Với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và của tỉnh, đến nay, diện mạo và đời sống của người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng đặc biệt khó khăn của Quảng Ninh đã có nhiều chuyển biến tích cực. Đặc biệt là việc triển khai hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt, đầu tư cơ sở hạ tầng và hỗ trợ sản xuất thời gian qua được xem là trợ lực quan trọng để thúc đẩy phát triển KT-XH vùng dân tộc, miền núi của tỉnh.
Đầu tư thiết thực cho vùng dân tộc, miền núi
Những năm qua, các chính sách của Đảng, Nhà nước và của tỉnh đã hỗ trợ kịp thời người dân vùng dân tộc thiểu số, miền núi của tỉnh về hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt hợp vệ sinh, nhà ở cho hộ nghèo, hỗ trợ về giáo dục, y tế, tiếp cận thông tin...
Theo ông Lãnh Thế Vinh, Trưởng Ban Dân tộc tỉnh, các chính sách hỗ trợ cho người dân vùng dân tộc, miền núi của tỉnh không chỉ được triển khai đầy đủ, kịp thời, mà còn được thực hiện ở mức hỗ trợ cao hơn của Trung ương. 5 năm gần đây, nguồn vốn ngân sách và huy động xã hội hoá đầu tư cho các xã vùng dân tộc, miền núi của tỉnh đã lên tới hàng trăm tỷ đồng. Đến nay, cơ sở hạ tầng vùng dân tộc thiểu số, miền núi toàn tỉnh đã có sự cải thiện rất lớn: Đường ô tô đến 100% xã; 78% đường liên thôn được cứng hoá; hệ thống kênh mương được cải thiện nhiều; 85% hộ dân được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh; 95% hộ được dùng điện lưới; 100% xã đạt chuẩn về y tế theo tiêu chí cũ; 100% xã đều có các cơ sở giáo dục từ mầm non đến THCS, đáp ứng nhu cầu học tập của con em đồng bào dân tộc thiểu số...
Một trong những chính sách đầu tư rất thiết thực cho vùng dân tộc thiểu số, miền núi đó là hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt cho hộ đồng bào dân tộc thiểu số và hộ nghèo các xã, thôn, bản đặc biệt khó khăn trên địa bàn tỉnh theo Quyết định số 755 của Thủ tướng Chính phủ (gọi tắt là Đề án 755). Theo thông tin từ Ban Dân tộc tỉnh, thực hiện Đề án 755, toàn tỉnh có 6.186 hộ có nhu cầu hỗ trợ với tổng kinh phí khoảng 114 tỷ đồng, bao gồm ngân sách Trung ương, tỉnh, vốn vay Ngân hàng Chính sách xã hội và vốn huy động khác. Đề án 755 trên địa bàn tỉnh đến nay đã thực hiện hỗ trợ cho khoảng 92,24% số đối tượng thụ hưởng và thực hiện được 81,87% kế hoạch kinh phí được giao.
Theo đó, đã có 303 hộ được hỗ trợ đất ở, trên 160 hộ được hỗ trợ đất sản xuất nông – lâm nghiệp. Bên cạnh đó, toàn tỉnh đã hỗ trợ xây mới 43 công trình nước sinh hoạt tập trung với trên 2.100 hộ dân được thụ hưởng và hỗ trợ nước sinh hoạt phân tán cho 2.626 hộ dân với mức hỗ trợ 2 triệu đồng/công trình. Trên 430 hộ dân vùng dân tộc thiểu số, miền núi của tỉnh được hỗ trợ học nghề chuyển đổi nghề nghiệp do không có điều kiện được hỗ trợ bằng đất sản xuất. Qua đó, trang bị kiến thức, khoa học kỹ thuật, giúp người dân chuyển đổi nghề nghiệp, có thu nhập ổn định.
Giảm nghèo gắn với xây dựng nông thôn mới
Vùng dân tộc thiểu số, miền núi của Quảng Ninh gồm 113 xã, trong đó có nhiều xã biên giới, điều kiện kinh tế khó khăn. Đồng bào dân tộc thiểu số mặc dù chỉ chiếm 12,52% dân số của tỉnh nhưng cư trú trên 85% diện tích toàn tỉnh, hiện vẫn còn tới gần 10.000 hộ nghèo. Mặc dù so với các tỉnh miền núi phía Bắc, người dân vùng dân tộc, miền núi của Quảng Ninh có điều kiện KT - XH tốt hơn nhiều, song nếu so với mặt bằng chung của tỉnh thì có sự chênh lệch rất lớn.
Trong công tác giảm nghèo của tỉnh, hiện vùng “lõi nghèo” đang tập trung ở địa bàn các thôn, xã vùng dân tộc, miền núi. Do đó, Đề án 196 về nhiệm vụ, giải pháp đưa các xã, thôn ra khỏi diện đặc biệt khó khăn, hoàn thành mục tiêu chương trình 135 giai đoạn 2017 - 2020 của tỉnh và Đề án 755 là nền tảng quan trọng trong thực hiện giảm nghèo bền vững, gắn với xây dựng nông thôn mới. Trong đó, riêng cơ sở hạ tầng thiết yếu tại những địa bàn khó khăn đều đã và đang được tập trung đầu tư kiên cố theo hướng đạt chuẩn nông thôn mới.
Cùng với đầu tư hạ tầng, trong giai đoạn 2017 - 2020, bám sát mục tiêu của Đề án 196, các ngành, địa phương liên quan của tỉnh cũng chú trọng việc tăng thu nhập cho người dân thông qua các mô hình phát triển sản xuất. Việc đầu tư sản xuất cũng được triển khai gắn với chương trình xây dựng NTM, đặc biệt là quy hoạch vùng sản xuất tập trung, phát triển sản phẩm OCOP “Mỗi xã, phường một sản phẩm”. Hiện nội dung này đang được tỉnh giao cho Sở NN&PTNT chủ trì, phối hợp với các địa phương liên quan để triển khai thực hiện hỗ trợ người dân vùng khó khăn.
Theo đó, từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh đã chi trên 3 tỷ đồng hỗ trợ giống cây trồng, trên 17,8 tỷ đồng hỗ trợ giống các loại vật nuôi phù hợp với điều kiện chăn thả vùng miền núi và các loại vật tư nông nghiệp như thức ăn, phân bón, các loại máy móc phục vụ cơ giới hoá nông nghiệp... hỗ trợ người dân vùng khó. Theo đánh giá của Sở NN&PTNT, các địa phương đã triển khai hỗ trợ kịp thời vụ, nội dung hỗ trợ phù hợp với điều kiện của địa phương, đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng của người dân. Nhiều loại cây trồng, vật nuôi có thế mạnh được người dân đăng ký để mở rộng sản xuất như cây dong riềng ở Bình Liêu, cây trà hoa vàng ở Ba Chẽ, gà Tiên Yên và các loại vật nuôi như trâu, bò, dê, lợn phù hợp với điều kiện chăn nuôi của đồng bào dân tộc, miền núi.
Có thể thấy, với sự đầu tư bám sát thực tế, sản xuất gắn với đảm bảo đầu ra cho sản phẩm nông nghiệp thông qua chương trình “Mỗi xã, phường một sản phẩm”, tin tưởng rằng người dân vùng dân tộc, miền núi của tỉnh sẽ sớm tìm được hướng đi trong phát triển kinh tế để thoát nghèo. Qua đó, từng bước giảm khoảng cách giàu nghèo giữa các vùng miền trong tỉnh.
Phương Thuý
