Cách đây 2 năm trở về trước, khi chứng kiến giọt nước mắt hạnh phúc của các ông bố, bà mẹ và nghe tiếng cười trong trẻo của những đứa trẻ nghèo sau khi được mổ tim, tôi cảm thấy ý nghĩa lớn lao của chương trình Hỗ trợ phẫu thuật tim bẩm sinh cho trẻ em. Tuy nhiên, từ năm 2012 trở lại đây, mặc dù chương trình này vẫn tiếp tục được triển khai song trẻ em nghèo mắc bệnh tim bẩm sinh lại có ít hơn cơ hội được phẫu thuật kịp thời.
Để trái tim trẻ em luôn khoẻ mạnh
Năm 2006, sau khi khảo sát thấy có nhiều trẻ em trên địa bàn tỉnh bị mắc bệnh tim bẩm sinh, Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh đã đứng ra liên hệ với Quỹ bảo trợ trẻ em Việt Nam hỗ trợ giúp các cháu được phẫu thuật, tuy nhiên số trẻ được phẫu thuật không nhiều. Để sự giúp đỡ hiệu quả hơn, từ năm 2007, Quỹ tham mưu cho UBND tỉnh trích từ nguồn kinh phí 1% tổng chi ngân sách của tỉnh dành cho công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em để thực hiện chương trình Hỗ trợ phẫu thuật tim cho trẻ em. Mức hỗ trợ theo quy định lúc bấy giờ là 100% chi phí ca phẫu thuật cho các em ở những xã khó khăn và 70% cho các em thuộc các xã, phường còn lại... Theo đó, Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh đứng ra ký kết hợp đồng với Bệnh viện Tim Hà Nội, Bệnh viện Việt Đức để thực hiện các ca phẫu thuật tim cho các em; trực tiếp đưa các em đi phẫu thuật; vận động các tổ chức, đoàn thể, cá nhân đóng góp hỗ trợ chi phí đi lại, ăn ở của các em và gia đình trong quá trình điều trị. Nhờ vậy, từ năm 2006 đến năm 2012, đã có hơn 140 trẻ bị bệnh tim bẩm sinh trên địa bàn tỉnh được phẫu thuật kịp thời.
Cuối tháng 2-2012, UBND tỉnh ban hành Quyết định 432/2012/QĐ-UBND về thực hiện chính sách hỗ trợ một số đối tượng trẻ em trên địa bàn tỉnh đến năm 2015. Theo đó, trẻ em thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo được hỗ trợ 100%; trẻ em thuộc xã 135, xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển, hải đảo, xã miền núi, vùng cao (theo quy định của Nhà nước), sau khi được Bảo hiểm y tế thanh toán thì được hỗ trợ 70% số chi phí còn lại. Anh Nguyễn Tiến Thắng, Giám đốc Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh cho biết: “Tỉnh không còn cấp về Quỹ Bảo trợ trẻ em kinh phí hỗ trợ phẫu thuật tim bẩm sinh. Bởi vậy, Quỹ tập trung nguồn lực để giúp trẻ em không nằm trong nhóm được hỗ trợ theo Quyết định của UBND tỉnh”. Được biết, Quỹ vừa đưa được 14 trẻ em đi phẫu thuật tim bẩm sinh tại Bệnh viện tim Hà Nội với tổng chi phí hỗ trợ phẫu thuật khoảng 420 triệu đồng, trong đó Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam tài trợ 400 triệu đồng; Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh tài trợ 20 triệu đồng và hỗ trợ chi phí đi lại, ăn ở của các cháu và gia đình.
Niềm vui chưa trọn vẹn
Nhưng, điều đáng nói là số trẻ bị bệnh tim bẩm sinh thuộc hộ nghèo, cận nghèo trên địa bàn, dù đã có quy định hỗ trợ của tỉnh song đến nay, các em vẫn chưa được phẫu thuật.
Là một trong những gia đình nghèo của huyện Bình Liêu, dẫu biết con trai bị bệnh tim từ khi lọt lòng, song gia đình anh Lục Văn Là, thôn Pắc Chi, xã Vô Ngại đành để con mình là cháu Lục Văn Minh sống trong tình trạng ốm đau vì không có tiền đưa con đi khám, chữa bệnh. Tháng 10-2012, được cán bộ xã đến thông báo chương trình khám sàng lọc tim miễn phí, anh mới đưa con đi khám tại Bệnh viện Đa khoa khu vực Tiên Yên. Qua khám cho thấy, Minh bị thông liên thất, hẹp trung thất phải, bác sĩ chỉ định phẫu thuật. Biết tỉnh có quy định hỗ trợ kinh phí phẫu thuật với trường hợp của con mình, anh mừng lắm. Nhưng niềm vui chưa trọn thì nỗi lo lại ập tới. Anh chia sẻ: “Tôi hỏi thì mới biết tiền hỗ trợ chỉ được trả khi con tôi chữa bệnh xong. Nhà nghèo, chỉ có mấy sào ruộng, gạo cũng chỉ đủ ăn qua ngày, tôi không thể vay được tiền để đưa con đi phẫu thuật…”. Vậy là từ khi có chỉ định đến nay đã là 9 tháng, con trai anh vẫn chưa thể phẫu thuật tim.
Cũng giống trường hợp của em Lục Văn Minh, 11 em khác bị bệnh tim bẩm sinh thuộc hộ nghèo được chỉ định phẫu thuật trong dịp khám sàng lọc vào tháng 10-2012 do Quỹ Bảo trợ trẻ em cùng với Trung tâm Tim mạch của Bệnh viện E Hà Nội tổ chức, đến nay vẫn chưa thể đi phẫu thuật tim bẩm sinh. Qua tìm hiểu được biết, theo Quy định hướng dẫn Quyết định 432 kể trên thì các cháu chỉ được thanh toán chi phí khi đã có bản sao chứng thực giấy ra viện, bản gốc biên lai thu viện phí của cơ sở y tế công lập, bản sao giấy chứng thực hộ nghèo… để nộp về Phòng LĐ-TB&XH cấp huyện nơi trẻ đăng ký hộ khẩu thường trú. Phòng này sẽ thẩm định, báo cáo UBND cấp huyện, từ đó, UBND cấp huyện mới ra quyết định hỗ trợ cho trẻ. Như vậy, để trẻ em thuộc hộ nghèo được phẫu thuật tim bẩm sinh, các gia đình này phải tự vay tiền chi trả phẫu thuật trước rồi về huyện thanh toán sau. Điều này khiến nhiều hộ nghèo đành “lực bất tòng tâm” vì không thể vay được tiền, chưa kể để được thanh toán cũng phải đi lại lòng vòng mất cả tháng trời, trong khi kinh tế gia đình vốn đã khó khăn. Chính bởi vậy mà cả 12 trẻ bị bệnh tim bẩm sinh thuộc hộ nghèo đến nay vẫn chưa được phẫu thuật, dù đây là bệnh càng được phẫu thuật sớm càng tốt.
Mong rằng, thời gian tới, tỉnh sẽ có cơ chế tháo gỡ khó khăn cho trẻ em bị bệnh tim và các bệnh hiểm nghèo khác thuộc hộ nghèo, cận nghèo, trẻ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, trẻ ở các xã khó khăn… có cơ hội được khám, chữa bệnh kịp thời.
Thu Nguyệt
