Chiến tranh lùi vào quá khứ đến nay là 40 năm, nhưng để có ngày đất nước hoà bình, thống nhất đã có gần 2 triệu người con ưu tú của dân tộc Việt Nam đã anh dũng ngã xuống. Và, cũng có chừng đó những người mẹ đã dâng hiến cho đất nước những đứa con để rồi hằng đêm mẹ khóc thầm vì nỗi nhớ thương con...
Để tri ân và tôn vinh các mẹ có con hy sinh vì Tổ quốc, Đảng, Nhà nước ta đã tặng, truy tặng danh hiệu vinh dự Nhà nước Bà mẹ Việt Nam Anh hùng (VNAH) cho các mẹ. Riêng Quảng Ninh có 291 bà mẹ được tặng và truy tặng danh hiệu này, trong đó 35 Mẹ VNAH hiện còn sống. Thời gian qua, các tổ chức, cá nhân từ tỉnh đến các địa phương luôn quan tâm giúp đỡ, hỗ trợ về cả vật chất lẫn tinh thần cho cuộc sống của các mẹ. Đặc biệt là cứ mỗi dịp Tết đến - Xuân về, lãnh đạo tỉnh và các địa phương, các ban, ngành, đoàn thể đều tới thăm hỏi, tặng quà, chúc Tết, mừng tuổi các mẹ nhằm xoa dịu nỗi đau và để các mẹ vơi bớt nỗi cô đơn, thêm niềm vui trong một mùa xuân mới.
Vinh dự và tự hào, trong dịp Tết Ất Mùi này, chúng tôi được cùng đoàn công tác của tỉnh đến thăm, chúc Tết Mẹ VNAH Phạm Thị Loan (87 tuổi), thôn Phúc Đa, xã Tân Việt, huyện Đông Triều. Mẹ Loan vừa được trao tặng danh hiệu vinh dự Nhà nước Bà mẹ VNAH vào tháng 2-2014. Đến thăm, chúc Tết Mẹ, chúng tôi được nghe Mẹ kể về cuộc sống khốn khó, nỗi buồn mất chồng, con trong chiến tranh và niềm hạnh phúc khi được quan tâm, chăm sóc vui vầy bên con cháu trong hoà bình.
Mẹ Loan bồi hồi kể lại: Mẹ vốn sinh ra và lớn lên ngay tại vùng đất “Đệ tứ chiến khu” Đông Triều. Chồng mẹ cũng là bộ đội chống Pháp, ông tên là Tống Văn Hỷ. Ông bị địch bắn vào tim, vết thương quá nặng nên mất khi mới 47 tuổi. Đất nước có chiến tranh nên những người vợ, người mẹ như mẹ lúc đó chỉ một mình nuôi con, chờ chồng trở về. Dù có vất vả nhưng mẹ luôn tâm niệm một điều rằng, gia đình mình chỉ đi một con đường, đó là đấu tranh vì hoà bình, độc lập của dân tộc”.
Noi gương cha mình, hai người con của mẹ đã xung phong nhập ngũ. Người con trai tên Tống Văn Tạo (SN 1952), đã tham gia phong trào “Ba sẵn sàng, ba rèn luyện” do Tỉnh Đoàn Quảng Ninh phát động. Năm 1971, con trai mẹ nhập ngũ và chiến đấu tại chiến trường Quảng Trị. Với mục tiêu “Tất cả để đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”, những thanh niên trẻ lúc đó đã không sợ hiểm nguy lên đường chiến đấu. Năm 1972, con trai mẹ đã anh dũng hy sinh. Rồi người con trai tiếp theo là Tống Văn Hoan (SN 1959) cũng xung phong tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới ở Lạng Sơn vào tháng 1-1979, rồi hy sinh ngay tháng 3 năm đó. Cả hai người con của mẹ đã hiến dâng tuổi xuân của mình để bảo vệ Tổ quốc khi tròn 20 tuổi. Sự hy sinh của chồng và các con của mẹ cho đất nước là không gì đong đếm được. Mẹ tự hào khoe với chúng tôi: “Mẹ tiễn chồng, rồi tiễn hai con trai đi bộ đội trong 2 cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc. Bây giờ, mẹ lại khuyến khích cháu trai là Tống Văn Quang cũng vừa tròn 20 đã lên đường nhập ngũ tại Quân chủng Phòng không - Không quân”. Nhằm tri ân sự hy sinh to lớn của mẹ, trong năm 2014, Công ty TNHH MTV 618 (Tổng Công ty Đông Bắc) đã hỗ trợ gia đình mẹ 70 triệu đồng để xây nhà. Đồng thời, các cấp, ngành, đoàn thể và nhân dân cũng thường xuyên đến thăm hỏi, tặng quà mẹ dịp lễ, tết.
Cũng trong năm 2014, danh hiệu vinh dự Nhà nước Bà mẹ VNAH được trao tặng cho mẹ Đỗ Thị Thiếp (87 tuổi), tổ 4, khu 6, phường Hà Tu, TP Hạ Long. Được trò chuyện, tâm sự với Mẹ là niềm vui với những người trẻ tuổi như tôi. Qua câu chuyện Mẹ kể, chúng tôi được biết khi 18 tuổi, Mẹ đã tham gia du kích chống Pháp tại xã Phú Hải (TP Móng Cái, nay thuộc huyện Hải Hà). Lúc đó, cán bộ cần đi tìm hiểu địa bàn là Mẹ xung phong làm liên lạc. Rồi Mẹ cùng đồng đội đi hàng trăm cây số để tải đạn, tiếp tế lương thực, dù vất vả, hiểm nguy nhưng không ai nản lòng…
Năm 20 tuổi mẹ lập gia đình, lấy chồng làm công an nên mẹ lại càng vất vả vì chồng thường xuyên được điều đi công tác ở nhiều địa phương khác nhau. Cứ chồng chuyển công tác ở đâu, mẹ và các con lại theo đến đó. Dù là gái miền biển nhưng mẹ phải đi cày, cấy lúa, công việc mà trước ở quê cũ mẹ không thạo, cộng với việc nuôi 6 người con lại càng thêm phần vất vả. Dù vậy, mẹ vẫn cố gắng nuôi các con khôn lớn, trưởng thành. Trong số 6 con trai, mẹ có 2 người con trai tham gia kháng chiến chống Mỹ. Người con trai Nguyễn Văn Hoà (SN 1954), nhập ngũ năm 1972, hy sinh năm 1973 tại chiến trường miền Tây Nam Bộ. Con trai Nguyễn Văn Bình (SN 1956), nhập ngũ năm 1974, hy sinh năm 1975 tại chiến trường miền Nam. Đúng như những cái tên của mình, các anh đã anh dũng hy sinh vì nền độc lập, hoà bình của đất nước, mộ của cả hai anh nay đều chưa tìm thấy.
“Hát về những người mẹ Việt Nam. Hát về những người mẹ anh hùng. Đời dâng hiến giống nòi, mẹ sống giữa gian lao. Vì đất nước hy sinh cả cuộc đời…”. Đây là lời ca khúc vô cùng cảm xúc của nhạc sĩ An Thuyên về những bà mẹ VNAH. Mẹ VNAH Phạm Thị Loan, Đỗ Thị Thiếp là hai trong số các Bà mẹ VNAH như thế, họ đã chịu bao đau thương, mất mát vì độc lập, tự do của đất nước. Trong dịp xuân mới, mừng Mẹ thêm tuổi mới, cầu chúc cho tất cả các Mẹ sống thật lâu với con cháu, để Tết năm nay và những năm sau nữa, các Mẹ sẽ lại được tiếp tục đón nhận những tình cảm chân thành, ấm áp và làm chỗ dựa tinh thần cho các thế hệ con cháu.
Nguyễn Hoa
