tư cơ sở giáo dục ngoài công lập, giảm bớt gánh nặng cho đầu tư công, Phòng Giáo dục thành phố đã có tờ trình UBND thành phố thời gian tới quan tâm hỗ trợ đối với giáo viên ngoài công lập vùng khó khăn. Ưu tiên dành quỹ đất cho việc xây dựng các trường ngoài công lập trong quy hoạch sử dụng đất; cần công khai chi tiết, cụ thể về quy hoạch sử dụng đất dành cho giáo dục để các tổ chức, cá nhân biết, tham gia thực hiện. Đặc biệt kích cầu cho vay vốn đầu tư cơ sở ngoài công lập với mức lãi suất ưu đãi.
Thu Trang