Để phục vụ cho nhiệm vụ phát triển kinh tế theo hướng đa ngành nghề, những năm qua, huyện Hoành Bồ đã triển khai giao nhiều diện tích đất cho các tổ chức, doanh nghiệp... Cơ bản việc sử dụng đất mang lại hiệu quả, nhưng cũng không ít đơn vị chậm triển khai, sử dụng đất không đúng mục đích hoặc không sử dụng, gây lãng phí tài nguyên đất.
Đi không được, ở không xong
Đó là tình cảnh của nhiều hộ dân đang sống trong quy hoạch của các dự án chậm tiến độ trên địa bàn huyện Hoành Bồ. Trò chuyện với chúng tôi, ông Đặng Đình Triệu, đội 6, thôn Yên Mỹ, xã Lê Lợi cho biết: “Gia đình chúng tôi nằm trong khu vực dự án mỏ sét Yên Mỹ do Công ty CP Xi măng Thăng Long làm chủ đầu tư. Chúng tôi không biết phải đợi đến bao giờ thì mới được bồi thường GPMB các anh ạ. Hơn 10 năm nay gia đình tôi luôn sống trong tình cảnh thấp thỏm vì đi không được, ở cũng không xong, chứ nói gì đến chuyện cày cuốc để mưu sinh. Cơ cực nhất là nhà cửa xuống cấp cũng không dám xây mới; 5 người con của tôi đều đã đến tuổi dựng vợ, gả chồng nhưng cũng không được tách hộ…”.
Thôn Yên Mỹ, xã Lê Lợi, nằm gọn trong lòng dự án mỏ sét Yên Mỹ do Công ty CP Xi măng Thăng Long làm chủ đầu tư. Dự án này được phê duyệt từ năm 2002 trên tổng diện tích đất 169,7ha; tổng số hộ dân bị ảnh hưởng là 315 hộ, trong đó có 162 hộ phải di chuyển đến khu tái định cư mới để phục vụ dự án. Nhưng do quy mô diện tích phải thu hồi lớn, đồng thời căn cứ theo chủ trương phân kỳ đầu tư và kế hoạch giải phóng mặt bằng và kế hoạch khai thác, nên việc đề bù giải phóng mặt bằng mỏ sét Yên Mỹ được chia thành hai giai đoạn. Giai đoạn 1 tổ chức triển khai thu hồi, bồi thường GPMB với tổng diện tích 44,4ha. Giai đoạn 2 thu hồi, bồi thường GPMB 125ha. Đến năm 2007, chủ dự án bắt đầu triển khai việc kiểm đếm và bồi thường GPMB. Đến nay, giai đoạn 1 của dự án cơ bản đã hoàn thành. Tuy nhiên, giai đoạn 2 của dự án vẫn chưa được thực hiện. Và nhiều năm nay, 199 hộ dân trong vùng bị ảnh hưởng bởi dự án vẫn đang phải sống trong tình cảnh thấp thỏm vì không biết đến khi nào chủ đầu tư mới tiếp tục triển khai giai đoạn 2 của dự án.
Trao đổi với chúng tôi, cán bộ địa chính xã Lê Lợi cho biết: Nỗi trăn trở của chính quyền địa phương và các hộ dân là ở chỗ, nằm trong vùng quy hoạch xây dựng dự án, nên nhiều năm nay, là người dân thôn Yên Mỹ không được hưởng lợi từ bất cứ một dự án đầu tư xây dựng cơ bản nào. Kết cấu hạ tầng xuống cấp, đường làng, ngõ xóm lầy lội trong mưa, bụi bặm vào mùa khô. Đặc biệt là việc khai thác sét tạo thành những cái moong khổng lồ, có độ sâu hàng chục mét nhưng chưa được chủ đầu tư hoàn nguyên môi trường. Chính quyền địa phương cũng đã nhiều lần làm việc với chủ đầu tư dự án yêu cầu khắc phục. Tuy nhiên, đến nay chủ đầu tư cũng mới cho làm hàng rào bao quanh những cái moong này để tránh xảy ra những vụ tai nạn không mong muốn.
Lãng phí tài nguyên đất
Để phục vụ cho nhiệm vụ phát triển kinh tế theo hướng đa ngành nghề, những năm qua, huyện Hoành Bồ đã triển khai giao nhiều diện tích đất cho các tổ chức, doanh nghiệp... Cơ bản việc sử dụng đất mang lại hiệu quả, nhưng cũng không ít đơn vị chậm triển khai, sử dụng đất không đúng mục đích hoặc không sử dụng, gây lãng phí tài nguyên đất. Thậm chí một số dự án sau nhiều năm vẫn “nằm trên giấy”, chưa giải phóng xong mặt bằng, khiến nhiều người dân vùng quy hoạch “đi cũng dở, ở không xong”, phải kiến nghị đến nhiều ngành, nhiều cấp của tỉnh.
Theo kết quả rà soát mới đây của Phòng Tài nguyên môi trường huyện Hoành Bồ, hiện trên địa bàn huyện có 33 dự án của các tổ chức, doanh nghiệp đã được giao đất, cho thuê đất. Trong đó, nhiều dự án đến nay đã hoàn thành, cơ bản hoàn thành và đang thực hiện không có vướng mắc. Tuy nhiên, hiện vẫn có 15 dự án chậm tiến độ, hoặc chưa triển khai, ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống của hàng nghìn người dân trong các vùng dự án. Đồng chí Nguyễn Xuân Hải, Trưởng Phòng TNMT huyện Hoành Bồ cho biết: Để quản lý tốt nguồn tài nguyên đất, tạo động lực thúc đẩy KT-XH trên địa bàn, thời gian qua, huyện Hoành Bồ cũng đã có văn bản đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành liên quan, phối hợp với UBND huyện kiểm tra cụ thể, trường hợp các chủ đầu tư không thực hiện đúng các nội dung theo giấy chứng nhận đầu tư đã cấp. Đồng thời, kiên quyết thu hồi giấy chứng nhận đầu tư theo quy định tại điều 64 của Luật Đầu tư và điều 68 Nghị định số 108/2006/NĐ-CP ngày 22-9-2006 của Chính phủ. Căn cứ vào đề nghị của huyện, năm 2012, UBND tỉnh cũng đã tiến hành thu hồi 8 dự án chưa triển khai trên địa bàn. Tuy nhiên, khó khăn nhất hiện nay là việc thu hồi các dự án đang triển khai dang dở. Bởi, nếu thu hồi thì giao cho ai và những hạ tầng chủ đầu tư đã triển khai thì phải tính toán thế nào. Để khắc phục tình trạng này, ổn định cuộc sống của người dân, huyện cũng đã đề nghị tỉnh chỉ đạo các chủ đầu tư dự án phân ra từng giai đoạn đầu tư cụ thể, nếu khu vực nào chưa lấy đến thì vẫn cấp giấy cho người dân, nhưng đến nay vẫn chưa được đồng ý.
Nguyễn Chiến
