Những năm gần đây, sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh có những chuyển biến tích cực, bước đầu hình thành các vùng chuyên canh lúa, cây màu theo hướng hàng hoá cho hiệu quả kinh tế cao. Để đạt được kết quả trên, Quảng Ninh đã tăng cường ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, đẩy mạnh thực hiện cơ giới hoá sản xuất nông nghiệp.
Vụ lúa xuân vừa qua đến huyện Đông Triều, chúng tôi được chứng kiến không khí thu hoạch lúa xuân bằng máy gặt đập liên hợp diễn ra trên hầu khắp các cánh đồng. Nhờ có chính sách hỗ trợ của tỉnh, gia đình anh Trịnh Xuân Dương, xã Bình Dương cùng 5 hộ nông dân khác (một nhóm 5 gia đình/máy) đã được hỗ trợ máy gặt đập liên hợp trị giá 210 triệu đồng để sản xuất. Anh Dương cho biết: Ngay sau khi đưa về địa phương, chiếc máy này đã phát huy hiệu quả tích cực. Ưu điểm của chiếc máy gặt đập liên hợp này là tỷ lệ rơi vãi thấp, gặt và tuốt rất sạch nên bà con ai cũng thích.
Hiện nay, cơ giới hoá nông nghiệp trên địa bàn tỉnh đang diễn ra khá sôi động ở tất cả các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, thuỷ sản. Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, tổng diện tích gieo trồng hàng năm của tỉnh đạt 70.000ha. Toàn tỉnh có 6.053 máy làm đất các loại với tổng công suất 51.503 mã lực đáp ứng 62% diện tích canh tác và 2.237 máy tuốt đập, 2.750 máy xay xát đáp ứng trên 90% nhu cầu sản xuất. Toàn tỉnh cũng có 660 máy gieo xạ đáp ứng khoảng 30,23% diện tích, 73 máy gặt rải hàng, 20 máy gặt đập liên hợp. Riêng đối với hệ thống cung ứng và sửa chữa máy móc nông nghiệp, hiện toàn tỉnh có 8 đại lý cung ứng máy nông nghiệp. Một số mô hình ứng dụng cơ giới hoá trong chế biến thức ăn chăn nuôi, tự động cho ăn, uống, máy vắt sữa, nghiền thức ăn... được thực hiện, đầu tư cơ bản ở các trang trại, doanh nghiệp chăn nuôi bằng nguồn kinh phí tự có của đơn vị.
Theo đánh giá của ngành chức năng, hiện nay mức cơ giới hoá trong sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh ước đạt từ 62-63%, trong đó cao nhất là huyện Đông Triều với khoảng 85% diện tích đã tạo điều kiện cho việc đẩy mạnh cơ giới hoá đồng bộ và áp dụng tiến bộ kỹ thuật mới vào sản xuất, góp phần nâng cao năng suất, hiệu quả kinh tế. Để thuận lợi cho việc đưa máy móc vào đồng ruộng, một số địa phương như Đông Triều, Quảng Yên, Hoành Bồ đã làm tốt khâu lựa chọn xây dựng cơ cấu giống, điều hành chặt chẽ lịch thời vụ bảo đảm độ đồng đều, quy hoạch vùng sản xuất và xây dựng cánh đồng mẫu lớn. Đặc biệt, trong công tác thuỷ lợi, tỉnh đã chỉ đạo chặt chẽ công tác điều tiết nước, tuân thủ lịch đưa nước vào ruộng, rút nước, phơi ruộng triệt để tạo thuận lợi cho việc đưa máy vào thu hoạch lúa, làm đất. Có thể nói, việc ứng dụng cơ giới hoá vào sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh đã thay thế được lao động thủ công, hạn chế việc sử dụng thuốc BVTV, nâng cao năng suất, giảm tổn thất sau thu hoạch… nâng cao hiệu quả kinh tế cho nông dân. Đơn cử như, cơ giới hoá khâu làm đất đã nâng cao chất lượng làm đất, tạo tầng đế cày sâu hơn, tăng khả năng giữ nước, giữ phân bón của đất, xử lý tàn dư sâu bệnh, cỏ dại, tạo điều kiện cho cây lúa sinh trưởng, phát triển tốt. Hiện nay mô hình giúp giảm công lao động, rút ngắn chu kỳ sản xuất, giảm chi phí từ 20-30% so với làm đất thủ công.
Tuy nhiên, khi trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, đồng chí Nguyễn Trung Thành, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông - khuyến ngư Quảng Ninh cho biết: Việc đồng bộ hoá cơ giới hoá sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh vẫn gặp nhiều khó khăn, khó nâng tỷ lệ này lên cao hơn do đồng ruộng manh mún, phương thức canh tác không đồng bộ, chi phí đầu tư mua máy cao... Bên cạnh đó, trình độ của người nông dân trong tiếp cận, ứng dụng thiết bị, công nghệ không đồng đều, ảnh hưởng đến chất lượng sản xuất. Để tháo gỡ vấn đề này, tỉnh cần tiếp tục bổ sung, hoàn thiện các chính sách thúc đẩy ứng dụng cơ giới hoá trong sản xuất, mở rộng mô hình cánh đồng mẫu lớn. Các địa phương quan tâm mở các lớp tập huấn về bảo trì, sử dụng các loại máy nông nghiệp nhằm đảm bảo hoạt động hiệu quả và giảm tỷ lệ hư hao sản phẩm sau thu hoạch.
Hiểu Trân
