Nhiều năm nay, tình trạng tranh chấp đất rừng giữa một số doanh nghiệp với người dân trên địa bàn huyện Bình Liêu diễn biến khá phức tạp. Mặc dù các cơ quan chức năng của tỉnh và địa phương đã tích cực vào cuộc để tháo gỡ, nhưng hiện nay vẫn chưa giải quyết được dứt điểm. Để tìm hiểu rõ hơn về vấn đề này, phóng viên Báo Quảng Ninh đã có cuộc trao đổi với đồng chí Đặng Bá Bắc, Phó Bí thư Huyện uỷ, Chủ tịch UBND huyện Bình Liêu (ảnh).
- Đồng chí đánh giá khái quát hiện trạng sử dụng đất lâm nghiệp trên địa bàn huyện hiện nay?
+ Huyện Bình Liêu có tổng diện tích đất tự nhiên là 47.510,05ha, trong đó đất lâm nghiệp chiếm gần 90% tổng diện tích với 42.500ha. Do đặc điểm địa hình đồi núi hiểm trở, đường sá đi lại khó khăn, nên nhiều năm trước, người dân chủ yếu trồng một số loại cây như hồi, quế... trên một phần diện tích đất lâm nghiệp dẫn đến hiệu quả kinh tế từ đất lâm nghiệp chưa cao. Số còn lại là rừng tự nhiên với mật độ khá thưa thớt, thậm chí có khu vực chỉ có cỏ dại, sim, mua. Hơn chục năm trước, phong trào trồng cây thông lấy nhựa, keo, bạch đàn tương đối phát triển, nhưng người dân địa phương cũng chưa mặn mà. Do đó, phần lớn diện tích đất lâm nghiệp trên địa bàn được giao cho đơn vị quân đội, doanh nghiệp, trong đó chủ yếu là Lâm trường 155, Lâm trường 156 thuộc Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 327 (Quân khu 3), Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Bình Liêu và Công ty Đầu tư phát triển tài nguyên. Đến nay, trên diện tích được giao, các lâm trường, doanh nghiệp đã cơ bản phủ xanh bằng các loại cây như thông lấy nhựa, keo, bạch đàn, qua đó đã góp phần phủ xanh đất trống, đồi núi trọc, phát triển bền vững tài nguyên đất lâm nghiệp trên địa bàn.
- Được biết, việc tranh chấp đất rừng giữa người dân và doanh nghiệp trên địa bàn huyện đã diễn ra từ nhiều năm nay, vậy đâu là nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên?
+ Việc tranh chấp đất rừng giữa người dân địa phương với Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Bình Liêu và Công ty Đầu tư phát triển tài nguyên diễn ra từ năm 2011-2012 và đến nay vẫn chưa giải quyết dứt điểm. Những tranh chấp này có thời điểm trở thành điểm nóng, tiềm ẩn nguy cơ mất an ninh trật tự trên địa bàn. Khởi đầu sự việc tranh chấp đất rừng giữa người dân là với Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Bình Liêu ở thôn Khe Lặc (xã Tình Húc) vào giữa năm 2012. Sau khi Công ty Lâm nghiệp Bình Liêu khai thác gỗ keo, 28 hộ dân thôn Khe Lặc đã lên rừng phát thực bì, đào hố trồng khoai sọ, trồng keo vào diện tích này. Vụ việc cũng đã được các đơn vị chức năng vào cuộc, thế nhưng vẫn không giải quyết được dứt điểm, dẫn đến tình trạng lấn chiếm ngày càng gia tăng, thậm chí càng trở nên căng thẳng khi diện tích người dân lấn chiếm lên đến 36ha và xảy ra mâu thuẫn, xung đột. Tiếp sau Khe Lặc, trên 100 hộ dân 2 thôn Khe Lánh 2 và Khe Lánh 3 (xã Vô Ngại) cũng tranh chấp đến 63,47ha rừng của Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Bình Liêu...
Còn đối với Công ty Đầu tư phát triển tài nguyên thì được UBND tỉnh giao triển khai dự án trồng rừng phòng hộ đầu nguồn sông Tiên Yên giai đoạn 2005-2010 trên diện tích 3.337ha thuộc 3 xã Đồng Tâm, Lục Hồn và Tình Húc. Ngay sau khi được phê duyệt, doanh nghiệp đã tiến hành trồng 1.954,3ha thông mã vĩ, đồng thời triển khai hàng loạt công trình phục vụ dự án. Tuy nhiên, việc triển khai dự án của doanh nghiệp này đang diễn ra bình thường thì xuất hiện tranh chấp với một số hộ dân. Cụ thể là ở xã Tình Húc có 55 hộ tranh chấp 436,8ha tại tiểu khu 270; xã Lục Hồn diễn ra tranh chấp giữa 12 hộ với doanh nghiệp trên diện tích 36,4ha thuộc tiểu khu 271...
Ngay sau khi nhận được thông tin tranh chấp đất lâm nghiệp giữa người dân với hai doanh nghiệp trên, các cơ quan chức năng của tỉnh và của huyện đã nhanh chóng vào cuộc để xác minh làm rõ. Theo đó, nguyên nhân dẫn đến tình trạng tranh chấp là do công tác quản lý, giao đất giao rừng của các đơn vị quản lý chưa chặt chẽ. Cụ thể, Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Bình Liêu đã sử dụng diện tích thực tế lớn hơn diện tích đã được UBND tỉnh cấp và khi sự việc này chưa được giải quyết dứt điểm thì nhiều hộ dân trên địa bàn đã vào canh tác trên phần đất thuộc doanh nghiệp này quản lý. Sự việc càng phức tạp hơn khi thời điểm đó UBND huyện lại cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hàng loạt hộ dân với diện tích lên tới hàng trăm ha đã diễn ra tình trạng chồng lấn về quyền sử dụng đất. Đối với Công ty Đầu tư phát triển tài nguyên cũng diễn ra tình trạng chồng lấn, tranh chấp tương tự...
- Hiện nay trong khi các tranh chấp về quyền sử dụng đất chưa được giải quyết dứt điểm thì theo phản ánh của Công ty Đầu tư phát triển tài nguyên, tình trạng người dân vào khai thác nhựa non của doanh nghiệp đang diễn ra tương đối phức tạp. Vậy huyện Bình Liêu đã có giải pháp gì để xử lý tình trạng này?
+ Cũng phải khẳng định rằng, ngay sau khi các tranh chấp nảy sinh, các cơ quan chức năng của tỉnh và địa phương đã chủ động vào cuộc để kiểm đếm, đo vẽ thực trạng sử dụng đất của doanh nghiệp và người dân trên địa bàn. Qua đó, đã kịp thời tham mưu cho tỉnh ban hành một số văn bản về việc thu hồi diện tích đất dư ra của doanh nghiệp so với giấy phép để bàn giao cho địa phương quản lý. Mặt khác, bằng tinh thần đảm bảo hài hoà lợi ích của người dân và doanh nghiệp, UBND huyện đã chỉ đạo các địa phương có tình trạng tranh chấp chủ động phối hợp với doanh nghiệp gặp gỡ, trao đổi, phân tích, đối thoại với người dân về quyền, lợi ích trong việc phát triển kinh tế lâm nghiệp. Nhờ đó, đến nay tình hình tranh chấp không còn diễn biến phức tạp như trước đây...
Diện tích cây trồng của doanh nghiệp trên đất lâm nghiệp dù có đang tranh chấp, chồng lấn cũng là tài sản riêng của doanh nghiệp. Do đó, mọi hành vi khai thác đều là trái phép và vi phạm pháp luật. Chính vì vậy, huyện đã chỉ đạo các địa phương có người dân vào khai thác nhựa thông non của doanh nghiệp tăng cường tuyên truyền, vận động. Nếu tiếp tục tái diễn, huyện sẽ chỉ đạo các cơ quan chức năng cương quyết xử lý theo quy định của pháp luật.
- Trân trọng cảm ơn đồng chí!
Quang Minh (Thực hiện)[links()]
