Năm 2016, số thu ngân sách của Hải quan Quảng Ninh đạt khoảng 13.200 tỷ đồng (vượt dự toán Bộ Tài chính giao khoảng 800 tỷ đồng), là đơn vị có tỷ lệ thu theo dự toán cao nhất trong các đơn vị ngành Hải quan có dự toán thu trên 10.000 tỷ đồng. Kết quả nổi bật này giúp Quảng Ninh giữ vững vị trí tốp đầu các địa phương có số thu ngân sách cao nhất cả nước.
Những khó khăn “kép”
Nhìn lại chặng đường năm 2016, có thể nói là một năm đầy thách thức trong nhiệm vụ thu ngân sách nhà nước của Hải quan Quảng Ninh khi đã phải đối mặt với rất nhiều khó khăn. Kinh tế thế giới phục hồi chậm, trong nước chịu ảnh hưởng nặng nề bởi thiên tai, lũ lụt; thuế xuất xăng dầu liên tục giảm; Chính phủ kiểm soát việc nhập khẩu tài nguyên than, quy định điều kiện nhập khẩu than đã làm sản lượng tiêu thụ, sản xuất than, xuất khẩu than và kinh doanh của TKV giảm. Cùng với đó, Quyết định số 52/2015/QĐ-TTg cũng đã tác động, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động thương mại biên giới, nhất là hoạt động xuất khẩu hàng hoá qua các cửa khẩu phụ, lối mở, làm giảm đáng kể số lượng doanh nghiệp và hàng hoá XNK qua các cửa khẩu. Những tác động trên đã dẫn đến số thu từ 2 mặt hàng chính của Quảng Ninh là xăng dầu nhập khẩu và than xuất khẩu giảm mạnh. Mặt khác, từ tháng 10-2016, nguồn thu từ ô tô nhập khẩu (mặt hàng đóng vai trò chủ lực, chiếm 50% số thu của Cục Hải quan tỉnh) không còn, do các doanh nghiệp chuyển về làm thủ tục tại cảng Hải Phòng, đã ảnh hưởng đến khả năng hoàn thành chỉ tiêu thu NSNN trong toàn Cục. Cùng với một loạt khó khăn khác như: Việc cắt giảm thuế quan theo lộ trình thực hiện các Hiệp định đã cam kết đã làm ảnh hưởng đến một số nhóm mặt hàng thường xuyên làm thủ tục ở các chi cục (vải, đồ nội thất, các sản phẩm từ gỗ, hàng tiêu dùng); Trung Quốc tăng cường quản lý chặt hoạt động biên mậu gây khó khăn cho hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam, giảm hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp...
Vượt khó, tăng thu
Mặc dù đối mặt không ít khó khăn, nhưng với tinh thần chủ động, năng động, đổi mới, toàn ngành đã tìm ra nhiều giải pháp hiệu quả để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, rút ngắn thời gian thông qua hàng hoá, đưa số lượng doanh nghiệp và lượng hàng hoá làm thủ tục XNK qua địa bàn tăng so với năm 2015. Bên cạnh đó, Cục Hải quan tỉnh đẩy mạnh công tác quản lý thu, khai thác nguồn thu, chống thất thu qua công tác tham vấn giá, xác định trị giá, xác định mã số thuế, xuất xứ hàng hoá, đôn đốc thu hồi nợ đọng, không để nợ xấu phát sinh; thường xuyên làm việc trực tiếp với các doanh nghiệp có số thu cao (xăng, dầu, ô tô, than) và kịp thời đề nghị UBND tỉnh cùng vào cuộc tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp; chủ động trong công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, hàng cấm. Trong những tháng cuối năm, để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, các đơn vị và chi cục trực thuộc Cục Hải quan tỉnh luôn bố trí cán bộ trực cả thứ bảy, chủ nhật để tư vấn về thủ tục hải quan cho các doanh nghiệp khi cần cũng như triển khai các thủ tục thông quan hàng hoá cho doanh nghiệp. Đặc biệt, với nhiều cách làm mới: Tập trung kiểm tra chuyên sâu theo chuyên đề các lô hàng, mặt hàng có dấu hiệu rủi ro cao; mở rộng kiểm tra các doanh nghiệp ngoài địa bàn, nhất là những doanh nghiệp có kim ngạch XNK lớn, số thu lớn..., năm 2016 công tác kiểm tra sau thông quan của Cục Hải quan tỉnh đã mang lại hiệu quả cao. Kết quả đã thu nộp NSNN từ kiểm tra sau thông quan lên tới 58 tỷ đồng (đạt 290% kế hoạch được giao).
Có thể thấy rằng, để đạt được con số 13.200 tỷ đồng thu NSNN, năm 2016 Cục Hải quan tỉnh đã nỗ lực không ngừng với tinh thần chủ động và quyết liệt nhất. Thành công nổi bật này đã một lần nữa khẳng định vị thế của Hải quan Quảng Ninh với vai trò “người gác cửa nền kinh tế”, góp phần tạo nguồn lực quan trọng để Quảng Ninh tiếp tục bứt phá phát triển kinh tế - xã hội trong năm 2017.
Hoàng Nga
