Thời gian qua, MTTQ các cấp trong tỉnh phát huy tinh thần sáng tạo và tự quản của nhân dân trong triển khai các phong trào, cuộc vận động với nhiều nội dung phong phú. Các mô hình tự quản đã khơi dậy ý thức trách nhiệm, chủ động của từng cá nhân trong giữ gìn an ninh trật tự, vệ sinh môi trường, an toàn giao thông... ngay tại nơi cư trú.
Theo đồng chí Lê Mạnh Cường, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh, để hướng mạnh các phong trào về cơ sở, huy động tốt sức mạnh đoàn kết của nhân dân, các mô hình tự quản phải đảm bảo các tiêu chí: Tự nguyện, tự giác, tự quyết, tự chịu trách nhiệm. Đồng thời, hoạt động phải theo quy chế, mang lại lợi ích cho nhân dân, được người dân đồng tình, ủng hộ, phát huy tốt quy chế dân chủ và đóng góp hiệu quả vào phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Nổi bật như các mô hình huy động nhân dân tham gia hoạt động tự phòng, tự quản, tự hòa giải, giữ gìn an ninh, đã và đang được triển khai hiệu quả, sâu rộng trong toàn tỉnh. Trong đó, Mặt trận và các tổ chức thành viên phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an để vận động, tuyên truyền cho người dân hiểu sự cần thiết phải có ý thức tự phòng, hỗ trợ lẫn nhau cùng giữ gìn tốt an ninh trật tự nơi cư trú. Từ đó xây dựng các mô hình, điển hình tiên tiến trong phong trào "Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc" ở mỗi địa phương, doanh nghiệp, đơn vị.
Toàn tỉnh hiện có gần 5.000 “Tổ nhân dân tự quản về an ninh trật tự”, trên 1.000 cụm dân cư, tổ liên gia tự quản an ninh trật tự. Mỗi địa phương lại có cách làm linh hoạt, bám sát tình hình thực tế cụ thể đặt ra để xây dựng các mô hình như: Khu dân cư phòng chống tội phạm; Tiếng kẻng an ninh; Thôn, bản không có tệ nạn xã hội...
Tại các xã, phường, thị trấn có vùng biển có ngư dân hoạt động, lực lượng chức năng trực tiếp hỗ trợ các chủ tàu, thuyền thành lập các tổ tự quản an ninh trật tự trên biển, sẵn sàng phương án hỗ trợ lẫn nhau trong sản xuất, bảo vệ tài sản, tham gia bảo vệ chủ quyền vùng biển, đảo.
Tại các vùng biên giới đất liền như Bình Liêu, Hải Hà, Móng Cái, lực lượng biên phòng tích cực vào cuộc để cùng đồng bào các dân tộc xây dựng các tổ tự quản đường biên, cột mốc. Hiện đã có sự tham gia của gần 1.750 gia đình tại các thôn, bản trải suốt 78,92km đường biên và các bến cảng, bến bãi.
Tinh thần tự quản của nhân dân còn được phát huy thông qua MTTQ các cấp vận động và tổ chức để các ban thanh tra nhân dân, ban giám sát đầu tư cộng đồng làm tốt nhiệm vụ trực tiếp giám sát ở cơ sở. Thông qua hoạt động tự nguyện này, người dân phát huy quyền, trách nhiệm trong theo dõi, đánh giá quá trình đầu tư, thi công những dự án quy mô nhỏ và vừa tại địa phương, như các công trình nhà văn hoá, xây cầu, trường học, kênh mương, làm đường, các dự án hỗ trợ phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp... Từ đó kịp thời phát hiện, kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để ngăn chặn, xử lý các việc làm sai quy định, xâm hại lợi ích của cộng đồng.
Mô hình tự quản còn phát huy hiệu quả trong đảm bảo vệ sinh môi trường tại các khu dân cư. Từ năm 2016, MTTQ tỉnh đã chủ trì xây dựng mô hình điểm “Khu dân cư thực hiện hài hòa xóa đói, giảm nghèo và bảo vệ môi trường gắn với ứng phó với biến đổi khí hậu” tại 2 thôn Thác Bưởi 1 (xã Tiên Lãng) và Khe Và (xã Yên Than) của huyện Tiên Yên. Đến nay, mô hình được nhân rộng, mỗi huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh đều xây dựng 2 mô hình điểm “Khu dân cư bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu” nhằm bám sát nhu cầu của người dân, phong tục tập quán, nếp sinh hoạt của khu dân cư, nhất là thực trạng ô nhiễm môi trường tại địa bàn. Từ đó, đội ngũ cán bộ MTTQ, chức sắc tôn giáo và cán bộ thôn, khu, bản nơi xây dựng mô hình sẽ trở thành nòng cốt tuyên truyền, vận động người dân đồng thuận, thi đua thực hiện các việc làm thiết thực: Phân loại rác sinh hoạt từ gia đình, tổng vệ sinh đường làng ngõ xóm, khơi thông cống rãnh, chăm sóc tuyến đường hoa và cây xanh...
Thông qua các mô hình tự quản, người dân đã phát huy tính chủ động, sáng tạo, góp phần thực hiện có hiệu quả cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”.
Bài, ảnh: Hoàng Giang
[links()]
