Quảng Ninh hiện có 21 dân tộc thiểu số (DTTS) với trên 143.200 người, chiếm khoảng 12,53% tổng dân số của tỉnh. Được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và tỉnh, những năm qua, đồng bào DTTS được thụ hưởng nhiều chủ trương, chính sách ưu đãi về đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt v.v.. Nhờ đó, đời sống người dân từng bước được nâng cao, diện mạo các vùng đồng bào DTTS thay đổi từng ngày.
Thị tứ vùng cao
Những ngày đầu tháng 9, chúng tôi có dịp trở lại Lương Mông, xã xa xôi nhất của huyện Ba Chẽ. Bên con đường chính dẫn vào trung tâm xã, những ngôi nhà ngói, nhà cao tầng khang trang, các cửa hiệu tạp hoá… đua nhau mọc lên. Phiên chợ vào đúng tuần rằm, người đông như mắc cửi. Nhìn cảnh tượng này, ít ai biết được gần chục năm trước, thị tứ Lương Mông bây giờ còn là một trong những xã đặc biệt khó khăn của Ba Chẽ.
Ông Vi Văn Hoan, Chủ tịch UBND xã, cho biết: Xã hiện có 352 hộ dân với gần 1.500 nhân khẩu, trong đó đồng bào DTTS chiếm 97%. Nằm cách trung tâm huyện gần 50km, trước đây Lương Mông chủ yếu phát triển nông - lâm nghiệp với tập quán canh tác lạc hậu, sản xuất nhỏ lẻ, tự cung tự cấp là chủ yếu, nên đời sống người dân gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, 5 năm trở lại đây, nhờ có các chủ trương, chính sách hỗ trợ đồng bào DTTS của Đảng, Nhà nước và của tỉnh, như: Hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, cho vay vốn ưu đãi phát triển sản xuất…, bộ mặt nông thôn của xã đã có những thay đổi đáng kể; thu nhập bình quân đầu người 9 tháng năm nay đạt 13-14 triệu đồng; tỷ lệ hộ nghèo giảm còn dưới 2%; 100% trẻ dưới 5 tuổi được đi học mẫu giáo; 87% số hộ đạt danh hiệu gia đình văn hoá…
Rời Lương Mông, chúng tôi tiếp tục đến Phong Dụ (huyện Tiên Yên), xã có hơn 97,8% đồng bào DTTS sinh sống. Những năm gần đây, từ sự hỗ trợ của Nhà nước, của tỉnh cùng với sự nỗ lực vươn lên của chính quyền và người dân nơi đây, Phong Dụ đã có bước chuyển mình rõ nét. Tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 24%, thu nhập bình quân đạt 7-8 triệu đồng/người/năm. Người DTTS không còn trông chờ, ỷ lại vào Nhà nước mà chịu khó tìm tòi, nắm bắt thị trường để phát triển cây, con có giá trị kinh tế cao; qua đó, xuất hiện nhiều gương làm kinh tế giỏi với nhiều mô hình trồng trọt, chăn nuôi hiệu quả, như trồng rừng, nuôi dê, nuôi ong mật v.v..
Trước đây, gia đình anh Chíu Sắn Thím (thôn Cao Lâm, xã Phong Dụ) là một trong những hộ nghèo của xã. Nhờ được vay vốn phát triển sản xuất dành cho đối tượng người DTTS nghèo, anh Thím đã mạnh dạn đầu tư mô hình nuôi dê địa phương. Chỉ với đôi dê giống nuôi từ năm 2009, đến nay, đàn dê của gia đình phát triển gần 30 con, cho thu nhập từ 20-30 triệu đồng/năm. Anh Thím chia sẻ: “Được sự quan tâm của Nhà nước, chính quyền địa phương, gia đình tôi đã được hưởng nhiều chính sách hỗ trợ ưu đãi và thiết thực. Nhờ sự giúp đỡ kịp thời này, gia đình tôi đã thoát nghèo bền vững từ nhiều năm nay. Một vài năm trở lại đây, bằng nội lực của chính mình, chúng tôi đang cố gắng vươn lên làm giàu trên chính quê hương mình”.
Nhiều chính sách hỗ trợ, ưu đãi
Không chỉ Lương Mông, Phong Dụ mà rất nhiều địa phương khác trên địa bàn tỉnh có đồng bào DTTS sinh sống đã có sự thay đổi, phát triển đáng kể. Hệ thống cơ sở hạ tầng vùng dân tộc, miền núi được kiên cố hoá; trường học, trạm y tế được trang bị đầy đủ cơ sở vật chất; điện lưới quốc gia vào tới từng hộ gia đình. Nhờ vậy, kinh tế - xã hội từng bước được ổn định và phát triển; an ninh quốc phòng và trật tự an toàn được giữ vững. Tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh từng năm; đời sống người dân không ngừng được nâng cao. Có được kết quả này phần lớn là nhờ việc thực hiện có hiệu quả các chủ trương đổi mới của Đảng và Nhà nước về công tác giảm nghèo; cũng như triển khai tốt các giải pháp, chính sách hỗ trợ đối với đồng bào DTTS nghèo của tỉnh thời gian qua.
Ông Lãnh Thế Vinh, Trưởng Ban Dân tộc tỉnh cho biết: Từ năm 2008 đến nay, tỉnh đã triển khai nhiều chương trình, chính sách dân tộc nhằm thực hiện tốt mục tiêu xoá đói, giảm nghèo cho đồng bào DTTS. Bằng nguồn lực của địa phương, trong quá trình thực hiện, tỉnh vận dụng linh hoạt các chính sách để tăng mức hỗ trợ, đầu tư cao hơn mức quy định gấp hai lần; mở rộng đối tượng thụ hưởng ngoài đối tượng quy định; huy động mọi nguồn lực xã hội để rút ngắn tiến độ thực hiện các dự án, chính sách… Bên cạnh Đề án hỗ trợ đất sản xuất, đất ở, nhà ở và nước sinh hoạt, chính sách đối với người uy tín trong đồng bào DTTS…, tỉnh còn ban hành một số chính sách riêng về hỗ trợ, đầu tư phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc, như: Chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất riêng cho Ba Chẽ, chính sách hỗ trợ lãi suất cho vay hộ nghèo…
Từ năm 2005-2013, tỉnh đã giao 2,2ha đất ở cho 101 hộ gia đình (đạt 50,24% kế hoạch); giao 149,6ha đất sản xuất cho 763 hộ, bình quân mỗi hộ nhận 0,2ha; đầu tư xây dựng 109 công trình nước sinh hoạt tập trung, phục vụ 4.747 hộ và 532 công trình nước sinh hoạt phân tán cho 689 hộ. Tỉnh còn miễn, giảm học phí và hỗ trợ cho 14.759 lượt học sinh nghèo với tổng số tiền 2,86 tỷ đồng; cấp thẻ BHYT cho 574.166 lượt người; khám bệnh cho 765.686 lượt người…
| Đến hết năm 2013, số hộ nghèo ở vùng DTTS là 4.211, giảm từ 22,88% năm 2011 xuống còn khoảng 15,4%. Trong đó, một số địa phương tập trung đông đồng bào DTTS có tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh, là: Tiên Yên giảm từ 22,25% xuống còn 6,92%; Ba Chẽ giảm từ 48,08% xuống còn 16,55%... (Nguồn Ban Dân tộc tỉnh) |
Hoàng Anh
Bài 2: Thiếu đất sản xuất, đất ở, nước sinh hoạt - Nhìn từ huyện Bình Liêu
