Theo báo cáo của Sở NN&PTNT, từ năm 2009 đến nay, toàn tỉnh đã triển khai thực hiện 365 mô hình, dự án, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật trong sản xuất nông nghiệp. Các mô hình sản xuất này bước đầu cho hiệu quả kinh tế cao. Nhiều mô hình đã và đang được nhân rộng ra nhiều địa phương khác trong tỉnh.
Trên cơ sở điều kiện tự nhiên về địa hình, khí hậu, thổ nhưỡng của từng vùng, Sở NN&PTNT xác định, khoanh vùng sản xuất đối với trồng trọt, chăn nuôi và nuôi trồng thuỷ, hải sản cho phù hợp. Trong sản xuất lúa, việc chuyển đổi từ giống lúa năng suất thấp, chất lượng kém, đã bị thoái hoá sang cấy lúa mới như Hương thơm số 1, Bắc thơm số 7, TBR45, RVT, nếp cái hoa vàng… đã nâng diện tích lúa chất lượng cao tại huyện Đông Triều, TX Quảng Yên lên trên 70%, cho năng suất đạt 60 tạ/ha. Việc thay đổi phương thức canh tác từ cấy lúa truyền thống sang gieo thẳng đã giúp tiết kiệm giống, công lao động (công gieo cấy giảm từ 3-5 công/ha xuống còn 1-2 công/ha), giảm chi phí lao động 3,5 triệu đồng/ha, năng suất lúa tăng từ 10-15%.
Để đáp ứng nhu cầu rau an toàn của thị trường, ngành nông nghiệp đã tập trung phát triển các vùng sản xuất rau an toàn với diện tích hơn 210ha, với 17 cơ sở sản xuất được cấp chứng nhận đủ điều kiện sản xuất và sơ chế rau an toàn. Điển hình là Dự án hợp tác sản xuất rau an toàn của Công ty CP Đầu tư và Xây dựng Việt Long. Dự án này được triển khai trên quy mô 32ha tại Cộng Hoà (Quảng Yên) và 15ha tại xã Quảng Minh (Hải Hà). Điểm đặc biệt của mô hình này sự liên kết với nông dân để cùng sản xuất. Đây cũng là một điển hình trong việc thực hiện tốt liên kết 4 nhà từ khâu sản xuất đến tiêu thụ. Mô hình trồng hoa cao cấp như lan hồ điệp, lyli, lay ơn, loa kèn… tại Hoành Bồ, Hạ Long, Quảng Yên cũng cho hiệu quả kinh tế cao. Riêng dịp Tết Nguyên đán 2014, tại huyện Hoành Bồ, tổng số tiền thu được từ tiêu thụ hoa là trên 15 tỷ đồng…
Đối với lĩnh vực chăn nuôi, sự liên kết 4 nhà được thể hiện một cách rõ ràng nhất, với thành công của nhiều dự án chăn nuôi của các doanh nghiệp. Đơn cử như, dự án chăn nuôi của Công ty CP Khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường tại Cẩm Phả với quy mô 15.500 con lợn thịt, trên 1.500 con lợn nái, 25 lợn đực giống, 35.000 gà đẻ, 11.000 gà thịt… Mỗi năm công ty này cung cấp ra thị trường gần 1.500 tấn lợn thịt, 29 tấn gà thịt, gần 5.000 trứng gia cầm. Ông Trần Hoà, Giám đốc Công ty cho biết, hiện công ty đang tiến hành đầu tư mở rộng trang trại chăn nuôi tại các huyện Ba Chẽ, Hải Hà… Hay dự án chăn nuôi quy mô công nghiệp, tập trung của Công ty CP Đầu tư và Phát triển nông nghiệp Đông Triều với 35.000 gà đẻ và 500 con lợn; Công ty TNHH MTV Bông Nhàn tại Tiên Yên với 35.000 con gà Tiên Yên bố mẹ đã cung ứng ra thị trường 5.000-6.000 con và giống và 3,6 triệu quả trứng…
Các vùng nuôi trồng thuỷ sản quy mô lớn cũng đã được hình thành, trong đó có các vùng chuyển đổi diện tích cấy lúa kém hiệu quả sang nuôi cá nước ngọt và những mô hình nuôi các loại giống thuỷ sản mới. Trong đó, rất nhiều mô hình đã có doanh thu hàng trăm triệu đồng đến vài tỷ đồng/ha/vụ. Điển hình là mô hình nuôi cá lăng chấm, trắm đen, rô phi đơn tính tại Hoành Bồ, Đông Triều, Đầm Hà… mô hình nuôi ba ba tại Móng Cái, Cẩm Phả cho doanh thu từ 1,5-2 tỷ đồng/ha/vụ. Hay mô hình nuôi tôm chân trắng tại Quảng Yên, Móng Cái cho thu nhập gần 1 tỷ đồng/ha/vụ; các mô hình nuôi nhuyễn thể tại Vân Đồn cũng cho hiệu quả kinh tế khá cao, tạo ra phong trào nuôi nhuyễn thể rộng khắp trong toàn huyện với diện tích thả nuôi hàng nghìn ha mỗi năm.
Đối với lĩnh vực khai thác thuỷ sản, nét nổi bật trong những năm gần đây là việc giảm mạnh tàu công suất nhỏ, khai thác ven bờ và tăng nhanh số lượng tàu khai thác tuyến khơi. Chỉ trong vòng 2 năm gần đây, bà con ngư dân đã mạnh dạn đóng mới tàu công suất lớn vươn ra khai thác xa bờ cho hiệu quả kinh tế cao. Nếu như năm 2012, toàn tỉnh mới chỉ có hơn 160 chiếc tàu công suất trên 90CV thì đến nay con số này đã lên tới hơn 270 chiếc. Các tàu khai thác thuỷ sản đã được hỗ trợ lắp đặt các thiết bị thăm dò, khai thác hiện đại, kết hợp với việc bảo quản sản phẩm sau khi khai thác, giúp tăng sản lượng, cũng như giá trị thuỷ sản được đánh bắt. Mô hình máy dò ngang (Sonar) trên tàu kết hợp với ánh sáng đã giúp ngư dân đạt được hiệu suất khai thác cao hơn 170% so với tàu không được trang bị thiết bị dò ngang có cùng công suất, và giúp giảm chi phí ra khơi, mang lại lợi nhuận bình quân trên 80 triệu đồng/tàu/tháng. Sản lượng khai thác thuỷ sản hàng năm luôn đạt trên 30.000 tấn. Việc cải hoán tàu cá ứng dụng công nghệ Polyurethan giúp giảm tổn thất 12,5% chi phí nước đá, tăng thời gian bảo quản lạnh giúp cho giá bán thuỷ sản của bà con ngư dân cao hơn, hiệu quả kinh tế khá cao trong mỗi chuyến khai thác.
Từ những thành công bước đầu, các mô hình sản xuất đang từng bước được nhân rộng, góp phần gia tăng giá trị sản xuất của ngành nông nghiệp, tăng thu nhập cho người dân. Đặc biệt, việc nhân rộng các mô hình sản xuất này đã từng bước hình thành các vùng sản xuất hàng hoá nông nghiệp tập trung theo quy mô lớn.
Hữu Việt
